Nosorożec włochaty (Coelodonta antiquitatis) to gigantyczne zwierzę z plejstoceńskiej megafauny, ważące ponad 3 tony (tak jak nosorożec biały) i osiągające długość 5 metrów. Miał dwa rogi, z czego jeden był długi na ponad metr. Tysiące lat temu ten kolos stąpał m.in. po terytorium obecnej Polski. Dlaczego zniknął? Pokonały go zmiany klimatu? A może populację wybiły polujące ludy z okresu plejstocenu? Nowe badania naukowców z Uniwersytetu w Adelajdzie i Uniwersytetu w Kopenhadze rzuciły światło na losy tych majestatycznych zwierząt.

nosorożec włochaty Fot: AKKHARAT JARUSILAWONG/Shutterstock

Nosorożce włochate w Polsce. Archeolodzy odkryli jak wymarły

Nosorożce włochate wymarły 13-14 tysięcy lat temu. Jak przypomina Zielona Interia, w Polsce znaleziono świetnie zachowane szczątki tych wielkich zwierząt. Wykopanego w 1921 roku nosorożca włochatego można podziwiać w W krakowskim Muzeum Przyrodniczym Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN. Drugi tak dobrze zachowany przedstawiciel tego gatunku, także z zachowanymi tkankami miękkimi umożliwiającymi badania DNA, został wydobyty na Syberii poza kołem polarnym części autonomicznej rosyjskiej republiki Jakucji, do czego przyczyniła się zanikająca wieczna zmarzlina. Paleontolog z Rosyjskiej Akademii Nauk Valery Plotnikov ustalił, że ten osobnik utonął, ale zachowała się część jego jelit i genitaliów. I to właśnie badania tkanek miękkich pozwoliły poznać prawdziwą historię nosorożców włochatych, która, niestety, skończyła się tragicznie.

Nieco gorzej zachowany Coelodonta antiquitatis znajduje się również w dawnym polskim Muzeum Przyrodniczym im. Dzieduszyckich we Lwowie.

23 października 1929 r. w sztolni staruńskiej kopalni odnaleziono dobrze zachowany okaz nosorożca włochatego. Szczątki zwierzęcia w pozycji odwróconej (na grzebiecie) znajdowały się na głębokości 12,5 m. Późniejsze badania wykazały, że była to młoda samica. Zmarła w wieku około trzech lat. Na jej ciele zauważono pewne uszkodzenia, w tym otwór w brzuchu, przez który wypłynęły wnętrzności. Częściowo trzewia zachowały się w osadzie otaczającym ciało. W wydobycie nosorożca na zewnątrz zaangażowano Wojsko Polskie- przypomina National Geographic.

Redakcja poleca

Odkrycie archeologów w Polsce. „Grób dzieci, ślady gotowania”

Dr Damien Fordham z Uniwersytetu w Adelajdzie w materiale opublikowanym w "Proceedings of the National Academy of Sciences" wyjaśnił, że nosorożec włochaty w Eurazji pojawił się ok. 400-500 000 lat temu. Był to ssak pokryty rudawym futrem chroniącym przez zimnem. W przeciwieństwie do mamutów, nie przeszedł Beringii i nie skolonizował Ameryki Północnej. Gatunkowi udało się przetrwać kilka wymierań, aż w końcu zniknął 14000 lat temu. Co go pokonało?

nosorożec włochaty ze Staruni Fot: Krystyna i Aleksander Rabij/REPORTER/East News

Wcześniej naukowcy podejrzewali, że nosorożce włochate, które były jednymi z najpowszechniejszych dużych zwierząt swoich czasów, wymarły, ponieważ zabrakło kluczowej w ich diecie roślinności (trawa, turzyce), do której przystosowany był ich układ pokarmowy. Być może gatunek nie przetrwał ekspansji ludzi, którzy tysiące lat temu stosowali już „złożone systemy łowieckie” w celu polowań na wielkie zwierzęta. To przecież właśnie od mięsa, futra, grubej warstwy tłuszczu i kości kolosów takich jak nosorożec włochaty zależało przetrwanie naszych przodków.

Redakcja poleca

Krytykują ożywienie mamutów. "Skazane na samotność"

Jak wynika z najnowszych badań DNA, „30 tysięcy lat temu, zatem bardzo wcześnie, zakończył się etap rozwoju tego gatunku, a rozpoczęła walka o przetrwanie”. Nosorożce włochate nie były już w stanie kolonizować nowych terenów Eurazji. Populacje stały się fragmentaryczne i zostały przetrzebione przez ludzi. Prof. Kamilla Pawłowska z Instytutu Geologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu wyjaśniła, że na kontakt przodków człowieka z nosorożcami wskazują na przykład malowidła jaskiniowe znane z Europy.

nosorożec włochaty ze Staruni Fot: Krystyna i Aleksander Rabij/REPORTER

Redakcja poleca

Nowy dinozaur. Archeolodzy: gorszy niż tyranozaur

Jak ustalili naukowcy, nosorożce włochate 30 000 lat temu zaczęły przegrywać walkę ze zmianami klimatu. Ekspansja polujących ludzi ostatecznie dobiła populację nosorożców włochatych.

Badania DNA wskazują na to, że 30 tysięcy lat temu połączenie zmian klimatycznych i intensywnych polowań ludzi spowodowało, że nosorożec włochaty ograniczył swoje rozmieszczenie na południe, zatrzymując go w rozproszonych odizolowanych i szybko pogarszających się siedliskach. W nich przetrwał do końca epoki lodowcowej- podaje Zielona Interia.

Pod koniec epoki lodowcowej żyło już jedynie 61 gatunków ssaków ważących ponad dwie tony. Do dzisiaj przetrwały jedynie: słoń afrykański, słoń indyjski, słoń leśny, nosorożec biały, nosorożec czarny, nosorożec indyjski, nosorożec jawajski, hipopotam oraz żyrafa. 

Źródło: Radio ZET, Nauka w Polsce, Planeta.pl, BBC, Zielona Interia, National Geographic

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku