18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Ciasne, ale własne

Polacy nie gęsi, iż swoje Stonehenge mają. Odkryto je niedawno na Pomorzu

14.02.2024  18:07
Polskie Stonehenge pod Czaplinkiem
fot. Abdoabdalla/Shutterstock, Nadleśnictwo Świerczyna

Megalityczne konstrukcje przypominające sławne Stonehenge odkrywane są w różnych częściach świata. Jedną z takich struktur znaleziono nawet w Polsce – pod Czaplinkiem na Pomorzu. Konkretnie między Pławnem a Starym Kaleńskiem odbyły się wykopaliska przeprowadzone przez archeologów z Koszalina. Polskie Stonehenge to jeden z zabytków, które są zdecydowanie warte uwagi, a wciąż pozostają mało znane.

Archeolodzy z Koszalina przebadali odkryte pod Czaplinkiem (między Pławnem a Starym Kaleńskiem) kamienne kręgi. Konstrukcja, która przypomina sławne brytyjskie Stonehenge, liczy około 2 tysiące lat. Kamienne stele pochodzą z okresu między I a III wiekiem n.e. i postawili je przedstawiciele kultury wielbarskiej, powiązanej z Gotami – kultury, która wywodziła się ze Skandynawii.

Polskie Stonehenge z lotu ptaka
Polskie Stonehenge z lotu ptaka Fot: Maciej Mysik/Nadleśnictwo Świerczyna

Struktura przedstawia się następująco: pomiędzy większymi, ustawionymi w równych odstępach głazami ułożone zostały mniejsze kamienie, a do środka trafiły stele dwumetrowe. Większość z nich jest obecnie, oczywiście, połamana albo przewrócona. Archeolodzy nie mieli jednak problemów, aby ustalić pierwotne położenie elementów. Do pierwszych działań archeologicznych na tej prastarej konstrukcji doszło w 2016 roku.

Polskie Stonehenge pod Czaplinkiem. Archeolodzy z Koszalina przeprowadzili badania

Czy w Polsce jest Stonehenge? Jeśli zastanawiasz się, co zobaczyć w jeden dzień na Pomorzu podczas urlopu w Koszalinie, warto zainteresować się kręgami kamiennymi pod Czaplinkiem w województwie zachodniopomorskim (powiat drawski). Polscy archeolodzy z Muzeum w Koszalinie zbadali ten niezwykły obiekt i ustalili, że musiał mieć szczególne znaczenie. Tego rodzaju kręgi służyły jako miejsce zgromadzeń i to tutaj podejmowano najważniejsze dla społeczności decyzje.

Polskie Stonehenge - prace na miejscu
Polskie Stonehenge - prace na miejscu Fot: Andrzej Kasprzak/Nadleśnictwo Świerczyna

Tego rodzaju konstrukcje służyły również do zgromadzeń religijnych, np. do składania ofiar lub do całopalnych uroczystości pogrzebowych. Archeolodzy odnaleźli nawet grób, w którym znajdowały się kości kobiety oraz przedmioty osobiste. Pod Czaplinkiem znajduje się nie jedna, nie dwie, a aż trzy struktury kamienne (a przynajmniej tyle do tej pory odkryto). Ustalono, że polskie Stonehenge miało funkcję cmentarzyska.

Prace przy polskim Stonehenge. Wciąż trwają wykopaliska

W 2020 roku dalej prowadzono nieprzerwanie prace wykopaliskowe w Pławnie pod Czaplinkiem przy kamiennych kręgach pozostałych po germańskiej kulturze. Odkryto wówczas kolejne zabytki – fragmenty ceramiki, lecz było ich niewiele. Natomiast pod jednym z kurhanów znaleziono również strukturę złożoną z dużych głazów. Bruk kamienny ułożony był nad grobem szkieletowym, a całość przykryto nasypem ziemnym. Jak ustalono, sam grób został zrabowany już w czasach starożytnych.

CZYTAJ: Nowe odkrycie paleontologiczne liczy 470 mln lat. To zmienia wszystko

Kamienne kręgi pod Czaplinkiem - wykopaliska
Kamienne kręgi pod Czaplinkiem - wykopaliska Fot: Andrzej Kasprzak/Nadleśnictwo Świerczyna

Zaskoczeniem było jednak odkrycie, że ponowne odkopanie kurhanu miało miejsce już w czasach nowożytnych. Prawdopodobnie podczas amatorskich badań z 1891 roku. Jednakże znaleziono w 2020 roku dwa zabytki, które nie zostały zrabowane – datowanie wskazało na początek II wieku n.e.

Historia polskiego Stonehenge. „Duże kamienie wystające z ziemi”

Polska historia kręgów kamiennych pod Czaplinkiem sięga 2014 roku, gdy do Działu Archeologii Muzeum w Koszalinie zgłosił się jeden z pracowników Nadleśnictwa Świerczyna i poinformował o „dużych kamieniach wystających z ziemi”. Wówczas przeprowadzono prospekcję terenową i potwierdzono istnienie kurhanu otoczonego stelami kamiennymi. Dopiero w 2015 roku wykonano rozpoznanie stanowiska i usunięto częściowo warstwę gleby i odkryto kręgi kamienne. Miały średnice 22, 26.5 oraz 19 metrów. Wykopaliska rozpoczęto w 2016 roku.

Wykopaliska w Pławnie
Wykopaliska w Pławnie Fot: Andrzej Kasprzak/Nadleśnictwo Świerczyna

Polskie cmentarzysko, określane jako Stonehenge, jest unikatowe w skali kraju. Większość tego rodzaju konstrukcji zostało u nas rozebranych, a kamienie wykorzystano ponownie. Serwis poświęcony zabytkowi przypomina historię kręgów kamiennych ze Świerczyna, które zostały rozebrane w latach 70. XIX wieku. Spowodowane było to odbudową wsi po pożarze.

Źródło: Planeta.pl/Stowarzyszenie Historyczno-Archeologiczne „Kamienne Kręgi”/Muzeum w Koszalinie

NIE PRZEGAP:

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku.

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się