Oceń
Alkohol kojarzy się z uszkodzeniem wątroby. Mało mówi się jednak o wpływie alkoholu na nerki. Zespół naukowców z Anglia Ruskin University przeanalizował dane medyczne ponad 200 tys. dorosłych uczestników projektu UK Biobank. Okazało się, że regularne spożywanie piwa i mocnych alkoholi wiązało się z większym ryzykiem ostrego uszkodzenia nerek. Obalono mit, że „piwo jest dobre na nerki”. Szczególnie jeden rodzaj alkoholu wzbudził obawy naukowców.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak różne alkohole wpływają na ryzyko uszkodzenia nerek.
- Czy piwo jest dobre na nerki?
- Dlaczego piwo i mocne alkohole są bardziej szkodliwe dla nerek.
- Jak stan zapalny związany jest z alkoholem i uszkodzeniem nerek.
- Ostre uszkodzenie nerek wynikające z picia alkoholu.
Alkohol a nerki. Naukowcy przeanalizowali wyniki badań
Alkohol wyniszcza zdrowie i uszkadza narządy wewnętrzne. Najczęściej mówi się o jego szkodliwym wpływie na wątrobę, serce i mózg. Tymczasem nerki również są narażone na konsekwencje regularnego spożywania napojów procentowych. Zagadnieniu temu przyjrzeli się naukowcy z Anglia Ruskin University (ARU). W badaniu wykorzystali dane 250 791 dorosłych osób pijących alkohol, uczestniczących w brytyjskim projekcie UK Biobank. Wyniki opublikowano w październiku 2026 roku w czasopiśmie naukowym „Scientific Reports”.
Quiz: Quiz o ptakach. Rozpoznaj ptaki Polski - co to za ptak?
Najbardziej szkodliwe alkohole
Badacze obserwowali uczestników przez medianę 14 lat. W tym czasie odnotowali 10 335 przypadków ostrego uszkodzenia nerek (AKI, ang. acute kidney injury). Naukowcy sprawdzili, jak z ryzykiem tego poważnego zaburzenia wiąże się spożywanie różnych rodzajów alkoholu.
Uwzględnili piwo oraz alkohole wysokoprocentowe. W analizach wzięto pod uwagę również inne czynniki, które mogły wpływać na wyniki, między innymi choroby wątroby oraz wybrane elementy stylu życia i stanu zdrowia uczestników.
Który alkohol najbardziej szkodzi nerkom? Wyniki badań są niepokojące
Badacze podzielili uczestników na trzy grupy w zależności od ilości spożywanego alkoholu. W przypadku mocnych trunków osoby z grupy o najniższym spożyciu wypijały średnio 1,22 jednostki alkoholu tygodniowo. W grupie o najwyższym spożyciu było to już 8,73 jednostki.
Porównanie wykazało, że:
- osoby spożywające średnio 2,69 jednostki mocnego alkoholu tygodniowo miały o 8,1 proc. wyższe ryzyko ostrego uszkodzenia nerek niż osoby z grupy o najniższym spożyciu;
- w grupie wypijającej średnio 8,73 jednostki tygodniowo ryzyko było wyższe o 25,5 proc.
Nieco inaczej wyglądały wyniki dotyczące piwa. Osoby spożywające średnio 6,81 jednostki tygodniowo miały o 5,7 proc. wyższe ryzyko ostrego uszkodzenia nerek niż uczestnicy z grupy o najniższym spożyciu. Przy średnim spożyciu wynoszącym 23,6 jednostki tygodniowo różnica wzrastała do 14,8 proc.
Jak alkohol uszkadza nerki? Naukowcy wskazują na stan zapalny
Dlaczego piwo i mocne alkohole mogą zwiększać ryzyko problemów z nerkami? Dotychczas alkohol kojarzono z uszkodzeniem tych narządów przede wszystkim pośrednio, poprzez choroby wątroby. Od dawna wiemy, że jej uszkodzenie może zaburzać krążenie i funkcjonowanie całego organizmu, co w konsekwencji wpływa również na nerki. Tym razem naukowcy zwrócili uwagę na możliwy bezpośredni wpływ alkoholu na nerki, związany między innymi z procesami zapalnymi.
