18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Wielkie brawa

Odkryli „nowy Biskupin”. Archeolodzy przecierają oczy ze zdziwienia

13.06.2024  14:02
"Nowy Biskupin" w Spycimierzu
fot. J. Sikora/WUOZ Łódź

Archeolodzy odkryli „nowy Biskupin”. Co to znaczy? W centralnej Polsce badacze natknęli się na umocnienia grodu, które liczą sobie nawet około tysiąca lat. To konstrukcja drewniana, która znajduje się w miejscowości Spycimierz w województwie łódzkim. Archeolodzy sądzą, że ten zabytek rzuci nowe światło na okres Polski piastowskiej.

Co dwa Biskupiny, to nie jeden. Polscy archeolodzy natknęli się na imponujące odkrycie w Spycimierzu w województwie łódzkim. Znaleziono tysiącletnie umocnienia drewniane podobne do tych w Biskupinie. W polu uprawnym, w miejscu znanym jako Góra Kasztelańska, znaleziono „nowy Biskupin”. To dno doliny Warty, w zakolu starorzecza.

Tak gród mógł wyglądać w XII wieku
Tak gród mógł wyglądać w XII wieku Fot: J. Sikora/WUOZ Łódź

Co ważne, archeolodzy i eksperci historii już od lat wiedzieli, że to właśnie w tym miejscu powinien znajdować się gród, ale pierwsze badania odbyły się w latach 60. XX wieku, a pierwsze prace archeologiczne zaledwie 10 lat temu. Dopiero teraz udało się natrafić na świetnie zachowane konstrukcje.

Quiz: Pytania z archeologii. Ile jest piramid w Gizie? Od 70% już jesteś mistrzem

domena publiczna
1/15 W którym wieku miała miejsce erupcja Wezuwiusza, która przykryła Pompeje?

Odkryli nowy Biskupin? Co zobaczyć w województwie łódzkim?

Co zwiedzić w Łodzi – atrakcje turystyczne na wakacje i podróż do Łodzi i województwa łódzkiego. „Nowy Biskupin” w Spycimierzu niewątpliwie nie jest jeszcze gotowy do zwiedzania przez turystów i najpewniej zajmie badaczom jeszcze wiele lat przygotowanie zabytku do edukacji Polaków. Niemniej prawdopodobnie gród drewniany z centralnej Polski będzie czymś wartym uwagi w przyszłości.

Tak mógł wyglądać gród w XIV wieku
Tak mógł wyglądać gród w XIV wieku Fot: J. Sikora/WUOZ Łódź

Obecnie trwają tam prace archeologiczne. Naukowcy przeprowadzili wykopaliska w dwóch lokalizacjach – w miejscu prawdopodobnej fosy i na wale grodu.

Badania te przyniosły zaskakujące rezultaty. Okazało się, że na grodzisku zachowały się w bardzo dobrym stanie drewniane konstrukcje - mówił dla National Geographic Polska kierownik badań, dr hab. Jerzy Sikora.
Odkryte fragmenty drewnianej konstrukcji
Odkryte fragmenty drewnianej konstrukcji Fot: J. Sikora/WUOZ Łódź

Marek Krąpiec wykonał analizę dendrochronologiczną, dzięki czemu dało się dokładnie określić wiek użytego do konstrukcji drewna. Stan zachowania zabytku porównywalny jest do Biskupina – trzeba jednak pamiętać, że Biskupin istniał już 1700 lat wcześniej. Umocnienia ze Spycimierza pochodzą bowiem z 1038 roku.

Umocnienia w Spycimierzu to „nowy Biskupin”? Nie wiadomo, jaka była funkcja grodu

Jaka była funkcja umocnień w Spycimierzu? Nie jest to jasne. Archeolodzy dopiero badają możliwe scenariusze, ale mają już pierwszą teorię.

Domyślamy się, że rozpoczęto tu budowę grodu, która została przerwana nagłym, gwałtownym incydentem powodziowym. Jego świadectwem jest półmetrowej grubości warstwa osadów. Dopiero na nich zaczęto budować gród, którego relikty widoczne są do dzisiaj. Zaskakujące jest jednak to, że stało się to najpewniej w roku 1038 - tłumaczy dr hab. Jerzy Sikora.
Odkryto "nowy Biskupin"
Odkryto "nowy Biskupin" Fot: J. Sikora/WUOZ Łódź

Ten gród pozostaje jednak niezwykle istotny w zrozumieniu okresu Polski piastowskiej. Sama budowla pochodzić ma bowiem z 1038 roku, czyli z okresu końca większości warowni wczesnopiastowskich. „Wtedy to młodą monarchię dosięgnął kryzys. Załamała się władza Mieszka II – syna Bolesława Chrobrego”, tłumaczy Sikora. Wówczas pojawiły się wewnętrzne rozruchy, a Polskę najechał czeski książę Brzetysław. Wiemy też, że osadę wielokrotnie przebudowywano, a najlepiej zachowane są fragmenty pozostałości po wałach z 1038 roku.

Odkryte fragmenty drewnianej warowni sprzed 1000 lat
Odkryte fragmenty drewnianej warowni sprzed 1000 lat Fot: J. Sikora/WUOZ Łódź
Okoliczności budowy tych umocnień nie są dla nas jasne. Czy ich budowę zaplanowano jeszcze przed ostatecznym upadkiem monarchii i po prostu kontynuowano pomimo kryzysu państwa? Czy też na tym terenie znalazł się człowiek, który mimo upadku władzy centralnej, był w stanie utrzymać lokalną strukturę? - pyta archeolog.

Gród w Spycimierzu skrywa wiele tajemnic. Co wiemy?

Jak budowano „nowy Biskupin” w Spycimierzu? Wiadomo, że gród usytuowany został na dnie doliny Warty, czyli w miejscu bagnistym i niedostępnym. Widać po konstrukcji, że był to problem dla budowniczych – widoczny jest osad naniesiony przez rzekę. Możliwe, że umocnienia miały mieć przeznaczenie przeciwpowodziowe.

Co wiemy o grodzie w Spycimierzu?
Co wiemy o grodzie w Spycimierzu? Fot: J. Sikora/WUOZ Łódź

Archeolodzy z Uniwersytetu Łódzkiego rozpoznali ponadto, że były różne fazy budowy grodu. Pierwsza faza miała miejsce w połowie XII wieku, kolejna na początku XIII wieku, a kolejna później w XIII wieku. Siedziba rycerska powstała tu w wieku XIV. Na temat tego ostatniego okresu wciąż niewiele wiadomo. Wciąż trwają badania w Spycimierzu.

Źródło: Planeta.pl/National Geographic Polska/Uniejów/Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Łodzi/Facebook

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku.

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się