Oceń
Czarne pszczoły wracają do Polski i odbudowują swoją populację? Wydawało się, że ogromna pszczoła Xylocopa violacea zniknęła z polskiego terytorium ostatecznie, a jednak coś zaczyna się zmieniać. Dlaczego zadrzechnia fioletowa zniknęła i co przyczynia się do jej powrotu?
Czarna pszczoła (Xylocopa violacea) w Polsce - jeśli zobaczycie te pszczoły to nieźli z was szczęściarze. Zadrzechnia fioletowa w 2002 została uznana w Polsce za gatunek wymarły. Czy jest nadzieja na odrodzenie gatunku czarnych pszczół na terytorium Polski?
Czarne pszczoły w Polsce. Wymarły gatunek powraca
Czarne pszczoły, jedne z największych błonówek w Europie, to pszczeli samotnicy. Nie zwykły żyć w dużych pszczelich koloniach. Charakteryzują je fioletowe skrzydła i czarne owłosienie. Zazwyczaj zakładają pszczele gniazda w próchniejącym drewnie. Co ważne, czarna pszczoła nie jest pszczołą groźną. Może jednak stawać się pobudzona przed deszczem i wówczas rośnie ryzyko użądlenia. Zazwyczaj jednak to owad płochliwy. Do tego żądło mają jedynie samice czarnej pszczoły.
Niestety, czarna pszczoła bywa mylona z szerszeniem azjatyckim i zabijana. Podczas lotu wydaje charakterystyczny dźwięk, który może kojarzyć się właśnie z zabójczym szerszeniem. Do tego są to pszczoły olbrzymie, bo dorastają do ok. 3,5 centymetrów. Dla porównania – trzmiel łąkowy mierzy nieco ponad centymetr.
Co ważne - chociaż zadrzechnia fioletowa nie produkuje miodu, jest owadem pożytecznym. W Chinach czarne pszczoły odgrywają ważną rolę w medycynie ludowej.
![Mrówki ogniste w Polsce? "Jadowite, miliardowe straty"](https://s.eurozet.pl/cbz/2025/12/16/7f3e956c/62316-225x138-39b38f5526.webp "Mrówki ogniste w Polsce? "Jadowite, miliardowe straty"")
Owady te różnią się od typowych pszczół żyjących w dużych koloniach, ponieważ egzystują samotnie, głównie w spróchniałych pniach, konarach starych drzew lub w resztkach roślinnych. Preferują jednak właśnie martwe pnie lub konary, w których żłobią skomplikowane systemy korytarzy i w nich opiekują się potomstwem
– pisze „Polityka”.
Zagrożony gatunek pszczoły. Populacja czarnych pszczół się odrodzi?
Czarne pszczoły w Polsce wpisano na Czerwoną Listę oraz do Księgi Zwierząt Zagrożonych Wyginięciem. Od ponad 70 lat brak jest oficjalnych danych o występowaniu tego gatunku w Polsce. W 2014 objęto czarną pszczołę częściową ochroną gatunkową. Entomolodzy podejrzewają, że zadrzechnia fioletowa powraca w związku z ociepleniem klimatu (to pszczoły ciepłolubne).
Być może te owady zdołają w przyszłości nawet odbudować swoją populację w Polsce. Jeśli odpowiednio zadbamy o zachowanie drzewostanów i próchniejących drzew (w suchym drewnie drążą 30-centymetrowe korytarze), gdzie czarne pszczoły mają swoje siedliska, jest nadzieja na ich powrót na stałe.
Aby czarna pszczoła mogła przetrwać konieczny jest pyłek i nektar z następujących roślin: szałwia (Salvia), glicynia (Wisteria), czyściec wełnisty (Stachys byzantina), groszek pachnący (Lathyrus odoratus), żmijowiec zwyczajny (Echium vulgare), oraz kłosowiec pomarszczony (Agastache rugosa).
Ochrona starych drzewostanów i suchych drzew (nieodzownych zadrzechni do budowy gniazd) stwarza potencjalne możliwości powrotu tego gatunku w granice kraju, zwłaszcza na tereny Śląska. Do rozważenia jest też reintrodukcja zadrzechni fioletowej- pisze pisze Instytut Ochrony Przyrody PAN.
Stowarzyszenie Natura i Człowiek w 2021 roku dostało powiadomienia o 159 nowych stanowiskach zadrzechni, m.in. w Poleskim Parku Narodowym, w Bieszczadach, Wrocławiu, Miechowie i Włoszczowej. Od 2021 naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie starają się im pomóc w powrocie do naturalnych siedlisk. Zarząd Województwa Śląskiego przystąpił również do opracowania projektu pod nazwą „Wojewódzki program ochrony i rozwoju pszczelarstwa do roku 2030, który zajmie się takimi zagadnieniami jak m.in. współczesne zagrożenia dla pszczół, lokalne zasoby genetyczne pszczół i ich wykorzystanie oraz charakterystyka i wizja rozwoju pszczelarstwa na terenie województwa śląskiego.
Łatwo można też pomóc „czarnym pszczołom” w zdobywaniu pokarmu. To wybredne owady, dla których warto wysiać żmijowiec, groszek pachnący, robinię akacjową, soję warzywną, koniczyny, lebiodkę pospolitą, śliwę, głów czy kruszynę. Trzeba pamiętać także o tym, by nie zbliżać się do ich gniazd. W odróżnieniu od innych pszczół samotnic bronią miejsca gniazdowania. Wystraszone mogą zaatakować potencjalnego agresora lub zmienić swoje schronienie
- ostrzega rmf24.pl
źródło: Instytut Ochrony Przyrody PAN, rmf24, Radio ZET, Zachodniopomorski Uniwrsytet Technologiczny w Szczecinie, Planeta.pl, Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa, EPPO Global Database, IOBC-WPRS
Oceń artykuł
Tu się dzieje
