Oceń
Jak destrukcyjny może być wybuch wulkanu Yellowstone? Przedsmakiem może być wybuch wulkanu Krakatau w 1883 roku - istne piekło na ziemi. Czy ta globalna katastrofa może się powtórzyć?
Wybuch wulkanu Krakatau. Mega erupcja to przedsmak Yellowstone?
Nie tylko Yellowstone. Świat pełen jest aktywnych wulkanów i superwulkanów, których wybuchy mogą oznaczać globalny kataklizm. To siły potężne wobec których jesteśmy bezradni. Przykładem jest erupcja wulkanu Krakatau w 1883 roku, która zabiła kilkadziesiąt tysięcy osób i dosłownie wpłynęła na życie na Ziemi, m.in. zmieniając klimat i powodując katastrofalne anomalie pogodowe. Przebieg katastrofy przyćmiewa scenariusze najbardziej spektakularnych filmów katastroficznych.
Czy w przyszłości dojdzie do kolejnego równie silnego wybuchu? Aktywność Anuk Krakatau wywoła kolejne tsunami w Indonezji? Niestety, wulkan nie powiedział jeszcze ostatniego słowa.
Wybuch wulkanu Krakatau się powtórzy? "Globalna katastrofa"
Na wybuch wulkanu Krakatau zapowiadało się od dawna. Silne wstrząsy sejsmiczne zaczęły się już w 1878 roku. Dwa lata później w regionie doszło do trzęsienia ziemi, które zniszczyło większość zabudowań na zachodnim brzegu Jawy. W maju 1883 roku największy z kraterów na wyspie Krakatau (wysokość 813 metrów) zaczął uwalniać gazy i chmury popiołu. Zbocza wulkanu zaczęły pękać. Do jego wnętrza wlewała się woda, emitując chmury pary. Rybacy donosili o "pomrukach przechodzących w grzmoty". W okolicach wyspy coraz trudniej było oddychać, robiło się ciemno od pyłu.
Jak przypomina National Geographic, „26 sierpnia 1883 roku, o godzinie 12:53 czasu lokalnego, nastąpiła seria potężnych eksplozji”, a chmura dymu z wulkanu osiągnęła wysokość 27 kilometrów. Następnego dnia nastąpiły kolejne cztery eksplozje. Fala uderzeniowa przemieszczała się z prędkością 1100 km/godz. i okrążyła planetę trzy i pół razy. Błyski widoczne były gołym okiem na wyspach Oceanu Indyjskiego oddalonych o tysiące kilometrów.
Siłę wybuchu Krakatau oszacowano na moc 150-200 megaton (milionów ton trotylu). Dla porównania, Bomba Little Boy zrzucona na Hiroszimę miała moc wybuchu równoważną 15–16 kilotonom trotylu.
Po wybuchu Krakatau do morza z prędkością 150 km/h ruszyły spływy i lawiny piroklastyczne. Potok rozgrzanych skał, popiołów i gazów wulkanicznych rozpętał tsunami o wysokości 40 metrów i prędkości 700 km/h. Fala opłynęła połowę ziemi. Niektóre nadmorskie miejscowości oraz mniejsze wyspy w Cieśninie Sundajskiej, wraz z mieszkańcami, po prostu zniknęły. W relacjach świadków katastrofy czytamy, że port Telok Betong na Sumatrze został dosłownie zmieciony.
O erupcji Krakatau słyszał cały świat. "Najgłośniejszy wybuch w historii"
Wybuch Krakatau spowodował ogłuszający huk, który niósł się na odległość 4300 kilometrów. Było go słychać na 1/12 planety. Jedna z serii potężnych eksplozji Krakatau uważana jest za najgłośniejszy dźwięk odnotowany w historii. Polskie Radio przypomina, że w momencie wybuchu 46 kilometrów od Krakatau przepływał statek. Hałas rozerwał marynarzom bębenki w uszach. Jak podane Onet, "w australijskim Perth czy na wyspie Rodrigues na Oceanie Indyjskim, ludzie sądzili, że słyszą potężny wystrzał armatni".
Ciśnienie wytworzone przez falę akustyczną zostało odnotowane przez barografy na całym świecie. Niektóre zarejestrowały falę siedmiokrotnie, była bowiem tak potężna, że przed wygaśnięciem w ciągu kilku dni obiegła świat cztery razy w stronę antypodów Indonezji i trzy razy z powrotem
- przypomina Polskie Radio.
