Obserwuj w Google
Oceń
To jedna z najbardziej niezwykłych ryb słodkowodnych na świecie. Żmijogłów przypomina węża, jest agresywny, ma ostre zęby, rozmnaża się jak szalony i potrafi pobierać tlen bezpośrednio z powietrza. Niektóre gatunki mogą przetrwać poza wodą kilka dni, a do tego jak plaga wyniszczają lokalne ekosystemy. Szczególny niepokój budzi żmijogłów północny (Channa argus). Czy żmijogłowy staną się plagą także w Europie?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co to za ryba żmijogłów?
- Dlaczego żmijogłów jest tak inwazyjny i problematyczny.
- Czy żmijogłów może oddychać powietrzem atmosferycznym.
- Dlaczego żmijogłów stanowi wyzwanie w USA.
Co to za ryba żmijogłów? Inwazyjny gatunek drapieżników
Żmijogłów to drapieżna ryba słodkowodna z rodziny żmijogłowowatych (Channidae), obejmującej gatunki występujące w Azji i Afryce. Jej angielska nazwa, snakehead, oznacza dosłownie „wężogłowa” i nawiązuje do charakterystycznego kształtu głowy. Wbrew niepokojącemu wyglądowi żmijogłów nie jest wężem ani płazem. To agresywna ryba, której budowa i fizjologia pozwalają funkcjonować w najtrudniejszych warunkach. Żywi się rybami, skorupiakami, gadami, ssakami i ptakami. Co ciekawe, bez wody potrafi przeżyć nawet 4 dni.
Quiz: Niezwykłe ptaki. Quiz o ptakach, test wiedzy
Poszczególne gatunki żmijogłowów różnią się rozmiarami, ubarwieniem i zachowaniem. Szczególną uwagę przyrodników przyciąga żmijogłów północny (Channa argus), pochodzący z Azji Wschodniej. Występuje naturalnie między innymi w Chinach, na Półwyspie Koreańskim i na Dalekim Wschodzie Rosji. Poza rodzimym zasięgiem stał się gatunkiem inwazyjnym, między innymi w Ameryce Północnej.
Żmijogłów północny został oficjalnie uznany za jeden z najgroźniejszych inwazyjnych gatunków obcych (IGO) stwarzających zagrożenie dla całej Unii Europejskiej. Wiadomo, że próbowano je hodować w Czechosłowacji, ale populacja wyginęła. Znane są jednak przypadki, gdy lokalne populacje znikały i wracały po 100 latach. To ryby ekstremalne, które potrafią przetrwać i powrócić z druzgocącą siłą.
Jak wygląda żmijogłów?
Ciało tej ryby jest wydłużone, a głowa szeroka i spłaszczona. Ubarwienie żmijogłowa północnego jest zazwyczaj brązowawe, z charakterystycznymi ciemnymi plamami.
Do jego najbardziej rozpoznawalnych cech należą:
- wydłużona płetwa grzbietowa, biegnąca przez znaczną część ciała;
- duży pysk wyposażony w liczne, ostre zęby;
- oczy położone wysoko na głowie;
- cętkowane ubarwienie, pomagające ukrywać się wśród roślinności wodnej.
- Dorosły żmijogłów północny może osiągać około 90 cm długości.
Ma mocne szczęki i ostre zęby, dlatego nie należy wkładać palców do jego pyska ani próbować chwytać nieznanego osobnika gołymi rękami. Szczególnie ostrożnie trzeba postępować w pobliżu gniazda i młodych ryb, ponieważ dorosłe osobniki mogą bronić potomstwa.
Potrafi oddychać powietrzem atmosferycznym
Żmijogłowy mają dodatkowy narząd oddechowy, który umożliwia im wykorzystywanie tlenu z powietrza atmosferycznego. Dzięki temu żmijogłów północny może funkcjonować w wodach ubogich w tlen, w których wiele innych ryb miałoby poważne trudności z przetrwaniem. Niektóre gatunki mogą przemieszczać się po wilgotnym podłożu między zbiornikami wodnymi.
Może żyć w jeziorach, stawach, kanałach i wolno płynących ciekach, a także w wodach o niewielkiej zawartości tlenu. Potrafi przetrwać również okresy niskich temperatur, a nawet przezimuje pod lodem.
Żmijogłów północny poluje na różne organizmy wodne. W jego diecie znajdują się przede wszystkim ryby, ale zjada również skorupiaki, owady i płazy, a nawet ptaki. W nowych środowiskach ich obecność może prowadzić do zmniejszenia liczebności niektórych rodzimych gatunków. Do tego samica żmijogłowa północnego może wytworzyć jednorazowo kilkadziesiąt tysięcy jaj, a następnie zaciekle broni gniazda.
Żmijogłów w USA. Dlaczego walka z tą rybą jest tak trudna?
Żmijogłów północny stał się szczególnie problematyczny w Stanach Zjednoczonych, gdzie jest traktowany jako gatunek inwazyjny. Ryba pojawiła się tam wskutek działalności człowieka. Do jej rozprzestrzenienia przyczynił się między innymi handel żywymi rybami oraz wypuszczanie osobników do środowiska.
MDC informuje oficjalnie, że jeśli złapie się żmijogłowa, należy natychmiast po zidentyfikowaniu pozbawić go życia. W komunikacie znalazły się następujące zalecenia: "zabij rybę, odcinając głowę, patrosząc ją lub umieszczając w szczelnie zamkniętej plastikowej torbie". Władze wielu amerykańskich stanów zachęcają do polowania na żmijogłowy. Maryland organizuje konkursy w łapaniu żmijogłowów i prowadzi kampanie edukacyjne, ucząc jak taką rybę filetować i przyrządzić.
Źródło: Radio ZET, National Geographic, Planeta.pl, Departament Ochrony Missouri (MDC), National Invasive Spieces Information Center
Oceń artykuł
Tu się dzieje
