Wulkany groźniejsze niż Yellowstone. Życie na Ziemi zagrożone?

Słynne wulkany na świecie – które są największe i najbardziej niebezpieczne? Popkultura pokochała wulkan Yellowstone, który tak naprawdę może wygasnąć i „zapaść w sen” na tysiące lat. Nie brakuje na świecie wulkanów o znacznie większej mocy. Co więcej, niektóre z nich już kiedyś wybuchały, a ich erupcje o mały włos nie zakończyły historii cywilizacji człowieka. Niestety, zdaniem naukowców, niektóry z tych najgroźniejszych wulkanów po prostu muszę kiedyś wybuchnąć. Cytując bohatera filmu "Miś: takie jest odwieczne prawo natury. Które aktywne wulkany na świecie stanowią największe niebezpieczeństwo? Które erupcje wulkaniczne w historii były najpotężniejsze?

Które wulkanu są aktualnie najgroźniejsze? Czy wkrótce grozi nam erupcja superwulkanu? Naukowcy, na podstawie analiz geologicznych, ostrzegają, jakie miałyby skutki wybuchy superwulkanów. Co więcej, historycy wybrali niedawno "najgorszy rok w historii" i opisali jakie skutki ma wybuch superwulkanu. Lawa, pył wulkaniczny i sama erupcja to dopiero początek kłopotów i destrukcji. Wulkan może zmienić sytuację polityczną na świecie, wywołać globalny chaos skutkujący wojnami, upadkiem kultur i anihilacją państw.

Najgroźniejsze wulkany na świecie. Moc większa niż Yellowstone

Wszyscy skupiają się na wulkanie Yellowstone, zapominając o śpiącym wulkanie Krakatau. Jest to wyspa wulkaniczna w Cieśninie Sundajskiej, pomiędzy wyspami Sumatra i Jawa w Indonezji. Ten stratowulkan jest obecnie aktywny. Wulkan Krakatau już kiedyś pokazał swoją destrukcyjną moc. Będzie powtórka z historii?

Słynny wybuch wulkanu Krakatau oszacowano na moc 150-200 megaton. Dla porównania, momba Little Boy zrzucona na Hiroszimę miała moc wybuchu równoważną 15–16 kilotonom trotylu. Po latach budzenia się wulkanu i serii niepokojących zjawisk, 26 sierpnia 1883 roku nastąpiła seria wybuchów wulkanicznych. Potok rozgrzanych skał, popiołów i gazów wulkanicznych rozpętał tsunami o wysokości 40 metrów i prędkości 700 km/h. Fala opłynęła połowę ziemi. Wiele wysp po prostu zniknęło. Seria wybuchów Krakatau uznawana jest za jedną z największych katastrof naturalnych w historii, a chmura pyłu wulkanicznego swoim zasięgiem objęła 70% powierzchni Ziemi, zmieniając klimat na wiele lat.

Wybuch Krakatau spowodował ogłuszający huk, który niósł się na odległość 4300 kilometrów. Było go słychać na 1/12 planety. Jedna z serii potężnych eksplozji Krakatau uważana jest za najgłośniejszy dźwięk odnotowany w historii.

Wulkan Toba się budzi. Spowodował zubożenie genetyczne ludzi

Wulkan Toba zlokalizowany jest w Indonezji na Sumatrze. Jego kaldera jest niespokojna, wypełnia się powoli magmą i powoduje trzęsienia ziemi. Naukowcy mówią wprost – nie wiemy kiedy, ale na pewno wybuchnie. Przypominamy, że erupcja wulkanu Toba 75 tysięcy lat temu była tak potężna, że na świecie na dekadę zapanowała zima wulkaniczna, niemal eliminując życie na Ziemi. Zdaniem naukowców, ludzkość cudem przetrwała, a skutki tej erupcji w postaci zubożenia genetycznego, są do dziś widoczne w naszym DNA.

W 2016 i 2018 roku temperatura wody w jeziorze Toba nagle wzrosła, zabijając miliony ryby. Zdaniem ekspertów, to efekt magmy unoszącej się w kalderze wulkanu Toba. W 2013 r. indonezyjski dziennik "The Jakarta Post" informował, że komora magmowa Toby jest pełna, choć wielu naukowców się z tym nie zgadza.

