Obserwuj w Google
Oceń
By spotkać najbardziej jadowite pająki, nie trzeba być entomologiem w Australii lub Afryce. Groźne gatunki jadowitych pająków mogą ukąsić również w Europie. Karakurt, nazywany także karakurtem trzynastokropkiem lub malmignatem, należy do najbardziej niebezpiecznych europejskich pająków. Jest blisko spokrewniony ze słynną czarną wdową i można go spotkać w miejscach, gdzie Polacy jeżdżą na wakacje.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jadowity pająk karakurt w Europie, zasięg występowania.
- Jakie skutki może mieć ukąszenie karakurta dla układu nerwowego.
- Dlaczego karakurt jest porównywany do czarnej wdowy.
- Jakie objawy powoduje ukąszenie przez karakurta.
- Czy ukąszenie pająka karakurta jest śmiertelne?
Jadowity pająk karakurt. Groźne pająki w Europie
Karakurt (Latrodectus tredecimguttatus) to jadowity pająk należący do rodziny omatnikowatych (Theridiidae). Jest jednym z przedstawicieli rodzaju Latrodectus, do którego zalicza się również słynna czarna wdowa (Latrodectus mactans). Te pająki spotkacie w Europie w rejonie Morza Śródziemnego, na Bałkanach oraz w zachodniej i środkowej Azji. Jego zasięg obejmuje także Ukrainę i obszary Kaukazu. Ukąszenie jest niebezpieczne, bo jad pająka może powodować nieodwracalne uszkodzenia układu nerwowego.
Nazwa tego pająka ma interesujące pochodzenie. Słowo „karakurt” wywodzi się z języków tureckich. „Kara” oznacza czarny, a „kurt” robaka. W niektórych regionach Europy pająk ten znany jest również jako malmignat, a w języku włoskim spotyka się nazwę malmignatta.
Quiz: Quiz o grzybach. Rozpoznaj grzyby jadalne i trujące
Karakurt i czarna wdowa. Jadowite pająki
Nie bez powodu często porównuje się karakurta i czarną wdowę. Oba gatunki pająków mają charakterystyczną sylwetkę, ciemne, błyszczące ciało i jad oddziałujący na układ nerwowy. Wywołuje silny ból, bolesne skurcze mięśni i poważne objawy ogólnoustrojowe. Samice karakurta, tak jak czarne wdowy, mogą zjadać osłabione samce po kopulacji.
Co ważne, jad karakurta jest groźniejszy niż jad czarnej wdowy. Może być niebezpieczny również dla dużych zwierząt, w tym koni, bydła i wielbłądów.
Jadowity pająk trzynastokropek
Najbardziej charakterystyczną cechą karakurta są czerwone plamki znajdujące się na jego odwłoku. Zazwyczaj można dostrzec ich kilka, często ułożonych w trzy podłużne rzędy. Ich liczba i wygląd bywają jednak zmienne. U niektórych osobników czerwone plamki mogą być słabo widoczne, a nawet całkowicie zanikać.
Jak wygląda pająk karakurt?
- Samica: osiąga zwykle od 7 do 15 mm długości ciała.
- Samiec: jest znacznie mniejszy i mierzy około 4–7 mm.
- Ubarwienie: przeważnie czarne, błyszczące, z czerwonymi plamkami na odwłoku.
- Sylwetka: stosunkowo krępa, z kulistym odwłokiem i długimi odnóżami.
Gdzie żyje pająk karakurt?
Nie zakładamy, że wyruszycie na poszukiwania karakurta, ale jeśli jednak chcecie go spotkać, szukajcie w nasłonecznionych i suchych miejscach. Żyje i poluje na stepach, nieużytkach, piaszczystych obszarach, wydmach i kamienistych zboczach. Często przebywa blisko ziemi, wśród niskiej roślinności, pod kamieniami oraz w różnych szczelinach, gdzie buduje nieregularne i lejkowate sieci na owady. Potrafi również wykorzystywać opuszczone nory gryzoni i inne naturalne kryjówki.
Czy karakurt to pająk jadowity?
Tak. Karakurt jest jadowitym pająkiem. Ma bardzo ostre szczękoczułki, które bez problemu przebiją ludzką skórę. Jad zawiera silnie działającą neurotoksynę alfa-latrotoksynę. Wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego, zaburzając uwalnianie neuroprzekaźników i wywołując intensywne reakcje organizmu. Wiąże się z receptorami na zakończeniach neuronów i wpływa na błonę komórkową, prowadząc do masowego uwalniania neuroprzekaźników, m.in. acetylocholiny i noradrenaliny. Mówiąc krócej - lepiej żeby ten pająk was nie ukąsił
Szczególnie niebezpieczne są ukąszenia dorosłych samic. Samce są znacznie mniejsze i nie mają porównywalnego znaczenia toksykologicznego.
Jakie objawy powoduje ukąszenie pająka karakurta?
Ukąszenie karakurta może początkowo wydawać się stosunkowo niegroźne i przypomina niewielkie ukłucie. Sytuacja może się jednak zmienić w ciągu kilkudziesięciu minut. Pojawiają się dolegliwości związane z działaniem neurotoksyny, a ból może stopniowo obejmować kolejne partie ciała. Szczególnie ostrożnie należy podchodzić do ukąszeń dzieci i osób starszych.
Do możliwych objawów ukąszenia pająka należą:
- silny ból w miejscu ukąszenia;
- ból promieniujący do kończyn, pleców lub brzucha;
- bolesne skurcze i napięcie mięśni;
- wzmożone pocenie się;
- nudności i wymioty;
- osłabienie i złe samopoczucie;
- przyspieszone bicie serca i podwyższone ciśnienie tętnicze;
- w cięższych przypadkach zaburzenia pracy układu krążenia.
Zespół objawów wywołanych przez jad pająków z rodzaju Latrodectus określa się mianem latrodektyzmu. W większości przypadków odpowiednio leczone osoby wracają do zdrowia, ale nie należy bagatelizować ukąszenia. U niektórych pacjentów mogą wystąpić poważne powikłania, w tym dotyczące układu sercowo-naczyniowego.
Wśród opisanych powikłań po ukąszeniu pająka znalazły się:
- zapalenie mięśnia sercowego;
- obrzęk płuc;
- zaburzenia rytmu serca;
- kardiomiopatia przypominająca zespół Takotsubo.
Zbadano przypadki kotów ukąszonych przez te pająki. Dochodziło u nich do nieodwracalnej destrukcji nerwów ruchowych. Na stałe i całkowicie zostały zablokowane połączenia nerwowo-mięśniowe.
Warto podkreślić, że karakurt nie jest pająkiem agresywnym. Do ukąszenia może dojść przede wszystkim wtedy, gdy zostanie przypadkowo przygnieciony lub uwięziony w ubraniu czy obuwiu. W momencie zagrożenia pająki karakurty produkują włókna przędzy, pokrywając nimi swój brzuch oraz agresora.
Quiz: Pająki bez tajemnic. Test wiedzy o pająkach
Źródło: Toxicon, Radio Zet, Wikipedia, Planeta.pl, Journal of Venomous Animals and Toxins including Tropical Diseases, Research Gate
Oceń artykuł
Tu się dzieje