W analizie uwzględniono również poziom białka C-reaktywnego (CRP) oraz liczbę neutrofili, czyli parametrów związanych z reakcją zapalną organizmu. Ich wyższe wartości wiązały się z większym ryzykiem ostrego uszkodzenia nerek.
Badacze zaobserwowali także zależności między tymi markerami zapalnymi a spożywaniem piwa i mocnych alkoholi. Wskazuje to na możliwy udział stanu zapalnego w mechanizmach uszkadzania nerek.
Czym jest ostre uszkodzenie nerek i dlaczego jest niebezpieczne?
Ostre uszkodzenie nerek (AKI) to poważny stan, w którym dochodzi do nagłego pogorszenia ich funkcjonowania. Narządy te przestają prawidłowo filtrować krew, przez co w organizmie mogą gromadzić się produkty przemiany materii i nadmiar płynów.
Nerki odpowiadają między innymi za:
- usuwanie zbędnych produktów przemiany materii;
- regulowanie ilości wody i elektrolitów w organizmie;
- utrzymywanie prawidłowej równowagi kwasowo-zasadowej;
- uczestniczenie w regulacji ciśnienia tętniczego;
- produkcję hormonów związanych między innymi z wytwarzaniem czerwonych krwinek.
Ostre uszkodzenie nerek może rozwijać się w krótkim czasie i wymagać pilnej pomocy medycznej. W ciężkich przypadkach konieczne bywa nawet czasowe zastosowanie dializoterapii.
Do możliwych objawów należą:
- wyraźne zmniejszenie ilości oddawanego moczu;
- obrzęki nóg, kostek i stóp;
- nudności i wymioty;
- osłabienie i uczucie zmęczenia;
- duszność;
- zaburzenia świadomości w ciężkich przypadkach.
Warto pamiętać, że ostre uszkodzenie nerek nie zawsze daje charakterystyczne objawy. Czasami można je wykryć dopiero podczas badań krwi i moczu. Co istotne, przebyte AKI może zwiększać ryzyko rozwoju przewlekłej choroby nerek, niewydolności nerek oraz innych poważnych powikłań zdrowotnych.
Jak alkohol wpływa na nerki? Szkodzi na kilka sposobów
Polacy niestety wierzą w mit, że piwo jest dobre na nerki. Jest zdecydowanie odwrotnie. Picie piwa prowadzi do uszkodzenia nerek.
Alkohol może obciążać nerki na kilka sposobów. Jednym z najważniejszych mechanizmów jest jego działanie moczopędne. Etanol hamuje wydzielanie wazopresyny, czyli hormonu antydiuretycznego (ADH), który pomaga organizmowi zatrzymywać wodę. W efekcie nerki produkują więcej moczu, a organizm może tracić nadmierne ilości płynów. Jeśli nie uzupełniamy ich na bieżąco, dochodzi do odwodnienia, które utrudnia prawidłowe filtrowanie krwi i może pogarszać ukrwienie nerek.
Problemem jest również wpływ alkoholu na ciśnienie tętnicze. Regularne i nadmierne spożywanie napojów procentowych może prowadzić do nadciśnienia, które należy do najważniejszych czynników ryzyka przewlekłej choroby nerek. Wysokie ciśnienie uszkadza drobne naczynia krwionośne znajdujące się w tych narządach. Z czasem może to osłabiać ich zdolność do oczyszczania krwi z produktów przemiany materii.
Alkohol jest rakotwórczy
Alkohol jest uznawany za czynnik rakotwórczy, a jego spożycie zwiększa ryzyko wystąpienia wielu nowotworów - w tym raka piersi, wątroby, głowy i szyi, przełyku oraz jelita grubego. W 2019 roku 4,4% zdiagnozowanych nowotworów na świecie spowodowane było właśnie spożyciem alkoholu.
Źródło: Scientific Reports/Radio ZET/Planeta.pl/who.int/wikipedia.org/gov.pl/NIH
Oceń artykuł