Jezioro Toba, informacje:

• Długość: około 100 km, szerokość około 34 km
• Powierzchnia: 1940 km²
• Położone na wysokości 911 m n.p.m.
• Głębokość maksymalna: 505 m

Wulkan Tambora. Największa erupcja wulkaniczna w historii

Wulkan Tambora na indonezyjskiej wyspie Sumbawa to prawdziwe wulkaniczne monstrum. 10 kwietnia 1815 roku (po serii wybuchów) doszło do najsilniejszej erupcji wulkanicznej w historii. Spowodowała m.in. falę tsunami o wysokości nawet 10 metrów. Po morzach i oceanach dryfowały kry pumeksu o średnicy kilku kilometrów. Skażona popiołem wulkanicznym woda wywołała choroby, a w powietrzu unosił się trujący fluor, zabijający ludzi i zwierzęta. Co gorsza, na świecie nastała wulkaniczna zima, a historycy opisali rok 1815 jako „rok bez lata”.

Wybuch wulkanu Tambora zmienił klimat, obniżając temperaturę na świecie o 3-4 stopnie. Światowy rynek zboża otrzymał potężny cios, zapanował głód. Wulkan Tambora doprowadził do śmierci głodowych nawet we Francji, Hiszpanii, Szwajcarii, Belgii i Anglii. Narastał społeczny niepokój inicjujący m.in. zmiany polityczne. W wielu krajach zapanował chaos, rosła przestępczość.

Niestety, wulkan Tambora to nadal czynny i potencjalnie groźny stratowulkan. Zdaniem naukowców, do erupcji kiedyś dojdzie. Czy na taką katastrofę można się w jakikolwiek sposób przygotować?

Wulkan Katla na Islandii. Europa zagrożona erupcją?

Islandia obfituje w niebezpieczne wulkany. Jednym z nich jest wulkan Katla pod lodowcem Mýrdalsjökull (700-metrowa warstwa lodu). Wulkan wziął swoją nazwę od imienia czarownicy Katli, która rzuciła się w przepaść w lodowcu. Oskarżano ją m.in. o spowodowanie katastrof naturalnych. Obecnie w tym lodzie znajdują się piękne jaskinie. Z powodu topnienia lodu grożą zawaleniem, ale turystów tam nie brakuje.

Jak podkreślają naukowcy, erupcji wulkanu Katla nie można precyzyjnie przewidzieć. Cykl erupcyjny tego wulkanu jest nieregularny. Tymczasem w kalderze wulkanu gromadzi się energia, dochodzi do licznych trzęsień ziemi. Jak dodaje Super Express, „w razie wybuchu wulkanu Katla, mieszkańcy będą mieć ledwie godzinę, aby ewakuować się w bezpieczne miejsce”. Gdyby doszło do erupcji Katli, rozpętałyby się katastrofalne powodzie lodowcowe. Doszłoby do uwolnienie ogromnych ilości wody, błota i popiołu wulkanicznego. Woda z siarką skaziłaby wodę i glebę. Chmura pyłu wulkanicznego nad Europą na długo sparaliżowałaby transport lotniczy. Co gorsza, spowodowałaby ochłodzenie i boleśnie uderzyłaby w europejskie rolnictwo.

Wulkan Novarupta - groźna erupcja na Alasce, rekordowy wybuch

Wulkan Novarupta zlokalizowany jest na Alasce w Parku Narodowym i Rezerwacie Katmai. Należy do pacyficznego pierścienia ognia. Do erupcji doszło w 1912 roku, a wybuch osiągnął szósty stopień w indeksie eksplozywności wulkanicznej. Wyrzucił do atmosfery 30 kilometrów sześciennych pyłów i odłamków skalnych. Była to największa erupcja wulkanu w XX wieku.

Góra wyrzuciła w powietrze 12,5 kilometra sześciennego magmy i pyłu, które zasypały powierzchnię około 7,8 kilometra kwadratowego- pisze National Geographic o wybuchu wulkanu Novarupta.

Wulkan Yellowstone - czy naprawdę jest aż tak groźny?

Wulkan Yellowstone jest naprawdę aż tak niebezpieczny jak widzi to popkultura? Nadal nie wiemy ile magmy naprawdę skrywa kaldera Yellowstone mająca rozmiary 55 x 80 kilometrów. Zdaniem niektórych naukowców, być może aktualnie, wbrew wielu opiniom, wulkan Yellowstone wygasa. Erupcja jednak nastąpi, nic z tym nie zrobimy. Są głosy w świecie naukowym, że do tej erupcji powinno już dość, a "wybuch wulkanu Yellowstone się spóźnia". Na szczęście takie opóźnienia liczy się w tysiącach lat.

A gdyby nastąpił wybuch wulkanu Yellowstone? Jak wyglądałaby erupcja tego superwulkanu?

