Długie godziny pracy w wymuszonej pozycji siedzącej powodowały zwyrodnienia kości u skrybów w starożytnym Egipcie, w trzecim tysiącleciu p.n.e., wynika z badania opublikowanego w "Scientific Reports".

Nowe odkrycia dotyczące starożytnego Egiptu Fot: David McEachan/Pexels

Skrybowie – mężczyźni o wysokim statusie, którzy potrafili pisać i pełnili funkcje administracyjne, to grupa wyjątkowo narażona na zwyrodnienia kości. Sprzyjała temu pozycja siedząca z pochyloną do przodu głową, której skrybowie potrafili nie zmieniać przez wiele godzin – ustalili czescy naukowcy.

Quiz: Pytania z archeologii. Ile jest piramid w Gizie? Od 70% już jesteś mistrzem

1/15 W którym wieku miała miejsce erupcja Wezuwiusza, która przykryła Pompeje?

II w. p.n.e.

I w. p.n.e.

I w. n.e.

Dalej

Redakcja poleca

Trudny quiz z geografii. Wiesz, ile stolic ma RPA? 3. pytanie cię pogrąży

Mega quiz z anatomii. Nawet znany lekarz nie zdobędzie 100%

Trudny quiz z historii. Czy Kleopatra była faraonem? Musisz zdobyć 15/20

Nowe badania starożytnego Egiptu. Czescy naukowcy zbadali kości

Petra Brukner Havelkova z Uniwersytetu Karola w czeskiej Pradze wraz z zespołem zbadała szczątki szkieletów 69 dorosłych mężczyzn, w tym - 30 skrybów, pochowanych na nekropolii w Abusir w Egipcie w okresie między 2700 a 2180 r. p.n.e. Naukowcy zidentyfikowali zwyrodnieniowe zmiany stawów, które były bardziej powszechne wśród skrybów, niż u mężczyzn wykonujących inne zawody.

Zmiany zwyrodnieniowe na kościach starożytnych skrybów z Egiptu Fot: Scientific Reports

Zmiany te występowały w stawach łączących dolną szczękę z czaszką, w prawym obojczyku, górnej części prawej kości ramiennej (w miejscu, gdzie łączy się z ramieniem), pierwszej kości śródręcza prawego kciuka, dolnej części uda (w miejscu połączenia z kolanem) oraz w całym kręgosłupie – szczególnie w jego górnej części.

Autorzy zidentyfikowali również zmiany kostne, które mogą wskazywać na fizyczne obciążenie, spowodowane powtarzalnym używaniem kości ramiennej i lewej kości biodrowej. Były one bardziej powszechne wśród skrybów niż u mężczyzn wykonujących inne zawody. Inne cechy szkieletowe, które były bardziej powszechne wśród skrybów, to wgłębienie na obu rzepkach i spłaszczona powierzchnia na kości w dolnej części prawej kostki.

Redakcja poleca

Quiz z wiedzy ogólnej – prawda czy fałsz? Podchwytliwe pytania

Elitarny quiz wiedzy ogólnej. Na 7. pytanie odpowie tylko umysł doskonały

Quiz o Krakowie. Jak dobrze znasz Kraków?

Czesi badają Egipt. Skrybowie mieli problemy z kośćmi

Autorzy sugerują, że zwyrodnieniowe zmiany obserwowane w kręgosłupie i ramionach skrybów mogły wynikać z długotrwałego siedzenia w pozycji skrzyżowanych nóg z pochyloną do przodu głową, zgiętym kręgosłupem i niepodpartymi ramionami.

Tak wyglądały pozycje skrybów Fot: Scientific Reports

Zmiany w kolanach, biodrach i kostkach mogą wskazywać, że skrybowie mogli preferować siedzenie z lewą nogą w pozycji klęczącej lub ze skrzyżowanymi nogami, ale prawą nogą zgiętą z kolanem skierowanym do góry (w pozycji kucającej lub przyklękającej) – napisano w informacji prasowej.

Autorzy zauważają, że posągi i dekoracje ścienne w grobowcach przedstawiały skrybów siedzących w obu pozycjach, jak również stojących podczas pracy. Zwyrodnienie stawów żuchwy mogło wynikać z żucia końcówek łodyg trzciny, aby uformować główki w kształcie pędzla, którymi mogli pisać. Kolejne zwyrodnienie naukowcy zaobserwowali w prawym kciuku. Badacze podejrzewają, że mogło być spowodowane przez systematyczne ściskanie piór.

Źródło: Planeta.pl/PAP/Scientific Reports

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku.