Oceń
Małe, niepozorne i nocą całują... ale skutki mogą być tragiczne. Czym są tzw. kissing bugs (vampire bugs) i czym jest wywoływana przez te pluskwiaki choroba Chagasa? Jak alarmuje Światowa Organizacja Zdrowia, na całym świecie ponad 6 milionów ludzi może być zarażonych pasożytem przenoszonym przez tzw. "całujące robaki".
Czym są "kissing bugs"? Pluskwiaki i choroba Chagasa
„Kissing bugs”, czyli w wolnym tłumaczeniu „całujące pluskwiaki”, to popularna nazwa nadana owadom z rodziny Triatominae, należącej do rzędu pluskwiaków z rodzaju Triatoma, Rhodnius, a także Panstrongylus. To fakt, ich łacińska nazwa nie brzmi przesadnie romantycznie. Te nocne drapieżniki żywią się krwią ludzi i zwierząt, a nazwę zawdzięczają nietypowemu zwyczajowi: najczęściej gryzą w okolice ust ofiary – tam, gdzie skóra jest cienka i naczynia krwionośne łatwo dostępne.
CZYTAJ WIĘCEJ: Plaga pluskwiaków z Afryki w Polsce, chmary obsiadają
Choć występują głównie w Ameryce Środkowej i Południowej, od lat 2000. ich zasięg się rozszerza – przypadki kontaktu z nimi odnotowywano już w południowych stanach USA, a ryzyko migracji rośnie m.in. przez zmiany klimatu.
Choroba Chagasa przenoszona przez pluskwiaki
Największym problemem nie jest samo ukąszenie, lecz pierwotniak, którego pluskwiaki kissing bugs mogą przenosić – Trypanosoma cruzi (świdrowiec amerykański). To właśnie on odpowiada za chorobę Chagasa (trypanosomoza amerykańska, Chagas disease), groźne i często podstępne schorzenie, które może prowadzić do niewydolności serca, poważnych zaburzeń układu pokarmowego, a nawet śmierci.
Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), na całym świecie chorobą Chagasa zakażonych jest od 6 do 7 milionów ludzi. Większość z nich nie wie o infekcji aż do momentu, gdy dojdzie do poważnych komplikacji zdrowotnych – co może nastąpić nawet po 10–20 latach od zarażenia.
Jak dochodzi do zakażenia chorobą Chagasa?
To nie ukąszenie owada jest bezpośrednim źródłem zakażenia – kissing bugs zostawiają na skórze kał zawierający pasożyta. Gdy człowiek drapie miejsce ukąszenia, pierwotniak przedostaje się przez ranę do organizmu. Zakażenie może również nastąpić poprzez błony śluzowe, kontakt z zanieczyszczonym jedzeniem, przetoczenie krwi czy w czasie ciąży – z matki na dziecko.
Objawy choroby Chagasa – kiedy powinno nas to zaniepokoić?
Faza ostra:
- trwa od kilku dni do kilku tygodni;
- objawy przypominają grypę: gorączka, zmęczenie, bóle mięśni, powiększenie węzłów chłonnych;
- czasem pojawia się tzw. znamię Romana – jednostronne obrzęknięcie powieki.
Faza przewlekła:
- może przebiegać bezobjawowo przez lata;
- u 10–40% zakażonych rozwija się przewlekła postać z uszkodzeniem serca lub przewodu pokarmowego;
- możliwa niewydolność serca, arytmie, kardiomiopatia, megacolon, megaesophagus.
- Objawy neurologiczne: uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, demencja
Profilaktyka to obecnie najlepsza metoda ochrony:
- unikanie kontaktu z owadami – szczególnie w rejonach endemicznych;
- stosowanie moskitier, szczelnych okien, pułapek świetlnych;
- kontrola domów wiejskich i ubogich, gdzie pluskwiaki mają łatwy dostęp;
- badania krwi dawców i kobiet w ciąży w rejonach ryzyka.
Czy kissing bugs mogą dotrzeć do Europy?
Na razie kissing bugs nie są stałym elementem europejskiego ekosystemu, ale coraz częściej mówi się o zmieniających się warunkach klimatycznych, które mogą sprzyjać migracji tropikalnych owadów. Eksperci monitorują sytuację, a organizacje zdrowia zalecają czujność i informowanie podróżujących do Ameryki Łacińskiej o zagrożeniu.
Choroba Chagasa to przykład zaniedbywanej choroby tropikalnej, która – mimo że nie jest spektakularna jak malaria czy denga – zabija powoli i po cichu.
Źródło: Światowa Organizacja Zdrowia, CDC / Poradnik Zdrowie
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
