Oceń
Wąż Eskulapa (Zamenis longissimus) to nie tylko jeden z największych gadów Europy, ale także żywa legenda. Choć wielu kojarzy go jedynie z mitologią, w rzeczywistości jest to gatunek, który można spotkać również w Polsce. Czy wąż Eskulapa jest groźny i jadowity jak żmija zygzakowata?
Wąż Eskulapa. Gatunek jadowity czy dusiciel?
Węże w Polsce. Wąż Eskulapa (Zamenis longissimus) czyli największy wąż Polski, to jeden z najbardziej intrygujących gadów Europy. Choć nie jest tak znany jak żmija zygzakowata, jego rola w ekosystemie i symbolika w kulturze czynią go niezwykle ciekawym obiektem badań.
Wąż Eskulapa. Największy wąż w Polsce - czy jest groźny?
Wąż Eskulapa należy do rodziny połozowatych (Colubridae) i jest jednym z największych węży występujących w Europie – dorasta nawet do 2 metrów długości. Najdłuższy osobnik złowiony w Bieszczadach miał 161 cm. Ma smukłe, wydłużone ciało o jednolitym, oliwkowo-brązowym lub zielonkawym zabarwieniu, często z delikatnym złotawym połyskiem. Jego łuski są gładkie i lśniące, co odróżnia go od bardziej chropowatych żmij.
Preferuje ciepłe, nasłonecznione obszary – skraje lasów, zarośla i tereny skaliste. Można go spotkać również w pobliżu siedzib ludzkich, np. na starych murach czy w opuszczonych budynkach. Byle gdzie nie przebywa. Siedliska węża Eskulapa muszą zapewniać mu wymagania życiowe takie jak termoregulacja, zdobywanie pokarmu, rozród, schronienie i hibernację.
CIEKAWOSTKA: u węża Eskulapa obserwuje się tigmotermię, czyli strategię pobierania ciepła z podłoża.
Wąż ten jest gatunkiem synantropijnym, dlatego chętnie korzysta z siedlisk antropogenicznych, gdzie znajduje wiele atrakcyjnych miejsc do polowania, wygrzewania się i składania jaj. Powoduje to, że wiele jego stanowisk skupia się w rejonach wsi, w obrębie starych drewnianych zabudowań, w pasiekach, w przyczółkach mostów, przy tartakach etc.- wyjaśnia Instytut Ochrony Przyrody PAN.
Pomimo że wąż Eskulapa nie jest jadowity ani agresywny, jego populacja w wielu rejonach Europy maleje. Główne zagrożenia to utrata siedlisk spowodowana urbanizacją i rolnictwem, a także nieuzasadniona eliminacja przez ludzi, którzy błędnie biorą go za żmiję. W Polsce jest objęty ścisłą ochroną gatunkową. Co ważne - przez lata zniknął z wielu regionów Polski, a dziś jego obecność ogranicza się głównie do Bieszczadów, w dolinie Sanu (pasmo Otrytu w Bieszczadach Zachodnich). Niestety, jego populacja liczy w Bieszczadach zaledwie około 100 osobników.
W Polsce wąż Eskulapa objęty jest ochroną ścisłą – ma status gatunku krytycznie zagrożonego wyginięciem i gatunku zagrożonego.
Quiz: QUIZ. Co ty wiesz o wężach? Ten test cię pokona
Tryb życia i zachowanie węża Eskulapa
Jest to gatunek dzienny, aktywny głównie w ciepłe miesiące od kwietnia do października. Wąż Eskulapa doskonale wspina się po drzewach, skłałach i na dachy budynków, co odróżnia go od większości innych europejskich węży. Jest niegroźny dla człowieka, a w sytuacji zagrożenia raczej unika konfrontacji, wybierając ucieczkę zamiast agresji.
Wąż Eskulapa jest zupełnie niegroźny dla człowieka. Jako drapieżnik poluje głównie na małe ssaki (np. myszy, nornice), ptaki i pisklęta, jaszczurki oraz węże. Jest wężem dusicielem – ofiarę chwyta pyskiem, owija się wokół niej i dusi, zanim ją połknie. W odróżnieniu od żmij zygzakowatych, nie posiada jadu.
Okres godowy przypada na późną wiosnę, a samice składają jaja (zwykle od 5 do 15) w ciepłych, wilgotnych miejscach, takich jak butwiejące pnie drzew czy sterty liści. Po około dwóch miesiącach wykluwają się młode węże, które od razu są samodzielne.
Wąż Eskulapa to fascynujący gad, którego rola w ekosystemie i kulturze jest nie do przecenienia. Jako drapieżnik pomaga regulować populacje drobnych gryzoni, a jego obecność świadczy o zdrowiu środowiska. Dzięki ochronie i edukacji społeczeństwa istnieje szansa, że ten majestatyczny wąż nadal będzie zamieszkiwał europejskie lasy.
Źródło: Radio ZET, Instytut Ochrony Przyrody PAN / Zoo Warszawa / Uniwersytet Jagielloński / Orientarium Zoo Łódź
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
