Oceń
Małpy w Afryce masowo umierają. Naukowcy biją na alarm - populacja małp jest dziesiątkowana przez ludzkie patogeny. Okazuje się, że goryle i szympansy nie radzą sobie z wirusami przyniesionymi przez nieodpowiedzialnych turystów. A to dopiero początek kłopotów...
Małpy śmiertelnie zagrożone. Tym razem, jak wyjaśniono na łamach Understanding Animal Research, zwierzęta masowo giną nie z powodu kłusownictwa, utraty terenów i stresu spowodowanego ludzką aktywnością. Naukowcy ostrzegają, że szympansy i goryle w Afryce chorują z powodu wirusów przenoszonych przez ludzi. To co my uważamy za zwykły katar, zabija wielkie małpy. Jak podaje Zielona Interia, nasze patogeny „czasami zabijają więcej małp niż kłusownicy”.
Małpy umierają przez ludzi choroby. Winni turyści?
Odnotowano masowe zgony małp w Afryce z powodu ludzkich chorób. Kolejne źródła podają, że setki małp ginie przez patogeny przywleczone przez turystów i strażników parków narodowych. Mowa tu o pospolitych wirusach dla Homo sapiens, które dla goryli i szympansów są śmiertelnymi infekcjami.
Małe szympansiątko długo tuliło się do mamy, ale Stella nie reagowała. Szympansica, mieszkająca w parku narodowym Kibale w Ugandzie, zmarła wkrótce po urodzeniu dziecka. Bobas nie miał szans na przetrwanie i zmarł wkrótce potem- informuje Zielona Interia.
Jak podaje Zielona Interia, w samym parku Kibale w ciągu zaledwie kilku miesięcy choroba zabiła aż 12 proc. populacji szympansów. Wbrew pierwszym podejrzeniom, małpy nie zostały zdziesiątkowane przez ebolę. Tony Goldberg, epidemiolog z Uniwersytetu Wisconsin-Madison prowadzący badania w Ugandzie, przeprowadził polową sekcję zwłok samicy Stelli. Szympans zmarł z powodu ciężkiego zapalenia płuc. Zabójcą okazał się ludzki metapneumowirus (HMPV), u ludzi objawiający się przeziębieniem.
Naukowcy przypominają, że „ludzki rinowirus C i HMPV, są głównymi zabójcami szympansów od ponad 35 lat, odpowiadającymi za prawie 59% zgonów”. Goryle i szympansy nie wykształciły odporności na ludzkie choroby. Przypomniano dramat populacji szympansów z Côte d'Ivoire w Afryce, gdzie w latach 1999-2006 większość małp zachorowała i zmarła. Badania potwierdziły zakażenia HRSV i HMPV.
Wielkie małpy cierpią też z powodu ludzkich pasożytów. Cryptosporiduim to pierwotniaki wywołujące chorobę zwaną kryptosporydiozą i pasożytujące w jelicie cienkim człowieka. Małpy mają jednak kontakt z ludzkim odpadkami i ściekami.
Ochrona zdrowia małp kontra turystyka i pieniądze
Już w 2015 roku Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) rozpoczęła walkę w obronie małp. Wprowadzono obostrzenia dla turystów, których ci nie chcą jednak przestrzegać. Mimo zakazów, nawet 40% turystów zbliża się do goryli górskich na wyciągnięcie ręki. Nawet 88% turystów lekceważy zakazy i wchodzi do parków narodowych mimo kaszlu i kataru. Władze parków narodowych nie chcą wprowadzić zbyt rygorystycznych zasad, bo wtedy mogą odstraszyć turystów „od których pieniędzy zależy często przetrwanie parków narodowych i otaczających je społeczności”.
Niektórzy turyści po prostu nie słuchają – mówi badaczka Gladys Kalema-Zikusoka. Natomiast niektórzy przewodnicy „dostają napiwki w wysokości dwukrotnie większej niż miesięczna pensja typowych mieszkańców okolicy”, mówi Goldberg. Oznacza to, że prawdopodobnie nie sprzeciwią się zachciankom bogatych turystów np. z USA czy Japonii.
Opublikowano wytyczne dotyczące turystyki małp człekokształtnych, zalecając, aby ludzie przebywali w odległości co najmniej 7 metrów od zwierząt, grupy wycieczkowe ograniczały swoją liczebność, wszyscy odwiedzający nosili maski na twarz, a osoby, które źle się czują, były wykluczane z wycieczek- informuje Zielona Interia.
Choroby u małp. Ludzie zagrażają szympansom i gorylom
Jak przypomina Understanding Animal Research, do tej pory to małpy przenosiły choroby groźne dla ludzi (zoonozy). HIV (wcześniej SIV) to wirus, który pierwotnie rozwijał się wśród szympansów. Wszy łonowe zawdzięczamy gorylom. Ebola miała przenieść się z nietoperzy na małpy, a dopiero później na ludzi. Teraz to małpy zarażają się od ludzi. Co gorsza, gdy szympans lub goryl zachoruje, zwykle niewiele można zrobić, aby pomóc. Nie ma również dla nich szczepionek na większość powszechnych wirusów przeziębienia.
Thomas Gillespie z Emory University, który zajmuje się chorobami u małp, zwrócił uwagę, że u zwierząt diagnozowane są patogeny odporne na antybiotyki. Ostrzegł, że to „lustrzana sytuacja i najgorszy scenariusz jakiego obawiamy się w szpitalach i domach opieki”.
Czy powinno się wprowadzić ostre restrykcje dla turystów, by uchronić małpy? Z pewnością do tego nie dojdzie. Chodzi o pieniądze.
Turyści podróżujący w nadziei na zobaczenie z bliska dzikich małp człekokształtnych stanowią kluczowe źródło dochodów dla aż 13 krajów afrykańskich. W krajach tych turystyka stała się jednym z głównych filarów ochrony tych zwierząt. Zapewnia ochronę siedlisk i zachęca miejscową ludność do wspierania dzikiej przyrody. Jednak ten sam przemysł, który finansuje ochronę wielu małp człekokształtnych, może również przyczyniać się do ich wyginięcia- podaje Zielona Interia.
Ludzie zarażają zwierzęta. „Zabójcze wirusy”
Na małpach problem się nie kończy. Ludzkie choroby przekraczają kolejne bariery międzygatunkowe. Odwrócone choroby odzwierzęce dotykają gatunki na całym świecie. Niedawno u małży zdiagnozowano wirusa zapalenia wątroby typu A. Słonie azjatyckie zarażają się gruźlicą. Jednak ze względu na ewolucyjną bliskość z człowiekiem małpy człekokształtne są zwykle najbardziej bezbronne. National Library od Medicine ostrzega – niegroźne dla nas wirusy, „po przełamaniu barier międzygatunkowej stają się zabójczymi wirusami (killer virus)”.
Źródło: Radio ZET, Planeta.pl, Zielona Interia, Understanding Animal Research, The New York Times, the Guardian, National Library od Medicine
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
