Oceń
Trujące rośliny w ogrodzie - Polacy sadzą śmiertelnie niebezpieczne rośliny i nawet nie wiedzą, że ryzykują życie samym dotykaniem tego "killera". Rącznik pospolity, dawniej też rycynus lub kleszczowina (Ricinus communis), to rekordowo trująca roślina pełna zabójczych nasion z rycyną. To właśnie ta roślina zawiera trujące białko znane z serialu Breaking Bad.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co sprawia, że rącznik pospolity jest popularny w polskich ogrodach.
- Dlaczego rącznik pospolity może być niebezpieczny dla ludzi i zwierząt.
- Jakie części rącznika pospolitego są najbardziej toksyczne.
- Jak bezpiecznie uprawiać rącznik pospolity w ogrodzie.
Rącznik pospolity w ogrodzie – co to za roślina i czy jest trująca?
Trujące rośliny w Polsce to nie tylko tojad, wilcze jagody i barszcz Sosnowskiego. Rącznik pospolity (jedyny przedstawicielem rodzaju rącznik Ricinus) coraz częściej pojawia się w polskich ogrodach jako efektowna roślina ozdobna i odstraszacz kretów. Jego egzotyczny wygląd przyciąga wzrok, a szybki wzrost sprawia, że potrafi w jednym sezonie całkowicie odmienić przestrzeń. Jednak za tą dekoracyjną fasadą kryje się ryzyko śmiertelnego zatrucia. Jest to roślina tak trująca, że wykorzystuje się ją do zabójstw (zamach na życie bułgarskiego dysydenta i pisarza Georga Markowa został przeprowadzony właśnie z użyciem rycyny). W trzech nasionach znajdziemy ponad 0,2 g rycyny, a to już dawka śmiertelna.
Rącznik pospolity – egzotyczna roślina ozdobna w ogrodzie
Rącznik pospolity (Ricinus communis) to roślina, która naturalnie występuje w klimacie tropikalnym i subtropikalnym, głównie w Afryce i Azji. W Polsce uprawiana jest jako roślina jednoroczna, choć w cieplejszych rejonach świata osiąga formę wieloletniego krzewu, a nawet niewielkiego drzewa. Najbardziej charakterystyczne są jego duże, dłoniaste liście, które mogą przybierać kolor od intensywnie zielonego po ciemnoczerwony, a nawet purpurowy. Roślina dorasta nawet do 2–3 metrów wysokości w ciągu jednego sezonu, co czyni ją jedną z najszybciej rosnących ozdób ogrodowych.
To właśnie ten spektakularny wygląd sprawia, że rącznik jest chętnie sadzony w ogrodach jako roślina soliterowa – czyli taka, która ma dominować wizualnie nad innymi.
Rącznik i trująca rycyna
Choć wygląda niewinnie, rącznik pospolity skrywa w sobie jedną z najbardziej toksycznych substancji znanych człowiekowi – rycynę. Jest to białko bardzo toksyczne, nawet tysiąc razy bardziej niż cyjanek. Toksyczność rycyny jest porównywalna z jednym z najgroźniejszych gazów bojowych – sarinem. W rączniku znajdziemy też rycyninę, a więc organiczny związek chemiczny będący alkaloidem pirydynowym i pochodną pirydyny. Rycyna i rycynina to zabójcze połączenie.
Najwięcej rycyny znajduje się w nasionach rośliny, które przypominają wyglądem ozdobne fasolki. I właśnie to stanowi największe zagrożenie – szczególnie dla dzieci i zwierząt domowych, które mogą być nimi zaciekawione.
Już połknięcie kilku nasion może prowadzić do poważnego zatrucia i zgonu. Objawy zatrucia obejmują m.in. silne bóle brzucha, wymioty, biegunkę, a w skrajnych przypadkach uszkodzenie narządów wewnętrznych.
Czy rącznik pospolity jest trujący dla ludzi i zwierząt?
Odpowiedź brzmi: tak – i to bardzo. Zjedzenie nawet jednego nasionka rącznika może doprowadzić do śmierci dorosłego człowieka już po dwóch dniach. Warto jednak doprecyzować, że największe zagrożenie stanowią uszkodzone lub przeżute nasiona. Sama roślina – liście czy łodygi – są mniej niebezpieczne, choć również nie powinny być spożywane. Dla właścicieli psów i kotów to szczególnie ważna informacja. Zwierzęta, które przypadkowo zjedzą nasiona rącznika, mogą ulec poważnemu zatruciu. W takich sytuacjach konieczna jest natychmiastowa pomoc weterynaryjna.
CIEKAWOSTKA: Rosyjskie KGB używa trujących roślin takich jak rącznik pospolity, by eliminować wrogów. Zamach na życie bułgarskiego dysydenta i pisarza Georga Markowa został przeprowadzony właśnie z użyciem rycyny. Gdy stał na przystanku w Londynie został postrzelony w łydkę. Trafiono go z wiatrówki ukrytej w parasolce. Platynowa kulka z rycyną nie dała pisarzowi szans na przeżycie.
Czy można bezpiecznie uprawiać rącznik w ogrodzie?
Mimo swojej toksyczności rącznik pospolity nie jest zakazany i wiele osób decyduje się na jego uprawę. Kluczowe jest jednak zachowanie podstawowych zasad bezpieczeństwa. Przede wszystkim należy unikać sadzenia go w miejscach łatwo dostępnych dla dzieci. Warto także regularnie usuwać kwiatostany przed wytworzeniem nasion, jeśli chcemy zminimalizować ryzyko.
Podczas prac ogrodowych dobrze jest używać rękawic, zwłaszcza przy kontakcie z nasionami. Po zakończeniu prac należy dokładnie umyć ręce.
Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Źródło: Radio ZET, Podlaski Ogród Bogatniczny / Wikipedia
Oceń artykuł
Tu się dzieje