Tlenek siarki stworzyłby cienki welon kwasu siarkowego naokoło planety, odbijający światło słoneczne. Utrzymywałby się przez wiele lat. Szacuje się, że z powodu zmian klimatycznych około pięć miliardów ludzi zmarłoby z głodu. Scenariusz takiego wybuchu można zobaczyć w filmie dokumentalnym "Superwulkan – scenariusz katastrofy"- wyjaśnił Prof. dr hab. Jerzy Żaba, kierownik Katedry Geologii Podstawowej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (tech.wp.pl).

Wulkan Merapi. Góra Ognia, zagrożenie w Indonezji

Wulkan Merapi to tzw. "ojciec wulkanów w Indonezji". Wznosi się na 2910 metrów. Znajduje się w środkowej części Jawy w Indonezji. Obszar ten zamieszkuje ponad 20 milionów ludzi. Niestety, "Góra Ognia" jest jednym z najbardziej aktywnych wulkanów w Indonezji. Obecnie z wulkanu przez 300 dni w roku wydobywa się dym. Okolicznym mieszkańcom zagrażają m.in. gorące lawiny piroklastyczne. Przypominamy, że temperatura w takiej lawinie może osiągnąć nawet 1000 stopni Celsjusza, a jej prędkość mocno może przekroczyć 100 kilometrów na godzinę. 

W 2023 roku doszło do erupcji wulkanu Merapi. Język lawy miał 1,5 km długości. Okolicę pokryła centymetrowa warstwa popiołu. Wstrzymano działalność górniczą i turystyczną.Znajdujący się w atmosferze pył przysłonił słońce i nagle zrobiło się ciemno jak w nocy, a dodatkowo doprowadziło to do zasypania części wiosek popiołem. Indonezyjskie władze podjęły m.in. decyzję o ewakuacji osób mieszkających w promieniu siedmiu km od miejsca zdarzenia- informuje Onet Podróże.

Wulkan Agung. Erupcja wulkaniczna na Bali

Wulkan Agung to najwyższy szczyt turystycznej wyspy Bali. Krater ma średnicę 500 m i głębokość 200 m. Na zachodnim stoku wulkanu zlokalizowany jest kompleks świątyń hinduistycznych Pura Besakih. Gdy doszło do erupcji Angung w 1963 roku, trwała ona prawie rok. Zginęły tysiące osób. Niestety, jest to czynny stratowulkan, cały czas wydobywa się z niego dym.  Aktywność sejsmiczna rośnie, a w 2018 roku władze zarządziły ewakuację ponad stu tysięcy ludzi.

Wulkan Huaynaputina. Erupcja która zmieniła klimat na Ziemi

Wulkan Huaynaputina to prawdziwy śpiący potwór. I niech lepiej śpi snem wiecznym. Jego szczyt to miejsce największej odnotowanej w dziejach erupcji w Ameryce Południowej. Jak podaje National Geographic, wybuch wulkanu Huaynaputina 19 lutego 1600 roku wyrzucał błoto i skały na 120 kilometrów od szczytu. Spowodował zmiany klimatyczne na Ziemi. Przy okazji zniszczył miasta Arequipa oraz Moquengua.

 Okresy letnie, które nastąpiły po erupcji, były najzimniejsze od 500 lat. Na okolicę spadła chmura pyłu o powierzchni 50 kilometrów kwadratowych- podaje National Geographic.

Wulkan Santa Maria. Potężny krater, wielka katastrofa

Wulkan Santamaría (Santa María, hiszp. Volcán Santamaría) jest odpowiedzialny za jedną z najsilniejszych erupcji wulkanicznych w XX wieku. Uznawana jest za drugą pod względem skali w XX wieku po wybuchu wulkanu Pinatubo z 1991. Po 500 latach snu, wulkan przebudził się w 1902 roku. Wybuch pozostawił krater o średnicy 1,5 kilometra. Niestety, wulkan Santa Maria nie powiedział jeszcze ostatniego słowa. W 1922 nastąpił wybuch o sile VEI 3. Siedem  lat później znów dał o sobie znać, wyrzucając chmurę dymu i gorącego pyłu wulkanicznego, zabijając 5 tysięcy osób.

Szczególnie zagrożone jest miasto Quetzaltenango leżące u podnóża wulkanu.

Źródło: Smithsonian Institution, Ciekawostki Historyczne, CNN, Nature, New Scientist, Forbes, National Geographic, Onet, WielkaHistoria, Clark Science Center, Yellowstone National Park, Radio ZET, Science, Yellowstone Volcano Observatory, Focus.pl, Dziennik Naukowy, Icelandic Meteorological Office, Onet Podróże

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku