Oceń
Pogoda w Tatrach jest piękna, więc Polacy ochoczo ruszyli na szlaki, by zdobywać tatrzańskie szczyty oraz przemierzać najpiękniejsze doliny i przełęcze Tatr. Tatrzański Park Narodowy wydał jednak pilne ostrzeżenie. Patrzcie pod nogi, bo na szlakach pojawiły się jadowite węże. Jak niebezpieczna jest żmija zygzakowata i jak silny jest jej jad?
- Ostrzeżenie TPN, jadowite węże w Tatrach
- Czy żmija zygzakowata jest jadowita i niebezpieczna
- Jak silny jest jad żmii zygzakowatej?
- Informacje o żmijach zygzakowatych
Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Jadowite węże w Tatrach. Żmije zygzakowate na szlakach
Tatry i niebezpieczne spotkania na szlakach. Tatrzański Park Narodowy na Facebooku ostrzega przed jadowitymi wężami. Zrobiło się ciepło, więc w Tatrach zaczęły wypełzać żmije zygzakowate (vipera berus). Wygrzewają się w promieniach słońca, a turyści często nie patrzą pod nogi. Ukąszenie węża w górach może mieć przykre konsekwencje, gdyż trudno o szybką pomoc medyczną i surowicę. Czy jednak żmija zygzakowata jest naprawdę tak niebezpieczna jak mówią legendy?
Żmija zygzakowata, jadowite węże w Polsce
Żmija zygzakowata (vipera berus) to jedyny jadowity gatunek węża w Polsce (nie licząc węży przypełzających z Niemiec). Te węże występują niemal na całym terenie Polski, najczęściej w lasach liściastych, na wrzosowiskach, w pobliżu zbiorników wodnych i łąk. TPN uspokaja, że chociaż jad żmii zygzakowatej może być niebezpieczny, to poważne wypadki ukąszeń zdarzają się bardzo rzadko.
Herpetolodzy zwracają uwagę, że do spotkań ludzi ze żmijami najczęściej dochodzi rano między 6:00, a 9:00, bo wtedy te gady zwykły najchętniej korzystać z promieni słonecznych. W kwietniu i w maju, wybudzone po zimie, szczególnie chętnie wygrzewają się na ścieżkach, szlakach i łąkach.
Żmije zygzakowate są ostrożne i płochliwe, nie wykazują agresji wobec ludzi. Jeśli jednak poczują się zagrożone, np. nadepnięte, mogą ukąsić w samoobronie. Tak się składa, że okres godowy żmii zygzakowatej przypada głównie na kwiecień i maj, więc węże mogą być rozdrażnione i skore do ukąszeń.
Żmija atakuje wyłącznie (!) w sytuacji bezpośredniego dla niej zagrożenia, najczęściej odruchowo, gdy się na nią przypadkowo nadepnie lub zaskoczy w miejscu, gdzie nie ma możliwości dalszej ucieczki. O ile ma taką możliwość, zawsze „schodzi” człowiekowi z drogi- informuje Tatrzański Park Narodowy.
Żmija zygzakowata i ukąszenie węża
Ukąszenie żmii zygzakowatej może powodować ból, obrzęk, zaczerwienienie, a czasem zawroty głowy i mdłości. Jad żmii zygzakowatej zawiera mieszankę enzymów, peptydów i toksyn, które działają głównie na układ krążenia i nerwowy.
Jad żmii zygzakowatej działa:
- hemotoksycznie – powoduje uszkodzenia naczyń krwionośnych i krwotoki,
- neurotoksycznie – w rzadkich przypadkach może wpływać na układ nerwowy,
- cytotoksycznie – może powodować miejscową martwicę tkanek.
Objawy ukąszenia przez żmiję zygzakowatą:
- ból i obrzęk w miejscu ukąszenia
- zaczerwienienie i zasinienie skóry
- czasem nudności i zawroty głowy
- rzadko – reakcje ogólnoustrojowe u osób uczulonych
Ważne, by podczas wędrówek patrzeć pod nogi, a zanim zejdziemy ze szlaku i rozsiądziemy się na odpoczynek – rozejrzyjmy się dokładnie- apeluje Tatrzański Park Narodowy.
Jeśli zostaniesz ukąszeny przez żmiję zygzakowatą, należy natychmiast udać się do lekarza i ograniczyć ruchy, by jad się nie rozprzestrzeniał po ciele. Ukąszona kończyna powinna zostać unieruchomiona. Jak zwraca uwagę Polsat News, „nie należy też stosować opasek uciskowych ani próbować wyciskania albo wyssania jadu z rany”.
Dzieci, osoby starsze oraz osoby z chorobami serca i krążenia są bardziej narażone na poważne skutki ukąszenia przez żmiję zygzakowatą. W każdym przypadku ukąszenie wymaga natychmiastowej pomocy medycznej, ale w większości sytuacji leczenie jest skuteczne, a konsekwencje nie są trwałe. Warto zaznaczyć, że żmija zygzakowata podczas ukąszenie nie zawsze decyduje się na wstrzyknięcie jadu (tzw. ukąszenie suche). Produkcja jadu dla tego węża jest znacznym wysiłkiem energetycznym i skomplikowanym procesem.
Jak wygląda żmija zygzakowata?
Kolor ciała żmii zygzakowatej waha się od szaro-brązowego, przez rdzawy, aż po niemal czarny, a brzuch zwykle jest jaśniejszy – kremowy lub żółtawy. Długość żmii zygzakowatej może wynosić ok. 80 centymetrów. Samice są zazwyczaj nieco większe od samców, a młode mają wyraźniejsze wzory. Żmije zygzakowate wyróżnia za to charakterystyczny trójkątny i sercowaty zarys głowy.
CIEKAWOSTKA: źrenica żmii zygzakowatej jest pionowa, co jest jej cechą charakterystyczną i odróżnia ją od innych gatunków węży w Polsce.
Quiz: QUIZ. Co ty wiesz o wężach? Ten test cię pokona
Źródło: Lasy Państwowe, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach , Tatrzański Park Narodowy , Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska
Oceń artykuł
Tu się dzieje
