Oceń
Uwaga, już w lutym budzą się żmije zygzakowate - najgroźniejsze (i jedyne) jadowite węże w Polsce. Czy jednak naprawdę są niebezpieczne i jak silny jest ich jad? Wyjaśniamy, ważne informacje o polskich żmijach.
Żmije zygzakowate się budzą. Jadowite węże w Polsce
Początek wiosny oznacza w Polsce jadowite węże. Korzystają z pierwszych promieni wiosennego słońca i cieplejszej ziemi, próbując się ogrzać i zgromadzić energię na okres godowy. Żmije zygzakowate, głównie samce, pod koniec lutego zaczynają wychodzić na drogi, ścieżki i szlaki. Czasem widzimy splecione ze sobą żmije, a są to walczące samce w uścisku rodem z gadziego mma. Pojawiają się także w ogrodach budząc grozę, ponieważ są maksymalnie pobudzone. Czy jednak żmija zygzakowata jest niebezpieczna dla człowieka?
Żmija zygzakowata (Vipera berus) to najgroźniejszy jadowity wąż w Polsce… i co ważne, jedyny jadowity wąż na terenie Polski. Herpetolodzy zwracają uwagę, że do spotkań ze żmijami zygzakowatymi najczęściej dochodzi rano między 6:00, a 9:00, bo wtedy żmije zwykły najchętniej korzystać z promieni słonecznych. Czy jednak naprawdę te gady są niebezpieczne i mają zabójczy jad? Wyjaśniamy i obalamy mity.
Jadowite węże w Polsce. Żmija zygzakowata niebezpieczna?
Żmije zygzakowate łatwo rozpoznać, nie tylko po zygzaku na grzbiecie (wstęga kainowa). Te węże mają charakterystycznie spłaszczoną głowę o trójkątnym kształcie. Po bokach głowy widoczne są szpary słuchowe, a na czubku głowy wzór przypominający literę V, Y lub X (nie sprawdzajcie z bliska!). Co ciekawe, źrenica żmii zygzakowatej jest pionowa, a tęczówka czerwona, co jest jej cechą charakterystyczną i odróżnia ją od innych gatunków węży w Polsce. Dorosłe osobniki osiągają długość od 50 do 90 cm.
Oczywiście żmija zygzakowata ma rozdwojony język, który służy za zmysł węchu. Wysunięty język zbiera substancje chemiczne unoszące się w powietrzu. Podczas powrotu do wnętrza pyska, przekazuje je znajdującemu się tam aparatowi Jacobsona.
Górną szczękę żmii możemy potraktować jako zredukowaną do minimum podstawę mocowania zębów jadowych, które potrafią się zawiasowo składać w kierunku gardła a wyposażone są w kanaliki połączone z gruczołami jadowymi. W momencie ataku zęby te wysuwane są ze specjalnych fałdów bony śluzowej, a wbicie ich w ciało ofiary i jednoczesny ucisk podniebienia powoduje wstrzyknięcie porcji jadu z gruczołów- piszą o żmijach zygzakowatych Lasy Państwowe.
Quiz: QUIZ. Co ty wiesz o wężach? Ten test cię pokona
Jad żmii zygzakowatej zawiera mieszankę enzymów, peptydów i toksyn, które działają głównie na układ krążenia i nerwowy. Działa:
- neurotoksycznie – w rzadkich przypadkach może wpływać na układ nerwowy,
- cytotoksycznie – może powodować miejscową martwicę tkanek.
- hemotoksycznie – powoduje uszkodzenia naczyń krwionośnych i krwotoki,
Ukąszenie żmii zygzakowatej jest niebezpieczne? Spokojnie, rzadko ma skutek śmiertelny, chociaż jest szczególnie groźne dla dzieci, alergików i osób starszych. Jej zęby jadowe rzadko są w stanie przebić buty lub spodnie. Poza tym, te węże jeśli atakują to w samoobronie.
Co ciekawe, żmija zygzakowata, po wstrzyknięciu jadu zostawia swoją ofiarę. Wraca, gdy ta już umrze, by połknąć ją w całości. Żywi się gryzoniami polnymi, ryjówkami, kretami, pisklętami, jaszczurkami i żabami.
Żmija zygzakowata, objawy ukąszenia:
- Zaczerwienienie skóry.
- Zasinienie.
- Mdłości.
- Wymioty.
- Ból głowy.
- Ból i obrzęk
- Gorączka.
- W niektórych przypadkach może dojść do spadku ciśnienia krwi, przyspieszenia akcji serca i duszności.
Spotkanie człowieka ze żmiją zygzakowatą jest dla niej wyjątkowo niekorzystne. Jeśli się spłoszy, musi rozpocząć nagły proces podnoszenia temperatury ciała podczas wygrzewania. W ten sposób żmije narażone są na stres i inne komplikacje. Do tego żmije zygzakowate, które w mediach kreuje się błędnie na zabójcze potwory z horrorów, są z tego powodu zabijane. Strach przed żmijami sprawia, że wiele osób zapomina, iż te jadowite węże są w Polsce pod ochroną.
Okazuje się, że zagrożeniem dla tych jadowitych węży są także bażanty wypuszczane przez myśliwych. Ptaki zadziobują żmije zygzakowate na śmierć, zaburzając działanie ekosystemu. Jak dodaje Zielona Interia, „wrogów żmij można też szukać wśród jeży, lisów, kun, a także wielu ptaków szponiastych, z których krótkoszpon gadożer wyspecjalizowany jest w polowaniu na nie”. Do tego żmije padają ofiarą bezdomnych kotów.
Co robić w przypadku ukąszenia żmii zygzakowatej?
- Zachować spokój – panika przyspiesza krążenie i rozprzestrzenianie się jadu.
- Unieruchomić kończynę – ograniczyć ruch w miejscu ukąszenia. Należy usunąć ozdoby z miejsca ukąszenia, bo później obrzęk uniemożliwi ich zdjęcie. Ułóż poszkodowaną kończynę powyżej serca.
- Unikać wysiłku fizycznego – należy usiąść lub położyć się.
- Nie wysysać jadu, nie nacinać rany! – to przestarzałe i nieskuteczne metody. Raczej użyj kompresu chłodzącego lub butelki z zimną wodą.
- Natychmiast wezwać pomoc medyczną – szczególnie jeśli ukąszenie dotyczy dziecka, osoby starszej lub alergika.
źródło: Nadleśnictwo Giżycko, Radio ZET, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Lasy Państwowe
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