Seria wybuchów Krakatau uznawana jest za jedną z największych katastrof naturalnych w historii. Naukowcy szacują, że wówczas w powietrzu zawisło od 19 do 40 kilometrów sześciennych pyłu wulkanicznego, docierając do mezosfery. Pył wulkaniczny objął opadem 70% powierzchni Ziemi, powodując anomalie pogodowe i obniżając średnią temperaturę na świecie o 1,2 stopnia Celsjusza. Pogoda na świecie po erupcji Krakatau zaczęła wracać do do normy dopiero po 5 latach.
Przez 36 miesięcy po kataklizmie Słońce na półkuli północnej świeciło zielonkawym blaskiem, natomiast Księżyc przybrał niebieskawe zabarwienie. Na niższych szerokościach geograficznych w Europie pojawiły się zorze
- przypomina National Geographic.
Wybuch wulkanu Krakatau zabił 36–40 tys. osób. Część z nich zginęła od rozgrzanego materiału wyrzucanego z wulkanu. Kilkadziesiąt tysięcy zostało zabitych przez tsunami. Na Oceanie Indyjskim unosiły się „dryfujące wyspy złożone z wulkanicznego pumeksu, w których uwięzione były ludzkie szkielety”. Dopływały nawet do wybrzeży Afryki.
![Wulkan Ciomadul się budzi? "Polska w polu rażenia"](https://s.eurozet.pl/cbz/2025/12/16/4ada8024/63946-225x138-a49b513a62.webp "Wulkan Ciomadul się budzi? "Polska w polu rażenia"")
Wyspa Krakatau, w samym środku Cieśniny Sundajskiej, między Jawą a Sumatrą, była na szczęście niezamieszkała. Po wybuchu 2/3 wyspy po prostu zniknęło. To co pozostało, długo było wyjałowione z życia, a biolodzy pisali o "wysterylizowanym terenie". Dziś nazwę Krakatau nosi archipelag czterech wysp, należących do Indonezji. Wyspy Lang i Varlaten są pozostałością po wybuchu Krakatau. Wyspa Rakata powstała w wyniku kataklizmu z 1883 roku. Wyspa Anuk Krakatau (oznacza „dziecko Krakatau”) ok. 100 lat temu wyłoniła się z morza i jest stożkiem podwodnego wulkanu.
![Przełomowe odkrycie. "Zrozumiemy jak powstało życie na Ziemi"](https://s.eurozet.pl/cbz/2025/12/16/408b0614/55856-225x138-380956c7d9.webp "Przełomowe odkrycie. "Zrozumiemy jak powstało życie na Ziemi"")
Grozi nam kolejny wybuch Krakatau? Nowe erupcje, fale tsunami
Czy grozi nam kolejny wybuch wulkanu Krakatau? Aktualnie nie grozi nam kataklizm tak destrukcyjny jak erupcja w 1883 roku. Dochodzi jednak do kolejnych erupcji Anuk Krakatau. Przykładowo, 22 grudnia 2018 roku erupcja spowodowała osunięcie skał i 5-metrową falę tsunami w Indonezji. Zginęło 437 osób, a obrażenia odniosło ponad 14 tysięcy. Przypominamy, że na wybrzeżach w promieniu 100 km od wulkanu Anak Krakatau mieszka przeszło 20 mln ludzi.
Na łamach "Nature Communications" czytamy, że kilka miesięcy przed zawaleniem się w 2018 roku Anak Krakatau dawał sygnały ostrzegawcze. Dlaczego naukowcy, mając dane o nadciągającej katastrofie, nie zareagowali? Dlaczego nie wydano stosowanych ostrzeżeń dla ludności?
Wulkan jest aktywny i nie powiedział jeszcze ostatniego słowa. Rocznie przybywa mu ok. 7 metrów wysokości. W przyszłości czeka nas kolejna potężna erupcja wulkaniczna?
Źródło: Polskie Radio, National Geographic, Onet, Nature
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Quiz: Geografia, mapy, podróże, stolice - test wiedzy z geografii
Oceń artykuł
Tu się dzieje
