18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Dokarmianie ptaków

Nie karm tym ptaków. Chorują na "anielskie skrzydło"

dokarmianie ptaków i kaczek
fot. Shutterstock/Jelena Safronova

Kaczki i łabędzie podpływające do brzegu na widok człowieka z reklamówką pełną pieczywa zna chyba każdy. Podobnie wygląda dokarmianie gołębi na miejskich placach oraz wróbli i sikorek w karmnikach dla ptaków. Mimo edukacji społeczeństwa, Polacy wciąż nie wiedzą, że pieczywo szkodzi ptakom. Grozi im m.in. „anielskie skrzydło” i w konsekwencji śmierć.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Nie wolno dokarmiać ptaków chlebem i bułkami.
  • Dlaczego dokarmianie ptaków chlebem jest szkodliwe.
  • Co to jest "anielskie skrzydło" u ptaków.
  • Jakie produkty są lepsze do karmienia ptaków niż chleb.
  • Których produktów unikać przy dokarmianiu ptaków.

Dokarmianie ptaków chlebem powoduje "anielskie skrzydło"

Ptaki, w zależności od gatunku, żywią się nasionami, owocami, owadami i drobnymi organizmami wodnymi. Chleb nie zastąpi im takiego menu. Co gorsza, dokarmianie ptaków bułkami i chlebem może prowadzić do chorób układu pokarmowego, osłabienia i większej podatności na infekcje, rozwoju cukrzycy, uszkodzenia nerek i stawów. Ptakom grozi też tzw. „anielskie skrzydło” i w konsekwencji śmierć. Wyjaśniamy czym dokarmiać ptaki, by im nie zaszkodzić.

nie dokarmiaj łabędzi chlebem
nie dokarmiaj łabędzi chlebem Fot: Shutterstock/jacek.kolbuk

Quiz: Quiz o ptakach. Rozpoznaj ptaki Polski - co to za ptak?

Shutterstock/Erni
1/18 Co to za ptak?

Chleb szkodzi ptakom

Pieczywo zawiera sól, której ptasi organizm nie potrafi prawidłowo wydalać. Prowadzi to do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej oraz uszkodzeń nerek czy mózgu. Do tego podczas trawienia chleba wytwarza kwas chlebowy, który zakwasza układ pokarmowy i może prowadzić do stanów zapalnych oraz bólu brzucha.

Chleb jest także ubogi w wartości odżywcze, więc ptaki zapychają się kaloriami, które nie pokrywają ich rzeczywistych potrzeb. Jeśli chleb regularnie zastępuje naturalny pokarm, zwierzęta mogą mieć problem z dostarczeniem organizmowi odpowiedniej ilości witamin, minerałów i innych ważnych substancji. Dokarmiając ptaki pieczywem tak naprawdę doprowadzamy do ich niedożywienia.

W listopadzie 2026 roku Wirtualna Polska opisała przypadek młodego łabędzia ze Stawów Raszyńskich pod Warszawą. W Ptasim Azylu stwierdzono, że jego żołądek był wypełniony chlebem i gazami powstałymi podczas fermentacji. Ptak wymagał pomocy weterynaryjnej i rehabilitacji. 

nie karm kaczek chlebem
nie karm kaczek chlebem Fot: Shutterstock.Jelena Safronova

Dokarmiasz ptaki chlebem? Grozi im „anielskie skrzydło”

Jednym z poważniejszych problemów zdrowotnych, o których mówi się w kontekście dokarmiania ptaków pieczywem, jest tzw. anielskie skrzydło (ang. angel wing). To deformacja skrzydeł występująca przede wszystkim u młodych ptaków wodnych, między innymi kaczek, gęsi i łabędzi. Polega na nieprawidłowym rozwoju końcowej części skrzydła. Lotki zaczynają odstawać na boki i wykręcać się na zewnątrz, zamiast przylegać do ciała.

W efekcie skrzydła mogą przypominać anielskie pióra, stąd nazwa schorzenia. Zaawansowana deformacja może uniemożliwić ptakowi latanie, a tym samym utrudnić mu ucieczkę przed drapieżnikami i normalne funkcjonowanie w środowisku. 

Spleśniały chleb szkodzi ptakom

Niektórzy wynoszą nad staw resztki chleba, który od kilku dni leży w kuchni. Zdarza się również, że do karmników dla ptaków trafiają stare, wilgotne bułki. Pleśnie mogą wytwarzać mykotoksyny, które po spożyciu wywołują zatrucia, uszkodzenia narządów, zaburzenia układu nerwowego, a w ciężkich przypadkach nawet śmierć zwierzęcia.

