Oceń
Jak powstały Tatry i ile lat mają góry w Polsce i na Słowacji? Pochodzenie skał tatrzańskich i historia procesów górotwórczych jest pasjonująca. Geologia gór zaczęła się setki milionów lat zanim pojawił się miś z Krupówek w Zakopanem.
Tatry to najwyższe pasmo górskie w Karpatach. Masyw Tatr zajmuje powierzchnię 750m2, ma 53 km długości i 18,5 m szerokości. Rozciąga się od Przełęczy Huciańskiej do Przełęczy Zdziarskiej, a ograniczony jest przez Kotlinę Podhalańską i Kotlinę Spisko-Liptowską. Jak przedstawia się geologiczna historia Tatr i tatrzańskich szczytów?
Historia Tatr. Jak powstały góry w Polsce?
Tatry to młode góry fałdowe o alpejskim charakterze. Przede wszystkim są to góry o bardzo zróżnicowanej budowie geologicznej i składają się z wielu różnych rodzajów skał. Przykładowo, Tatry Zachodnie to głównie skały głębinowe: skały magmowe (granity) oraz skały metamorficzne (gnejs i łupki krystaliczne, amfibolity, migmatyty, mylonity). Tatry Wysokie i najwyższy szczyt Tatr Gerlach to głównie granitoidy czyli skały o pochodzeniu magmowym.
Tatry Bielskie, od Przełęczy pod Kopą do Przełęczy Zdziarskiej, zbudowane są prawie wyłącznie ze skał osadowych: wapieni, piaskowców, margli, dolomitów – należących do tzw. dolnej płaszczowiny reglowej. To właśnie m.in. z powodu tego zróżnicowania geologicznego w Tatrach obserwujemy bogactwo kolorystki skalnej.
Budowa geologiczna jest typowa dla gór fałdowania alpejskiego. Dzięki temu, wędrując po tatrzańskich szlakach, mamy okazję przydeptać, dotknąć i zobaczyć wszystkie trzy główne grupy skał, składających się na skorupę ziemską: magmowych, metamorficznych i osadowych (dzielące się na kolejne grupy i rodzaje)- opisuje Portal Tatrzański.
Historia i geologia Tatr
Tatry powstały w trzeciorzędzie (65-1,8 mln lat temu), gdy zachodziły alpejskie ruchy górotwórcze. W tym okresie powstały również Alpy, Pireneje, Apeniny, Karpaty, Kaukaz i Himalaje. Wypiętrzyły się w młodszym trzeciorzędzie 15 milionów lat temu.
Jak zwraca jednak uwagę Portal Tatrzański, najstarsze skały metamorficzne w Tatrach mają ponad 300 milionów lat, a skały osadowe 220 milionów lat. Liczne źródła i eksperci zwracają uwagę, że właśnie okres powstawania skład powinien być uznawany za początek powstawania Tatr.
Główna masa tatrzańska utworzyła się w okresach triasu, jury i kredy, przeważnie osadzające się na terenie mórz (konkretnie na ich dnie). Dopiero potężne ruchy górotwórcze spowodowały ich wypiętrzenie i przesunięcie w dzisiejsze tereny.- opisuje Portal Górski.
W Tatrach znajdziemy także zjawiska krasowe, czyli rozpuszczanie skał węglanowych (np. wapieni) przez wodę. W ten sposób powstały jaskinie w Tatrach, np. w Dolinie Kościeliskiej. Co więcej, znaczną częścią grani głównej Tatr biegnie Wielki Europejski Dział Wodny między zlewniami Morza Bałtyckiego i Morza Czarnego.
Jednak główna masa skalna, tworząca tatry powstała dużo wcześniej, tzn. w okresie mezozoiku (250-100 mln lat temu). Warto wiedzieć, że duża część późniejszych skał osadowych, które obecnie tworzą regle tatrzańskie, powstała w zupełnie innym rejonie- wyjaśnia Zakopane.com
Źródło: Planeta.pl, Zakopane.com, Portal Górski, Radio ZET, Portal Tatrzański, Instytutu Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
