Oceń
Trujące rośliny w Polsce, jak je rozpoznać? Niektóre wyglądają niepozornie i łatwo się pomylić. Pokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna) może spowodować groźne obawy i śmiertelne zatrucie. Uwaga, wilcze jagody łatwo pomylić z borówkami i zwykłymi jagodami.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak rozpoznać pokrzyk wilczą jagodę w lesie.
- Dlaczego pokrzyk wilcza jagoda jest trująca.
- Gdzie najczęściej występuje pokrzyk wilcza jagoda.
- Dlaczego dzieci są najbardziej narażone na zatrucie pokrzykiem.
Pokrzyk wilcza jagoda – śmiertelnie trująca roślina. Łatwo pomylić ją z jagodami i borówkami
W polskich lasach rośnie roślina, której ciemne owoce na pierwszy rzut oka wyglądają jak smakowita jagoda lub słodkie borówki. Niestety to jedna z najbardziej niebezpiecznych dzikich roślin w Europie. Pokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna) jest silnie trujący i już kilka owoców może doprowadzić do poważnego zatrucia, a nawet śmierci. Właśnie dlatego tak ważne jest, aby umieć je rozpoznać w lesie. Owoce wilczej jagody dojrzewają zwykle od lipca do września, czyli dokładnie w czasie, gdy wiele osób zbiera jagody.
Roślina o pięknym, ale złowrogim imieniu
Nazwa Atropa belladonna pochodzi z łaciny. „Atropa” nawiązuje do mitologicznej Mojry przecinającej nić życia, natomiast „belladonna” oznacza „piękną kobietę”. W renesansie kobiety stosowały wyciągi z tej rośliny do rozszerzania źrenic, co uważano za atrakcyjne. Miały używać jej wiedźmy i truciciele. W dawnych czasach wykorzystywano ją do trucia niebezpiecznych drapieżników, np. wilków.
W rzeczywistości pokrzyk wilcza jagoda jest jedną z najbardziej toksycznych roślin w naszej florze. Największe stężenie trujących alkaloidów znajduje się w korzeniach i owocach. Zawiera silne alkaloidy tropanowe, takie jak atropina, skopolamina i hioscyjamina. Substancje te oddziałują na układ nerwowy i mogą powodować poważne zatrucie.
Jak wygląda pokrzyk wilcza jagoda
Wilcza jagoda osiąga nawet półtora metra wysokości i ma charakterystyczne cechy, które pozwalają ją odróżnić od jadalnych owoców leśnych. Najbardziej charakterystyczne są jej owoce. Są duże, kuliste i błyszczące, o intensywnie czarnym kolorze. W przeciwieństwie do jagód nie rosną w kiściach – pojawiają się pojedynczo na krótkiej szypułce. Pod owocem znajduje się zielony kielich przypominający małą gwiazdę. Liście pokrzyku są szerokie, miękkie i jasnozielone, a kwiaty mają brunatno-fioletowy kolor i dzwonkowaty kształt.
Dla porównania, borówka czarna ma znacznie mniejsze owoce, które rosną na niskich krzewinkach, a ich sok barwi palce na fioletowo. Jagody rosną na niskich krzaczkach i często występują w większej liczbie obok siebie. Pokrzyk natomiast ma dużą, pojedynczą czarną kulę na łodydze i charakterystyczny zielony kielich pod owocem. Owoce pokrzyku są znacznie większe niż typowe jagody leśne.
Trujące wilcze jagody, dawka śmiertelna
Toksyczność tej rośliny jest bardzo wysoka. Onet przypomina, że dawniej lekarze opisywali objawy zatrucia wilczą jagodą, mówiąc, że osoba taka jest "gorąca jak ogień, ślepa jak kret, sucha jak pieprz, czerwona jak burak i zachowuje się jak pijak". W literaturze medycznej opisuje się przypadki, w których już kilka owoców powodowało ciężkie zatrucie, szczególnie u dzieci. Dawka śmiertelna dla dorosłego człowieka to ok. 10-20 owoców. Dziecko może umrzeć już po zjedzeniu 3-4 owoców wilczej jagody. U dzieci objawy zatrucia wilczą jagodą mogą pojawić się już po 10 minutach. Niestety, to głównie nierozważne i ciekawskie dzieci padają ofiarami wilczej jagody, skuszone jej owocami.
Objawy zatrucia pojawiają się stosunkowo szybko. Najczęściej są to:
- rozszerzone źrenice i zaburzenia widzenia
- suchość w ustach i trudności z przełykaniem
- przyspieszone tętno. Dochodzi do tachykardii, serce bije z prędkością 120–160 uderzeń na minutę. Następuje wzrostu białych ciałek krwi (leukocytoza).
- pobudzenie, dezorientacja i halucynacje, napady szału
- Niektóre źródła zatrucie wilczymi jagodami porównują do odurzenia alkoholowego.
- wysoka gorączka i zaburzenia oddychania
- W ciężkich przypadkach dochodzi do zaburzeń pracy serca i układu nerwowego.
W medycynie toksyczne alkaloidy tej rośliny wykorzystuje się w kontrolowanych dawkach. Na przykład atropina jest stosowana w okulistyce oraz w leczeniu niektórych zaburzeń rytmu serca. Jednak w naturze stężenie tych substancji jest nieprzewidywalne, dlatego spożycie rośliny jest skrajnie niebezpieczne.
Źródło: Powiatowa Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna w Lubaniu, Uniwersytet Warszawski
Oceń artykuł
Tu się dzieje
