Oceń
Gdzie wyrzucić ubrania i buty? Polacy nie chcą jeździć do punktów PSZOK i zrobił się niezły bałagan. Kto za to wszystko zapłaci? Ministerstwo Klimatu i Środowiska już pracuje nad wprowadzeniem nowej opłaty, by producenci ponieśli rozszerzoną odpowiedzialność finansową za odpady.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie będą obowiązki producentów dotyczące zbierania odpadów tekstylnych w UE?
- Dlaczego producenci będą ponosić odpowiedzialność finansową za odpady tekstylne?
- Co to jest system rozszerzonej odpowiedzialności producentów (ROP)?
- Kiedy nowe przepisy dotyczące ROP mają zostać wdrożone w Polsce?
Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Punkty PSZOK, wyrzucanie ubrań i nowe przepisy
W styczniu 2025 roku, zgodnie z przepisami UE, wszedł w życie obowiązek selektywnego zbierania odpadów typu: tekstylia, odzież, obuwie. Zgodnie z przepisami, trzeba zawieźć je do PSZOK-u, czyli Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych. Rozpoczął się chaos, bo wiele osób nie ma zamiaru jeździć wiele kilometrów z parą skarpet do punktu PSZOK, który często jest i tak przepełniony. Finalnie ubrania wciąż trafiają więc do śmietników na plastik czy odpady zmieszane. Kto za wszystko zapłaci? Unia Europejska ma nowy (kosztowny) plan, który polski rząd chętnie wdroży.
W Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwają prace nad wdrożeniem systemu rozszerzonej odpowiedzialności producentów za odpady tekstylne. Producenci mają ponieść odpowiedzialność finansową za tekstylia, które stają się odpadami zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci", by w ten sposób promować ponowne użycie produktów oraz zachęcić producentów do wytwarzania produktów łatwiejszych do ponownego wykorzystania.
ROP. Producenci butów i ubrań zapłacą więcej
Parlament Europejski we wrześniu 2025 roku przyjął nowe przepisy dotyczące w sprawie odpowiedzialności producentów za tekstylia (ROP), a Polska musi się do tych regulacji dostosować. Tym samym producenci mają ponosić koszty ich zagospodarowania od początku do końca cyklu życia produktu. Chodzi o zagospodarowanie odpadów, ponowne użycie i naprawę. Producenci pokryją koszty zbiórki, sortowania i recyklingu odpadów.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie? Jak zapowiedziała Anita Sowińska, projekt ustawy wraz z oceną skutków regulacji powinien zostać opublikowany w Rządowym Centrum Legislacji jeszcze w 2026 r. Przepisy powinny zostać wprowadzone do czerwca 2027 roku, a system ruszy 17 kwietnia 2028 r.
Mamy obowiązek przygotowania zmian legislacyjnych do połowy czerwca 2027 roku, ale system musi zostać ustanowiony do kwietnia 2028 roku. Mamy zatem trochę czasu. Obecnie jesteśmy w fazie koncepcyjnej, w której określimy, w jaki sposób ten ROP ma być skonstruowany- wyjaśniła w rozmowie z PAP wiceszefowa resortu klimatu i środowiska Anita Sowińska.
Na razie resort klimatu i środowiska ma pracować nad tym, by w projekt włączyć organizacja pozarządowe, mające wspierać zbiórki używanych ubrań. I co najważniejsze, trzeba również zaprojektować krajowy rejestr producentów wyrobów włókienniczych i obuwia, który będzie zbierał dane w ramach ROP. Zdaniem Sowińskiej, naturalnym systemem będzie BDO (Baza danych o produktach i opakowaniach oraz gospodarce odpadami), ale trzeba go rozszerzyć i dostosować do nowych wyzwań. Poza tym, wyzwaniem będzie ekomodulacja, czyli dostosowanie opłat w zależności od wpływu danego produktu na środowisko.
We wrześniu 2025 r. została natomiast przyjęta Dyrektywa (UE) 2025/1892, która zobowiązuje państwa członkowskie do wprowadzenia systemu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP) dla tekstyliów najpóźniej do 17 czerwca 2027 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi obecnie działania przygotowawcze, aby Polska mogła terminowo wdrożyć ten obowiązek- informuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
Punkty PSZOK będą bliżej?
Sowińska chce również ułatwić Polakom ekologiczne pozbywanie się tekstyliów i przybliżyć im punkty ich zwrotu. Wyjaśniła, że aktualnie funkcjonujący system oparty na Punktach Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) "jest pewnym minimum".
Dodatkowe opłaty za opakowania
Okazuje się również, że na samym ROP się nie skończy. Resort klimatu i środowiska pracuje nad ustawą ws. rozszerzonej odpowiedzialności producenckiej dla opakowań. Producenci również ponosiliby dodatkową odpowiedzialność finansową. Unia Europejska zapowiedziała również całkowitą wojnę z plastikiem.
Źródło: Radio ZET / PAP / Portal Samorządowy / Ministerstwo Klimatu i Środowiska
Oceń artykuł
Tu się dzieje
