18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Kleszcze

To odstrasza kleszcze? Obalamy mit

24.03.2026  12:09
Kleszcz, ugryzienie kleszcza
fot. Shutterstock/Jay Ondreicka

Jakie są naturalne sposoby na kleszcze i odstraszanie kleszczy? W sieci pojawiło się wiele artykułów zapewniających, że chrzan w ogrodzie odstrasza kleszcze. Zweryfikujemy to - zero mitów, same fakty i zweryfikowane informacje.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Czy chrzan odstrasza kleszcze w ogrodzie
  • Czy istnieją badania naukowe potwierdzające skuteczność chrzanu na kleszcze.
  • Co naprawdę działa na kleszcze według stanu wiedzy na 2026 rok.
  • Dlaczego intensywne zapachy jak chrzan nie tworzą trwałej bariery ochronnej.

Chrzan odstrasza kleszcze? Naturalne sposoby na kleszcze w ogrodzie

Chrzan (Armoracia rusticana) od wieków znany jest ze swojego intensywnego zapachu i właściwości antybakteryjnych. Roślina zawiera związki chemiczne zwane izotiocyjanianami, które mają działanie drażniące i charakterystyczny, „gryzący” zapach. To właśnie ten ostry aromat odpowiada za przekonanie, że może odstraszać szkodniki – w tym kleszcze. Czy jednak chrzan posadzony w ogrodzie naprawdę zadziała odstraszająco na kleszcze? Sprawdźmy jak naprawdę funkcjonują kleszcze, jak wybierają ofiary i co je przyciąga lub odstrasza.

chrzan w ogrodzie
chrzan w ogrodzie Fot: Jerzy ROMANOWSKI/East News

Czy istnieją badania naukowe potwierdzające skuteczność chrzanu?

W praktyce ogrodniczej chrzan bywa nawet sadzony jako roślina „ochronna”, która ma ograniczać obecność kleszczy w ogrodzie. Obalamy mity - kleszcze kierują się przede wszystkim zapachem dwutlenku węgla, temperaturą ciała i wilgotnością. Silne aromaty mogą w pewnym stopniu zakłócać ich orientację, ale nie tworzą trwałej bariery ochronnej.

Kleszcze nie kierują się wzrokiem, lecz głównie:

CO₂ jest pierwszym sygnałem dla kleszcza: ktoś żywy jest w pobliżu. Im intensywniej oddychasz – podczas biegania, jazdy na rowerze, pracy w ogrodzie – tym wyraźniejszy trop zostawiasz. Dla kleszcza jesteś wtedy jak latarnia w ciemności.

Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku

Intensywne zapachy mogą zaburzać orientację kleszczy, ale:

  • nie tworzą pełnej bariery ochronnej,
  • nie działają na wszystkie osobniki,
  • szybko się ulatniają.
kleszcz
kleszcz Fot: Damian Radziak/REPORTER/East News

Co naprawdę działa na kleszcze? (stan wiedzy 2026)

Z punktu widzenia epidemiologii i zdrowia publicznego najskuteczniejsze na kleszcze są:

  • repelenty chemiczne (DEET, ikarydyna, IR3535),
  • odpowiednia odzież ochronna,
  • unikanie wysokiej trawy i wilgotnych zarośli,
  • dokładne sprawdzanie ciała po powrocie z lasu.
kleszcz Lxodes ricinus
kleszcz Lxodes ricinus Fot: JACEK BORON/REPORTER/East News

Ochrona przed kleszczami

Naturalne metody na kleszcze – w tym chrzan – mogą być jedynie uzupełnieniem, a nie podstawą ochrony. Nawet jeśli zapach chrzanu chwilowo zniechęci niektóre kleszcze, nie zabezpiecza człowieka w sposób, który można uznać za skuteczny.

Równie istotna jest profilaktyka: odpowiedni ubiór, unikanie wysokiej trawy oraz dokładne sprawdzanie ciała po powrocie do domu. To właśnie te działania realnie zmniejszają ryzyko ukąszenia i chorób odkleszczowych.

Jak się chronić przed kleszczami?

  • Używanie repelentów na kleszcze.
  • Noszenie długich ubrań w lasach i na łąkach.
  • Dokładne sprawdzanie ciała po powrocie z terenów zielonych.
  • Szybkie i prawidłowe usuwanie kleszcza (pęsetą, bez wykręcania).
  • Szczepienie przeciwko KZM (na boreliozę nie ma szczepionki).

ŹródłoRadio ZET / Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu /European Center for Disease Prevention and ControlPowiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Choszcznie / Narodowy Fundusz Zdrowia /Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Gorzowie Wielkopolski

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się