W dodatku pozostawione na ziemi lub w wodzie resztki szybko się psują. W miejscach, w których gromadzi się dużo ptactwa, mogą również pogarszać warunki sanitarne i sprzyjać rozprzestrzenianiu się chorób.

czym karmić ptaki zimą
czym karmić ptaki zimą Fot: Shutterstiock/Nitr

Czym dokarmiać ptaki zimą zamiast chleba?

W przydomowym karmniku dobrze sprawdzą się przede wszystkim:

  • Czarne nasiona słonecznika są bogate w tłuszcze i stanowią wartościowe źródło energii dla sikorek, wróbli i wielu innych ptaków.
  • Proso chętnie zjadają je między innymi wróble i mazurki.
  • Niesolone orzechy - najlepiej rozdrobnione, bez przypraw i dodatków.
  • Ziarna zbóż - odpowiednio dobrana mieszanka może przyciągnąć różne gatunki ptaków.
  • Jabłka i gruszki - to dobry wybór dla gatunków, które chętnie jedzą owoce, między innymi kosów.
  • Gotowe kule tłuszczowe - dostarczają energii potrzebnej do przetrwania chłodnych dni. Należy wybierać produkty bez plastikowych siatek.

Warto pamiętać, że nie wszystkie ptaki mają takie same potrzeby żywieniowe. Inny pokarm będzie odpowiedni dla sikorek, inny dla kosów, a jeszcze inny dla kaczek i łabędzi. Dlatego najlepiej wybierać mieszanki przeznaczone dla konkretnych gatunków lub grup ptaków. Jako wysokokaloryczny i wartościowy pokarm, uzupełniający dietę, dla niektórych ptaków sprawdzą się również niektóre warzywa, takie jak starta marchew, gotowane ziemniaki, drobno posiekana kapusta.

Na wolności kaczki, łyski czy łabędzie znajdują pożywienie samodzielnie. Zjadają rośliny wodne, ślimaki, larwy owadów i nasiona – elementy naturalnej diety, w której pieczywo nie występuje

- informuje Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.

chleb szkodzi kaczkom
chleb szkodzi kaczkom Fot: Shutterstock/Tibor_Michael

Czym karmić kaczki i łabędzie? Nie przynoś im bułek

Kaczkom i łabędziom nie należy podawać chleba ani bułek. Zamiast tego można zaoferować im odpowiednie ziarna, na przykład owies, pszenicę czy kukurydzę. Dobrym rozwiązaniem są również specjalne mieszanki przeznaczone dla ptactwa wodnego.

Tego jedzenia nigdy nie wrzucaj do karmnika

Chleb to nie jedyny produkt, którego należy unikać podczas dokarmiania dzikich ptaków. Równie niebezpieczne mogą być pozostałości naszego codziennego jedzenia.

Nie podawaj ptakom:

  • Słonych przekąsek - chipsów, paluszków i solonych orzeszków.
  • Resztek obiadu - szczególnie potraw zawierających sól, przyprawy i tłuszcze używane do smażenia.
  • Słodyczy - ciastek, cukierków i czekolady.
  • Spleśniałego jedzenia - nawet jeśli pozornie nadaje się jeszcze do wyrzucenia na zewnątrz.
  • Wędlin i przetworzonych produktów mięsnych - zawierają często dużo soli i dodatków technologicznych.
  • Mleka i produktów mlecznych – nie są odpowiednim pokarmem dla dzikich ptaków.
Czym dokarmiać ptaki?
Czym dokarmiać ptaki? Fot: Shutterstock/Saeedatun

Kiedy zacząć dokarmiać ptaki zimą?

Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska zaleca rozpoczynanie dokarmiania wtedy, gdy śnieg i mróz utrudniają ptakom samodzielne zdobywanie pożywienia. Podczas łagodnej zimy, bez śniegu i silnych mrozów, dzikie zwierzęta zazwyczaj powinny korzystać z naturalnych źródeł pokarmu. Gdy ptaki karmimy w okresie, gdy wokół mają dostępny pokarm, resztki gromadzą się, szybko się psują, przyciągają gryzonie i zanieczyszczają zbiornik.

Stałe, całoroczne wykładanie jedzenia ma swoje konsekwencje. Ptaki przestają szukać pokarmu, uzależniają się od obecności człowieka, tracą naturalną ostrożność. Część z nich może również zrezygnować z wędrówek na zimowiska, co w dłuższej perspektywie szkodzi populacji

- wyjaśnia Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.

Źródło: Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Radio Zet, Planeta.pl

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje