Oceń
Wygląda jak smok, waży nawet kilkadziesiąt kilogramów i potrafi zaatakować bardzo duże zwierzęta. Waran z Komodo to największa żyjąca jaszczurka na świecie, ale to nie jego rozmiary przerażają najbardziej. Ten drapieżnik ma ostre jak piły zęby, potężne pazury i "tajną broń", którą naukowcy odkryli kilka lat temu. Jego sposób polowania to gotowy scenariusz na horror.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Informacje o waranach z Komodo.
- Jakiego rozmiaru są warany z Komodo?
- Czy warany z Komodo są jadowite?
- Czy warany z Komodo atakują ludzi?
- Gdzie naturalnie żyje waran z Komodo?
Czy waran z Komodo jest niebezpieczny dla człowieka?
Waran z Komodo (Varanus komodoensis) to drapieżnik, którego zdecydowanie nie należy lekceważyć. Aż dziw, że kino grozy i twórcy horrorów jeszcze nie sięgnęli po te potworne gady. Dorosłe osobniki waranów osiągają zwykle około 2–3 m długości, a ich masa może wynosić około 70-90 kg. Największy potwierdzony okaz miał ponad 3,1 m długości i ważył aż 166 kg. To jak poluje waran przyprawia o dreszcze.
Quiz: Quiz o zwierzętach. Rozpoznaj zwierzęta po oczach
Warany lubią duże ofiary, np. jelenie, dziki, kozy, a nawet bawoły wodne (razem z kośćmi i kopytami). Zazwyczaj waran atakuje z zaskoczenia od tyłu, w bezruchu wyczekując godzinami na dogodny moment. Potrafi jednorazowo zjeść mięso o masie odpowiadającej 80% własnego ciała. Co ciekawe, tak jak w przypadku sępów, gdy najedzony waran chce szybko uciec, natychmiast wymiotuje. A gdy ma ochotę coś przekąsić na szybko, zje np. młodego warana. Młode spędzają więc pierwsze lata życia między innymi na drzewach, gdzie łatwiej unikają kanibalistycznych krewnych.
Czy warany atakują ludzi?
Waran z Komodo może zaatakować również człowieka. Zdarzało się, że atakowały rybaków, turystów, a nawet wchodziły do domów w poszukiwaniu jedzenia. Zazwyczaj jednak waran nie traktuje człowieka jako podstawowego źródła pożywienia, ale sprowokowany, zaskoczony lub zwabiony jedzeniem może stać się śmiertelnie niebezpieczny.
A gdy cię ugryzie, jeśli jakimś cudem wyrwiesz się z potężnych szczęk i unikniesz powalenia wielkim ogonem, nie będzie cię ścigał. Po co się wysilać? Ma inną, makabryczną strategię...
Dlaczego ugryzienie warana z Komodo jest tak groźne?
Waran ma około 60 ostrych, zakrzywionych zębów, których krawędzie przypominają niewielkie piły. Są przystosowane do rozrywania mięsa, a nie do miażdżenia kości. Kiedy gad dopada ofiarę, wbija zęby w jej ciało, a następnie wykorzystuje mocne mięśnie szyi, aby gwałtownymi ruchami rozrywać tkanki. Powstają w ten sposób głębokie rany, którym może towarzyszyć bardzo silne krwawienie. W pysku ma jednak jeszcze jedną zabójczą broń, dużo groźniejszą niż zęby...
Czy waran z Komodo ma jad?
Przez długi czas popularne było przekonanie, że warany zabijają przede wszystkim dzięki bakteriom znajdującym się w ich ślinie. Badania potwierdziły, że między zębami waranów resztki mięsa powodują rozwijanie się 50 różnych zabójczo septycznych szczepów bakterii. Według tej teorii ofiara, która przeżyła atak, miała umierać później wskutek zakażenia wywołanego przez drobnoustroje z pyska gada. W 2009 roku w czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences opublikowano pracę, której autorzy wykazali obecność gruczołów jadowych u warana z Komodo.
Quiz: Niezwykłe ptaki. Quiz o ptakach, test wiedzy
Ofiara ucieka, ale ma we krwi toksyny obniżające ciśnienie krwi i antykoagulanty powodujące silne krwawienie. Jest w szoku, słabnie i ulega zabójczym patogenom. Śmierć jest pewna. I tak skończy w paszczy warana. Niespiesznie, nawet przez kilka dni, waran będzie wędrował za posiłkiem, który dzięki super węchowi wyczuwa z wielu kilometrów. Zazwyczaj ofiara wytrzymuje maksymalnie kilka godzin.
Największe niebezpieczeństwa związane z atakiem warana to:
- silny krwotok: rozległe rany mogą doprowadzić do szybkiej utraty dużej ilości krwi;
- działanie jadu: zaburzenia krzepnięcia mogą dodatkowo nasilać krwawienie;
- wstrząs: poważna utrata krwi i działanie toksyn mogą doprowadzić do zagrażającego życiu spadku ciśnienia;
- zakażenie rany: bakterie obecne w pysku gada mogą przyczynić się do rozwoju niebezpiecznej infekcji;
- uszkodzenie tkanek: ostre zęby i gwałtowne ruchy głowy mogą spowodować rozległe obrażenia mięśni i innych struktur ciała.
Jak szybko biega waran z Komodo?
Kiedy ostatni raz byliście na bieżni albo joggingu? Nie łudźcie się, że uciekniecie przez waranem z Komodo. Potrafi osiągać prędkość około 16–20 km/h na krótkich dystansach. Jak na tak masywnego gada jest to imponujący wynik.
Waran i tak was znajdzie. Rozwidlonym językiem zbiera cząsteczki zapachowe z powietrza, a następnie przekazuje je do narządu Jacobsona. Dzięki temu potrafi odnajdywać kierunek, z którego dochodzą zapachy. W przypadku padliny może wyczuć ją nawet z odległości około 4 km.
Gdzie żyje waran z Komodo? To prawdziwy smok z Indonezji
Waran z Komodo występuje naturalnie wyłącznie na kilku indonezyjskich wyspach. Można go spotkać między innymi na Komodo, Rinca i Flores, a także na mniejszych wyspach tego regionu. Jego środowiskiem są przede wszystkim sawanny, lasy monsunowe i tereny porośnięte krzewami. To właśnie tam poluje, odpoczywa i rozmnaża się. Nie spacerujcie tam bez przewodnika.
Warany z Komodo gatunkiem zagrożonym
Warany z Komodo, choć budzą lęk, są też gatunkiem zagrożonym. Na wolności żyje ich mniej niż 6000. Kłusownicy zabierają im zwierzynę, a turyści zakłócają proces rozmnażania. Wysiłki ochronne, takie jak Komodo National Park i programy hodowlane, mają na celu zabezpieczenie ich przyszłości w obliczu zmian klimatycznych, utraty siedlisk i innych zagrożeń środowiskowych.
Mimo przerażającej reputacji waran z Komodo nie jest bezmyślną maszyną do zabijania. To wyspecjalizowany drapieżnik, który pełni ważną funkcję w swoim ekosystemie. Poluje na duże zwierzęta, ale chętnie zjada również padlinę.
Źródło: Radio Zet, Smithsonian’s National Zoo & Conservation Biology Institute, San Diego Zoo
Oceń artykuł
