Orłosępy, zwane także orłosępami brodatymi, to duże ptaki z rodziny Accipitridae. Ptaki te często osiągają długość ponad 1 metra, a rozpiętość skrzydeł wynosi prawie 3 metry. Zamieszkują regiony górskie od Azji Środkowej i Afryki Wschodniej po Hiszpanię i żywią się padliną, zwłaszcza kościami, które zrzucają z wysokości nawet 80 metrów na płaskie skały pod sobą. Powoduje to pęknięcie kości ofiary i umożliwienie ptakom dostępu do szpiku.

Orłosęp brodaty Fot: Francesco Veronesi/Wikimedia Commons

Redakcja poleca

Orłosęp brodaty w Poznaniu. Wielki ptak na parapecie [WIDEO]

Ataki na ludzi są rzadkie, jednak jak głosi legenda, ateński dramaturg Ajschylos zginął na południowym wybrzeżu Sycylii, kiedy orłosęp upuścił mu na łysinę żółwia, pomyliwszy go z kamieniem. Chociaż Ajschylos rzeczywiście zmarł w Geli na Sycylii, eksperci uważają, że historię opisującą dziwną przyczynę jego śmierci sfabrykował późniejszy autor komiksów.

Redakcja poleca

Żararaka lancetowata. Jad węża i "płacz krwawymi łzami"

Chorwacja kontra komary. Użyją dronów, "100% skuteczne"

Dogo mallorquin to jeden z najgroźniejszych psów. „Krwawe sporty”

Orłosęp (Gypaetus barbatus) to groźny ptak? Zauważono go w Polsce

Orłosęp brodaty to duży, padlinożerny ptak z podrodziny orłosępów (Gypaetinae) w rodzinie jastrzębiowatych (Accipitridae). To zarazem jedyny przedstawiciel podrodziny orłosępów, ale ma swoje podgatunki.

Orłosęp w locie Fot: Giles Laurent/Wikimedia Commons

Gypaetus barbatus barbatus zamieszkuje obszary od Maghrebu i Półwyspu Iberyjskiego, przez południową Europę, Bliski Wschód, aż po Mongolię, Chiny i zachodni Pakistan. W XIX wieku dwa razy zauważony został w Polsce przy południowej granicy. Łącznie orłosęp tego podgatunku został zaobserwowany trzykrotnie od tamtego czasu. Ostatni raz w 2018 roku.

Podgatunek Gypaetus barbatus meridionalis zamieszkuje natomiast tereny Półwyspu Arabskiego oraz wschodnią oraz południową Afrykę. Po raz pierwszy orłosępa brodatego sklasyfikował Karol Linneusz w 1758 roku. Osobnik przez niego zaobserwowany pochodził z Afryki.

Redakcja poleca

Osa morska - najbardziej jadowita meduza świata

Żarłacz tępogłowy to najgroźniejszy rekin? Wiemy czemu atakuje

Ośmiornica Hapalochlaena - jadowita, zagraża ludziom

Orłosęp brodaty – co je, jak wygląda ten okrutny ptak?

Samice są większe od samców, ale poza tym wyglądają tak samo. Dorosłe osobniki mają woskówkę porośniętą czarnymi piórami, które tworzą coś w rodzaju bródki. Grzbiet i ogon orłosęp ma czarnobrązowy, a reszta ciała pokryta jest rdzawym nalotem. Na piersi znajdziemy czarny znak w kształcie litery V. Natężenie rdzawego nalotu jest zmienne, bo zależy od wydzieliny z gruczołu kuprowego.

Orłosęp Fot: Aitor Lamadrid Lopez/Shutterstock

Długość ciała orłosępa brodatego to 94-125 cm, a masa waha się od 4,5 kg do 7,1 kg. Rozpiętość skrzydeł orłosępów to nawet 283 cm. Zamieszkują one góry ponad granicą lasu, a gniazda budują na skalnych półkach lub w jaskini. Mają one do 2 metrów średnicy i 1 metra wysokości, zbudowane z gałęzi i wysłane są wełną oraz pierzem.

Orłosępy jaja składają w okresie grudzień-luty na półkuli północnej, a na półkuli południowej w okresie maj-lipiec. Na ogół wylęgają się tylko 2 jaja, ale przeżywa jedno pisklę. Wysiada się je przez około 2 miesiące i robi to zarówno samica, jak i samiec. Orłosępy dożyć mogą 40 lat.

Te zwierzęta żywią się głównie padliną dużych ssaków. Zrzucają ich kości na płaskie skały z dużej wysokości i później jedzą szpik. Tak samo robią z żółwiami, a czasem próbują „strącić duże zwierzęta w przepaść”, jak czytamy na Wikipedii.

Redakcja poleca

Drop olbrzymi - najcięższy ptak świata. Jest groźny? W Polsce już wymarł

Kobra królewska - ten jadowity wąż może zabić słonia

Ptasznik goliat. Największy pająk świata jest jadowity?

Ochrona orłosępów brodatych

Niestety orłosępy nie są liczne. Według zapisów w „Czerwonej księdze gatunków zagrożonych”, którą tworzy Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody, orłosęp brodaty jest zaliczany do kategorii NT, czyli zwierząt bliskich zagrożenia. Jeszcze dość niedawno był to „gatunek najmniejszej troski”.

Czy orłosęp brodaty jest zagrożony? Fot: Dick Klees/East News

Szacuje się, że na świecie znajdziemy od 1675 do 6700 dorosłych osobników tego gatunku. Trend liczebności jest jednak spadkowy. Trwają obecnie prace nad reintrodukcją tego gatunku do dawnych środowisk. Zajmuje się tym Vulture Conservation Fundation.

Źródło: Planeta.pl/Wikipedia/Encyklopedia Britannica

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku.