18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Odkrycie w Polsce

Straszne odkrycie w Polsce. "Grób dzieci, ślady gotowania"

19.12.2025  13:06
Grób dzieci w Czulicach pod Krakowem, straszne odkrycie
fot. Shutterstock/SGr , Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego/archiwum Anity Szczepanek

Odkrycie archeologiczne pod Krakowem. Zwykły nadzór archeologiczny  przy budowie domu w Czulicach przyniósł sensacyjną niespodziankę. Archeolodzy natrafili na grób dzieci sprzed wieków, a dokładnie z czasów Wędrówek Ludów. Ciała ułożono w nietypowy sposób. Badaczy zaskoczyły też nietypowe dary grobowe w mogiłach.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakiego odkrycie dokonano w Czulicach pod Krakowem
  • Dlaczego grób w Czulicach jest znaczący dla historii Europy
  • Co wiemy o pochodzeniu dzieci pochowanych w grobie
  • Dlaczego Hunowie migrowali do Europy

Odkryli groby dzieci pod Krakowem. Tajemnica sprzed wieków

Sensacyjne odkrycie w Polsce. W 2018 roku w podkrakowskich Czulicach archeolodzy w miejscu rozpoczęcia budowy domu jednorodzinnego, natrafili na podwójny grób dziecięcy. Jest datowany na przełom IV i V wieku naszej ery, a więc na okres Wędrówek Ludów. O odkryciu w 2024 roku zrobiło się głośno, ponieważ antropolodzy i genetycy uzyskali wiele odpowiedzi po szczegółowych analizach i badaniach. Historia Polski odkrywa swoje niezwykłe karty sprzed wieków.

grób dzieci w Czulicach pod Krakowem
grób dzieci w Czulicach pod Krakowem Fot: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego / Jakub M. Niebylski, IAE PAN

Quiz: Historia Polski - quiz dla mistrzów i orłów

Screen
1/16 Jak zginął król Henryk Walezy?

Archeolodzy są zaskoczeni, bo takie groby powinny znajdować się przecież na cmentarzysku, a nie w strefie osadniczej. Wiemy również, że podwójny dziecięcy grób odkryto w pobliżu osady przypisywanej społeczności kultury przeworskiej z późnego okresu rzymskiego.

W analizy zaangażowanych było w sumie kilkanaścioro naukowców, głównie z Polski, ale też ze Szwecji. Wyniki opublikowano na łamach prestiżowego czasopisma naukowego „Journal of Archaeological Science: Reports”. Ustalenia są naprawdę spektakularne. Okazało się, że grób w Czulicach to jeden z najwcześniej datowanych pochówków związanych z Hunami w Europie- wyjaśnia National Geographic.

Grób sprzed wieków pod Krakowem. Nowe informacje

Po latach badań (m.in. datowania radiowęglowe ) udało się ustalić, że grób i szczątki pochodzą z przełomu IV i V wieku (lata 395–418 n.e.). Był to burzliwy okres zmian w Europie, a więc także okres intensywnych migracji.

Naukowcu ustalili, że w grobie złożono dwóch chłopców. Byli w podobnym wieku, około 7–9 oraz 8–9 lat. Co ciekawe, to dzieci o różnym pochodzeniu. Jeden ma pochodzenie azjatyckie i był Hunem. Miał zdeformowaną czaszkę (typowy zwyczaj deformowania czaszek przez uciskanie bandażami od okresu niemowlęcego) i pochowano go anatomicznie. Złożono go do mogiły z licznymi przedmiotami takimi jak złoty kolczyk, żelazny nóż, srebrne sprzączki do pasa oraz gliniane naczynie.

Hun ma zdeformowaną czaszkę. Ta deformacja nie była neutralna dla zdrowia chłopca. Wiemy, że dziecko miało problem ze zwiększonym ciśnieniem śródczaszkowym. Dostrzegliśmy też zmiany kostne w stropach oczodołów, które świadczą o tym, że przeszedł choroby wieku dziecięcego. Z medycznego punktu widzenia był więc słabym chłopcem - wyjaśniła dr Anita Szczepanek.

Drugi chłopiec był miejscowym Europejczykiem i nie miał przy sobie tak bogatych darów grobowych. Otrzymał jedynie obrobiony kamień. Co więcej, pochowano go nieanatomicznie i ułożono go na brzuchu, a "po jakimś czasie jego głowa została przeniesiona w okolice nóg". W ten sposób obaj chłopcy byli zwróceni głowami w jedną stronę. Co zaciekawiło badaczy, część zębów Europejczyka została w miejscu pierwotnego ułożenia głowy. Jego kości są bardzo gładkie, więc prawdopodobnie poddano je gotowaniu.

Razem z chłopcami w podwójnym grobie złożono szczątki zwierząt – psów, kotów i wron.

Badacze historii mają nie lada zagadkę do rozwiązania. Dlaczego chłopców pochowano w takiej mogile? Grób pochodzi z 395–418 r. n.e., a to był przecież czas, kiedy na terenie Polski zwłoki palono na stosach. Złamano więc kulturowy zwyczaj. To rodzi podejrzenia, że europejskiego chłopca złożono w ofierze. 

Opracowanie tego grobu to rodzaj bioarcheologicznego śledztwa. Próbujemy dokonać rekonstrukcji tego, co się stało. Mamy dwójkę dzieci w wieku 8-9 lat, czyli rówieśników. Hun – chłopiec ze zdeformowaną czaszką jest położony anatomicznie. Wyposażony w złoty kolczyk, żelazny nóż, srebrne sprzączki do pasa i gliniane naczynie. O takim wyposażeniu mówimy "wyposażenie w zaświaty"- mówiła o odkryciu Dr Anita Szczepanek z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN jedna z autorek badania. (PAP/Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego)

Hunowie w Europie. Wielka migracja

Jakub M. Niebylski z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w rozmowie z National Geographic zwrócił uwagę, że to nie tylko pierwszy interdyscyplinarnie przebadany pochówek huński w Polsce i grób dzieci o różnym pochodzeniu, ale też pierwsze potwierdzenie dyskutowanej obecności Hunów na północ od Karpat. Warto przypomnieć, że Hunowie byli koczowniczym ludem pochodzącym z Chin i Mongolii, słynącym z dalekich wędrówek. Znani z opanowania do perfekcji jazdy konnej i strzelania z łuków refleksyjnych, siali postrach wśród Germanów i Rzymian, ale do tej pory nie mieliśmy twardych dowodów, że dotarli tak wcześnie na tereny dzisiejszej Polski.

Dlaczego Hunowie migrowali do Europy? Zdaniem historyków, zmusił ich do tego zmiany klimatu. Uciekając przed suszami i ostrymi zimami, wdarli się do Europy szlakiem na południe od Uralu i już w 375 roku masakrowali lokalne społeczności nad Donem.

Źródło: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego / Radio ZET / Journal of Archaeological Science: Reports

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się