18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Brązowa dłoń z Irulegi

Archeolodzy rozwiążą odwieczną zagadkę Hiszpanii? Wstrząsające odkrycie

21.02.2024  09:33
Dłoń z brązu z napisem w języku waskońskim
fot. Antiquity

Archeolodzy odkryli na stanowisku archeologicznym Irulegi w pobliżu doliny Aranguren w północnej Hiszpanii dłoń z brązu, na której widnieje inskrypcja w języku waskońskim. To najstarszy przykład tego paleohiszpańskiego języka.

Archeolodzy odkryli jedne z niewielu dowodów na istnienie pisma wśród ludów przedrzymskich zamieszkujących Półwysep Iberyjski. Chodzi o dłoń z brązu, na której widać inskrypcję w języku waskońskim. Ludy Waskonii przez niektórych archeologów uważane były za niepiśmienne, a to odkrycie stawia wcześniejsze teorie pod znakiem zapytania.

Miejsce odkrycia w Hiszpanii
Miejsce odkrycia w Hiszpanii Fot: Antiquity

Dłoń z brązu z zapisem w języku waskońskim odkryta została na stanowisku archeologicznym Irulegi w pobliżu doliny Aranguren w północnej Hiszpanii, w regionie Nawarra. Zapis na dłoni jest najstarszym przykładem języka waskońskiego, a jego analiza językowa wskazuje, że pismo reprezentuje podsystem graficzny języka paleohiszpańskiego i ma korzenie we współczesnym języku baskijskim.

Szokujące odkrycie w Hiszpanii. Najstarszy przykład języka waskońskiego

W 2021 roku archeolodzy badali wzgórza w pobliżu doliny Aranguren, około 8 km od Pampeluny w Hiszpanii. U podnóża wzgórza, na którym wznoszą się mury średniowiecznego zamku rozpoczęto wykopaliska i odkryto pozostałości osady sprzed 2000 lat. Na progu jednego z domów, które uległy zniszczeniu podczas wojen Sertoriańskich, badacze odkryli płytę z brązu w kształcie dłoni o długości około 14,5 centymetra. Dopiero po dokonaniu analizy laboratoryjnej wykazano, że na palcach wyryte zostały dziwne napisy w postaci 40 symboli rozmieszczonych w czterech liniach.

Wykopaliska
Wykopaliska Fot: Antiquity

Płytę z brązu odnaleziona została na progu domostwa, a napis miał charakter apotropaiczny, czyli miał na celu odgonienie złych duchów i przyniesienie szczęścia na domowników. W czasopiśmie Antiquity pojawiła się analiza pisma, która powiązała język waskoński ze współczesnym językiem baskijskim. Konkretnie te języki łączy widoczne na płycie z brązu słowo „szczęście”.

Odkrycie w Hiszpanii
Rękę Irulegi należy uznać za element dobrze zintegrowany z kontekstem kulturowym osady. Dłoń mogła pełnić funkcję rytualną – albo przyciągać szczęście, albo stanowić ofiarę dla miejscowego boga lub bogini fortuny - tłumaczy Mattin Aiestaran z Uniwersytetu Kraju Basków, główny autor badania.

Język waskoński i lud Waskonii. Kim byli ludzie przedrzymscy?

Język waskoński używany był przez ludy zamieszkujące Waskonię. To ludzie przedrzymscy, którzy zamieszkiwali zachodnie Pireneje, głównie na terenie dzisiejszej Nawarry i regionów La Rioja i Aragonia. Wcześniej sądzono, że byli niepiśmienni, ponieważ nie udało się znaleźć żadnych próbek pisma w języku waskońskim.

Napis na dłoni waskońskiej
Napis na dłoni waskońskiej Fot: Antiquity

Teraz oczywiście ta teoria jest już nieaktualna – poza dłonią z brązu odkryto inne znaleziska, które podważyły wcześniejsze ustalenia. Ponadto powiązanie waskońskiego z baskijskim pozwala lepiej zrozumieć historię Kraju Basków. Baskowie zresztą wzięli nazwę od ludu waskońskiego i w języku hiszpańskim nazywani są tak samo.

Odkrycie Ręki Irulegi otworzyło nowy horyzont umożliwiający odkrycie historii najbardziej zagadkowego języka, który wciąż żyje w Europie: języka baskijskiego - ocenia Mikel Edeso Egia z Aranzadi Science Society.

Źródło: Planeta.pl/Antiquity/Universidad del Pais Vasco

NIE PRZEGAP:

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku.

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się