18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Astronomowie świętują

Super-Jowisz odkryty. Nowa planeta została uwieczniona na zdjęciu

08.08.2024  14:11
Odkryto super-Jowisz
fot. MPIA

Z użyciem teleskopu Webba astronomowie sfotografowali egzoplanetę typu super-Jowisz. Jest to najbliższy Ziemi obiekt tego typu. Czym się charakteryzuje?

Korzystając z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (James Webb Space Telescope, JWST), zespół astronomów pod kierownictwem MPIA (Max Planck Institute for Astronomy) sfotografował nową egzoplanetę krążącą wokół gwiazdy w pobliskim układzie potrójnym Epsilon Indi. Planeta jest zimnym super-Jowiszem charakteryzującym się temperaturą około 0 stopni Celsjusza i szeroką orbitą porównywalną z orbitą Neptuna wokół Słońca.

Tak według artysty wygląda odkryty super-Jowisz
Tak według artysty wygląda odkryty super-Jowisz Fot: MPIA

Pomiar ten był możliwy jedynie dzięki niespotykanym dotąd możliwościom obrazowania JWST w podczerwieni termicznej. Stanowi to przykład potencjału znalezienia znacznie większej liczby takich planet podobnych do Jowisza pod względem masy, temperatury i orbity. Super-Jowisz to określenie na planetę, która ma znacznie większą masę od Jowisza. Może to być obiekt kosmiczny z pogranicza planety i brązowego karła.

Quiz: Test z astronomii. W jakiej galaktyce jest Ziemia? 100% tylko dla ekspertów

Pixabay/Pexels
1/15 W jakiej galaktyce położona jest planeta Ziemia?

Odkrycie super-Jowisza. Co wiemy?

„Byliśmy podekscytowani, gdy zdaliśmy sobie sprawę, że wykonaliśmy zdjęcia tej nowej planety”, powiedziała Elisabeth Matthews, badaczka z Instytutu Astronomii Maxa Plancka w Heidelbergu w Niemczech. Jest główną autorką artykułu badawczego opublikowanego w czasopiśmie naukowymNature”.

Ku naszemu zdziwieniu jasna plama, która pojawiła się na naszych zdjęciach MIRI, nie odpowiadała oczekiwanej pozycji planety. Poprzednie badania prawidłowo zidentyfikowały planetę w tym układzie, ale nie doceniły masy i separacji orbit tego gazowego olbrzyma super-Jowisza - mówiła Matthews.
Przycięte wersje obrazów MIRI uzyskanych przy długości fali średniej podczerwieni 10,65 (po lewej) i 15,55 mikrometra (po prawej)
Przycięte wersje obrazów MIRI uzyskanych przy długości fali średniej podczerwieni 10,65 (po lewej) i 15,55 mikrometra (po prawej) Fot: MPIA

To odkrycie jest interesujące pod kilkoma względami. To bowiem pierwsza egzoplaneta sfotografowana za pomocą JWST, która nie była jeszcze sfotografowana z Ziemi. Jest też znacznie zimniejsza niż planety gazowe badane dotychczas przez JWST. Planeta krąży wokół głównego składnika pobliskiego układu potrójnego gwiazd Epsilon Indi. Ustalono, że obiekt, nazwany Eps Ind Ab, jest sześciokrotnie większy od Jowisza.

Co wiemy o wielkich egzoplanetach? Super-Jowisze w kosmosie

Do tej pory znanych jest tylko kilka zimnych planet-olbrzymów gazowych, a wszystkie zostały wywnioskowane pośrednio z pomiarów prędkości radialnych. Obrazując i rejestrując widma planet, astronomowie mogą badać ich atmosfery i śledzić ewolucję układów planetarnych w porównaniu z modelami obliczeniowymi. Badanie planet we w pełni ustabilizowanych układach planetarnych pomaga wyjaśnić późne etapy ewolucji planet i udoskonalić nasze ogólne zrozumienie powstawania i ewolucji planet.

Jakie tajemnice skrywa kosmos?
Jakie tajemnice skrywa kosmos? Fot: Pixabay/Pexels

Ostatnie obserwacje umożliwiły odkrycie znacznie większej liczby takich zimnych gazowych olbrzymów. Umożliwią one astronomom badanie nowej klasy egzoplanet i porównywanie ich z gazowymi gigantami Układu Słonecznego. Jednakże planety te są trudne do znalezienia przy użyciu klasycznych metod wykrywania. Planety oddalone od swoich gwiazd macierzystych są zazwyczaj bardzo zimne, w przeciwieństwie do gorących Jowiszów, które krążą wokół ich gwiazd w odległości zaledwie kilku promieni gwiazd.

Tak wygląda "nasz" Jowisz
Tak wygląda "nasz" Jowisz Fot: ZCH/Pexels

Dlatego zespół skupiony wokół Matthews opracował inne podejście. Chcieli zrobić zdjęcie planety metodą powszechnie znaną jako obrazowanie bezpośrednie. Ponieważ gwiazdy macierzyste egzoplanet są bardzo jasne, przyćmiewają każdy inny pobliski obiekt. Zwykłe kamery byłyby przytłoczone oślepiającym światłem gwiazd.

Źródło: Planeta.pl/Max Planck Institute for Astronomy/Nature/National Geographic Polska/Science Daily/Wikipedia

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku.

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się