18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Dziwny grzyb z Czarnobyla

Odkrycie w Czarnobylu. Naukowcy: żyje zjadając promieniowanie

01.12.2025  12:52
Czarnobyl, odkryli ekstremalne grzyby
fot. Shutterstock / Jerry Vermanen

Czarnobyl i Strefa Wykluczona (Chernobyl Nuclear Power Plant Exclusion Zone) to niezwykłe miejsce, które od dekad zaskakuje. Naukowcy dokonali tam odkrycia rodem z gier „Stalker” i „The Last of Us”. W miejscu, gdzie poziom promieniowania pozostaje śmiertelnie wysoki, rozwija się wyjątkowy grzyb. Będzie przyszłością podróży kosmicznych?

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak grzyb Cladosporium sphaerospermum przetrwa w radioaktywnych warunkach Czarnobyla.
  • Na czym polega zjawisko radiosyntezy u grzybów.
  • Dlaczego grzyb Cladosporium sphaerospermum został wysłany na ISS.
  • Które właściwości grzyba mogą chronić astronautów przed promieniowaniem.

Czarnobyl, odkryli czarne grzyby. Ekstremalna odporność na promieniowanie

Czarnobyl, choć do katastrofy doszło w 1986 roku, wciąż zaskakuje. W czarnobylskiej Strefie Wykluczenia, gdzie promieniowanie utrzymuje się na zabójczym poziomie, jednak rozwija się życie, choć w zmutowanej i unikalnej formie. Naukowcy, badając skażone tereny Czarnobyla, natrafili na ekstremalne grzyby o niezwykłych właściwościach.

Czarnobyl, Prypeć
Czarnobyl, Prypeć Fot: Shutterstock / Robbie Fatt

Czarnobyl. Ten grzyb żyje w reaktorze

Czarny grzyb Cladosporium sphaerospermum został odkryty na ścianie zrujnowanego reaktora nr 4. już trzydzieści lat temu, gdy trwały badania pod przewodnictwem mikrobiolog Nelly Żdanowej z Ukraińskiej Narodowej Akademii Nauk. Naukowcy byli zdumieni, bo grzyb rozwija się w silnie radioaktywnych miejscach Czarnobyla, gdzie inne życie byłoby skazane na śmierć. Jakim cudem czarny jest w stanie przetrwać i rozwijać się w takich morderczych warunkach?

Radiofarmakolog Jekaterina Dadachova i immunolog Arturo Casadevall z Albert Einstein College of Medicine w USA poddali C. sphaerospermum działaniu promieniowania jonizującego w laboratorium. Okazało się, że zadziałało to wręcz korzystnie na jego rozwój - informuje Radio ZET.

Radiosynteza jak fotosynteza?

Tak jak rośliny wykorzystują do życia światło słoneczne z fotosyntezie, tak czarnobylski grzyb żyje dzięki promieniowaniu? Zjawisko to roboczo opisywane jest jako „radiosynteza”. Jak wyjaśnili naukowcy, grzyb prawdopodobniewykorzystuje melaninę (pigment, dzięki niej jest czarny) do ochrony przed radiacją. Nie potwierdzono jednak oficjalnie, czy grzyb dosłownie „karmi się promieniowaniem”. Wymaga to kolejnych badań grzybów w Czarnobylu.

Czarnobyl, elektrownia
Czarnobyl, elektrownia Fot: Shutterstock/DimaSid

Grzyb z Czarnobyla przyszłością eksploracji kosmosu?

Grzyb Cladosporium sphaerospermum w 2022 roku został wysłany na Międzynarodową Stację Kosmiczną i przytwierdzony do jej zewnętrznej części. Okazało się, że przetrwał w próżni pod wpływem promieniowania kosmicznego, a nawet rozwijał się jeszcze lepiej, niż na Ziemi. Wykazano, że blokował część promieniowania. Science Alert wyjaśnia: „czujniki umieszczone pod płytką Petriego wykazały, że przez grzyby przeniknęła mniejsza ilość promieniowania niż przez kontrolną pożywkę zawierającą wyłącznie agar”.

To można oznaczać naukowy przełom jeśli chodzi o ochronę astronautów podczas planowanych misji kosmicznych. Trzeba jednak najpierw zrozumieć mechanizmy zachodzące w czarnym grzybie, które dla naukowców wciąż są czarną magią.

ŹródłoRadio ZET / BBC / Science Alert / Mycological Research

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się