Oceń
Najbardziej niezwykłe rekiny świata? Bezapelacyjnie w czołówce takich rankingów powinien znaleźć się rekin polarny (Somniosus microcephalus). Czy ta niezwykła drapieżna ryba skrywa sekret nieśmiertelności? Czy mięso rekina polarnego jest trujące?
Fascynujący świat rekinów. Największym zainteresowaniem cieszą się zazwyczaj największe i najgroźniejsze rekiny, które popkultura rozsławiła filmami „Szczęki”, „Rekiny w Sekwanie” i „Meg 2: Głębia”. Żarłacze białe, żarłacze tygrysie i żarłacze tępogłowe to niemal rekinie gwiazdy i celebryci. Tymczasem te mniej popkulturowe rekiny to nie leszcze! Zazwyczaj są o wiele bardziej fascynujące niż ich popularni kuzyni. Znakomitym przykładem jest rekin polarny, czyli największa ryba Oceanu Arktycznego, ważąca od 1,5 tony do nawet 3,5 ton. Skąd się bierze długowieczność tych przerażająco wyglądających drapieżników?
Długowieczne rekiny polarne. "Pamiętają bitwę pod Wiedniem"
Rekin polarny (Somniosus microcephalus), znany także jako sleeper shark, Greenland shark i gray shark, to ryba długowieczna. Została uznana za najdłużej żyjącego kręgowca. Jak podaje Polskie Radio, „najstarszy z nich pamięta czasy, kiedy Sobieski odnosił zwycięstwo nad Turkami pod Wiedniem”. Szacuje się, że 6-7 metrowe rekiny polarne, spotykane w wodach Arktyki i Grenlandii, mogą żyć nawet 400 lat, a więc dwukrotnie dłużej niż żółwie giganty (Giant tortoise). Z racji swojego sędziwego wieku ten gatunek rekina osiąga dojrzałość płciową dopiero przy okazji 150. urodzin. Co wpływa na ich długowieczność?
Zdaniem naukowców, rekin polarny może żyć kilkaset z lat, ponieważ funkcjonuje dosłownie w slow motion. Badacze zwrócili uwagę na jego anatomię i nietypową budowę serca. Bardzo wolno pompuje krew, wykonując średnio jedno uderzenie na 12 sekund. Na tym jednak nie koniec, bo to również najwolniejszy rekin świata pływający z prędkością zaledwie 1 km/h. To dlatego poluje zazwyczaj na ofiary, które śpią. W ich żołądkach znajdywano jednak także renifery, konie i niedźwiedzie polarne. Co więcej, te rekiny chwytając ofiarą obracają się z nią w pysku, przez co zyskały przydomek "corkscrew killer". W latach 1993-2001 u wybrzeży Nowej Szkocji znaleziono 5 tysięcy fok "obranych jak pomarańcze". Badacze tę masakrę przypisują właśnie rekinom polarnym.
Zdaniem badaczy, rekiny polarne często żywią się padliną, by nie tracić energii na polowanie. Ich problemem jako podwodnych myśliwych jest słaby wzrok. Nie dość, że w wodzie pod lodem widoczność jest ograniczona, to na oczach tych rekinów żyje pasożyt Ommatokoita elongata, narastający warstwami z biegiem lat i uszkadzający tkankę. Rekin polarny musi więc polegać na innych zmysłach jeśli nie chce umrzeć z głodu.
Jak wyjaśnia, National Geographic, tak spowolniony tryb życia dla innych ryb w tak zimnych wodach byłby zabójczy. Jednak rekiny polarne wytwarzają w swojej tkance specjalne związki chemiczne. Zapobiegają one zamarzaniu i uniemożliwiają tworzenie się lodu w ciele.
Żywią się głównie mniejszymi od siebie rybami, ale bywały też przypadki, że w jego żołądku znajdowano nawet renifery - opowiada rozmówca Jędrzeja Rosiewicza. - Rekiny polarne osiągają ok. 6,5 metra długości, choć szacuje się, że najdłużej żyjące osobniki mogą mieć nieco ponad 7 metrów- informuje Polskie Radio.
Quiz: Rekiny bez tajemnic - quiz o rekinach
Trujący rekin polarny. Na Islandii przyrządzają go w obrzydliwy sposób
Czy badania rekinów polarnych pozwolą również na wydłużenie życia człowieka? Niestety, choć te rekiny długo żyją, to na badania mamy mało czasu. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody uznała rekiny polarne za „gatunek bliski zagrożenia”. Populacja tych niezwykłych rekinów kurczy się, ponieważ prowadzone są połowy w celu pozyskania oleju z wątroby rekina. Niegdyś ten tłuszcz służył głównie do lamp. Rekinom polarnym zagrażają też zmiany klimatu. Co gorsza, ogólna populacja wszystkich rekinów jest zagrożona z powodu działalności człowieka. Badacze biją na alarm, że w latach 1970-2018 liczba rekinów na świecie zmniejszyła się o 71%.
Co ciekawe, rekinów polarnych nie łapie się masowo w celach kulinarnych. Ich mięso jest trujące. Zjedzenie rekina polarnego powoduje takie objawy jak m.in. biegunka, wymioty i konwulsje. Zatrucie mięsem rekina polarnego nazywane jest potocznie “shark drunk". Rdzenna ludność Islandii znalazła jednak sposób na bezpieczne jedzenie rekinów polarnych. Przyrządzają tradycyjną potrawę kæstur hákarl. Mięso rekina musi najpierw zgnić, a następnie pod wpływem kompresji usuwa się z niego toksyny i suszy kilka miesięcy. Tak gotowe "frykasy" są krojone na kawałeczki i spożywane oczywiście na surowo.
Źródło: Radio ZET, Polskie Radio, Planeta.pl, National Geographic, BBC
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
