Oceń
Astronomowie z Uniwersytetu w Glasgow, którzy specjalizują się w badaniu drobnych zmarszczek w czasoprzestrzeni, rzucili nowe światło na liczący 2200 lat mechanizm z Antykithiry. Urządzenie nazywane jest „starożytnym komputerem” i wciąż nie ma pewności, czy skrywa on więcej tajemnic.
Urządzenie wielkości pudełka po butach znalezione we fragmentach i zerodowane zostało odkryte w 1901 roku przez płetwonurków badających zatopiony wrak statku w pobliżu greckiej wyspy Antykythera. Mechanizm z Antykithiry, znany również jako „komputer zegarowy” czy „starożytny komputer”, to mały instrument z brązu, który jest starszy od wszelkich maszyn o porównywalnej złożoności o ponad tysiąc lat. Ciężko określić, czy narzędzie skrywa więcej tajemnic, a prace nad nim trwają już od wielu lat.
Urządzenie leżało w muzeum przez pięćdziesiąt lat, zanim historycy zaczęli się mu poważnie przyglądać. Dziesięciolecia kolejnych badań i analiz wykazały, że mechanizm ten pochodzi z II wieku p.n.e. i był obsługiwany ręcznie. Zewnętrzne tarcze połączone z wewnętrznymi przekładniami umożliwiały użytkownikom przewidywanie zaćmień i obliczanie astronomicznych pozycji planet w dowolnym dniu z dokładnością nieporównywalną z żadnym innym znanym ówczesnym urządzeniem.
Quiz: Test z astronomii. W jakiej galaktyce jest Ziemia? 100% tylko dla ekspertów
„Starożytny komputer” - jakie skrywa tajemnice? Trwają ważne badania
Astronomowie z Uniwersytetu w Glasgow wykorzystali techniki modelowania statystycznego opracowane do analizy fal grawitacyjnych, aby ustalić prawdopodobną liczbę dziur w jednym z uszkodzonych pierścieni mechanizmu z Antykithiry. Badania sugerują, że jeden z elementów mechanizmu z Antykithiry najprawdopodobniej był używany do śledzenia greckiego roku księżycowego.
W 2020 r. nowe zdjęcia rentgenowskie jednego z pierścieni mechanizmu, zwanego pierścieniem kalendarza, ujawniły nowe szczegóły dotyczące regularnie rozmieszczonych otworów znajdujących się pod pierścieniem. Ponieważ jednak pierścień był uszkodzony i niekompletny, nie było jasne, ile pierwotnie było w nim dziur. Wstępna analiza przeprowadzona przez badacza mechanizmu z Antykithiry, Chrisa Budiselica i jego współpracowników, sugerowała, że było to prawdopodobnie gdzieś pomiędzy 347 a 367.
Teraz w nowym artykule opublikowanym w czasopiśmie „Horological Journal” badacze z Glasgow opisują, w jaki sposób wykorzystali dwie techniki analizy statystycznej, aby odkryć nowe szczegóły dotyczące pierścienia kalendarza. Pokazują, że znacznie bardziej prawdopodobne jest, że pierścień miał 354 dziury, co odpowiada kalendarzowi księżycowemu, niż 365 dziur, co odpowiadałoby kalendarzowi egipskiemu. Analiza pokazuje również, że 354 dziurki są znacznie bardziej prawdopodobne niż pierścień z 360 dołkami, co sugerowały wcześniejsze badania.
!["Eliksir młodości"?](https://s.eurozet.pl/cbz/2025/12/16/d27c8027/61046-225x138-7e37bffa0d.webp ""Eliksir młodości"?")
Nowe badania astronomów. Co wiemy o mechanizmie z Antykithiry?
Profesor Graham Woan z Wydziału Fizyki i Astronomii Uniwersytetu w Glasgow jest jednym z autorów artykułu. Powiedział, że „pod koniec ubiegłego roku współpracownik wskazał mi dane uzyskane przez YouTubera Chrisa Budiselica, który chciał zrobić replikę pierścienia kalendarza i badał sposoby ustalenia, ile zawiera dziur.”
Wydawało mi się to interesującym problemem i pomyślałem, że uda mi się go rozwiązać w inny sposób podczas świąt Bożego Narodzenia, więc zacząłem używać technik statystycznych, aby odpowiedzieć na to pytanie
Profesor Woan zastosował technikę zwaną analizą Bayesa, która wykorzystuje prawdopodobieństwo do ilościowego określenia niepewności na podstawie niekompletnych danych, aby obliczyć prawdopodobną liczbę dziur w mechanizmie na podstawie położenia pozostałych otworów i rozmieszczenia sześciu ocalałych fragmentów pierścienia. Jego wyniki wykazały mocne dowody na to, że pierścień kalendarza mechanizmu zawierał 354 lub 355 otworów.
„Drobne zmarszczki czasoprzestrzeni” wyjaśnią tajemnice „starożytnego komputera”?
Natomiast dr Joseph Bayley zaadaptował techniki stosowane przez ich grupę badawczą do analizy sygnałów odbieranych przez detektory fal grawitacyjnych LIGO, które mierzą drobne zmarszczki w czasoprzestrzeni spowodowane przez masywne zdarzenia astronomiczne, takie jak zderzenia czarnych dziur, aby zbadać pierścień kalendarza.
Ostatecznie badania dr Bayleya mają podobne wnioski - probabilistyczny zestaw wyników, co ponownie sugeruje, że pierścień najprawdopodobniej zawierał 354 lub 355 otworów w okręgu o promieniu 77,1 mm, z marginesem błędu około 1/3 mm. Pokazuje również, że otwory zostały precyzyjnie rozmieszczone przy średniej zmianie promieniowej pomiędzy każdym otworem wynoszącej zaledwie 0,028 mm (!).
Mamy nadzieję, że nasze odkrycia dotyczące mechanizmu z Antykithiry, (...), pomogą pogłębić naszą wiedzę o tym, jak to niezwykłe urządzenie zostało wykonane i używane przez Greków
Źródło: Planeta.pl/Arkeonews/Horological Journal/Uniwersytet w Glasgow
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku.
Oceń artykuł
Tu się dzieje
