Obserwuj w Google
Oceń
W polskich lasach jesienią pojawiają się grzyby, które przypominają stworzenie z filmu science fiction Johna Carpentera. Okratek australijski (Clathrus archeri), nazywany również palcami diabła, przypomina czerwoną ośmiornicę. Do tego dojrzały owocnik wydziela zapach przypominający padlinę. Co to za grzyb, skąd wziął się w Polsce i czy okratek australijski jest trujący?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co to za grzyb okratek australijski?
- Dlaczego okratek australijski wydziela intensywny zapach.
- Czy okratek australijski jest grzybem trującym?
- Gdzie naturalnie występuje okratek australijski?
Co to za grzyb okratek australijski? Wygląda jak dekoracje na halloween
Okratek australijski to nietypowy grzyb należący do rodziny sromotnikowatych. Jego nazwa naukowa brzmi Clathrus archeri. Naturalnie występuje przede wszystkim w Australii i Nowej Zelandii, ale od ponad stu lat spotykany jest również w Europie. W Polsce po raz pierwszy zaobserwowano te grzyby w latach 70. w okolicach Biłgoraja, a Instytut Ochrony Przyrody PAN uwzględnia go w bazie gatunków obcych występujących w naszym kraju. Czy są to grzyby trujące?
Quiz: Quiz o grzybach. Rozpoznaj grzyby jadalne i trujące
Straszne i śmierdzące grzyby w Polsce
Dojrzałe owocniki tych grzybów są niemożliwe do pomylenia z innymi gatunkami. Z podłoża wyrastają intensywnie czerwone lub pomarańczowoczerwone ramiona, które rozchylają się na boki. Całość przypomina rozgwiazdę, ośmiornicę, a nawet macki tajemniczego stworzenia, które mogłoby zrodzić się w koszmarach H.P. Lovecrafta lub Stephena Kinga. Nie bez powodu grzyb zyskał przydomek „palce diabła”. Do tego pokryty jest czerwonym śluzem, który przypomina krew i do tego niemiłosiernie śmierdzi.
Okratek australijski jest grzybem saprotroficznym. Oznacza to, że odżywia się rozkładającą się materią organiczną, uczestnicząc w jej rozkładzie.
Jak wygląda grzyb okratek australijski?
Dojrzały okratek może osiągać kilkanaście centymetrów średnicy. Wygląd tego grzyba zmienia się wraz z rozwojem. Najważniejsze cechy rozpoznawcze okratka australijskiego to:
- Młody owocnik - przypomina białawe lub szarawobiałe jajo częściowo ukryte w ziemi.
- Czerwone ramiona - po pęknięciu zewnętrznej osłony pojawiają się charakterystyczne, mięsiste wyrostki.
- Nietypowy kształt - dojrzały grzyb przypomina rozgwiazdę, ośmiornicę lub kwiat o rozłożystych płatkach.
- Oliwkowa maź - wewnętrzne powierzchnie ramion pokrywa śluzowata substancja zawierająca zarodniki.
- Intensywny zapach - dojrzały owocnik wydziela woń przypominającą rozkładające się mięso.
Dlaczego okratek australijski to śmierdzący grzyb?
Dojrzały owocnik wydziela intensywną woń przypominającą zepsute mięso lub padlinę. Zapach pełni ważną funkcję w cyklu życiowym grzyba. Substancja pokrywająca wewnętrzną stronę czerwonych ramion zawiera zarodniki. Jej woń przyciąga muchy i inne owady, które odwiedzają owocnik, a następnie mogą przenosić zarodniki w inne miejsca. W ten sposób okratek australijski wykorzystuje owady do rozprzestrzeniania się w środowisku.
Ten zapach grzybów dla owadów stanowi jednak sygnał, który pomaga im odnaleźć źródło pożywienia lub substancji przypominających rozkładającą się materię organiczną.
Za ciemnoczerwoną barwę wyjątkowego grzyba odpowiadają karoteny, m.in. likopen i beta-karoten, które występują także w pomidorach i marchwi. Co ciekawe, okratek australijski pełni pożyteczną funkcję w lasach, m.in. rozkłada materię organiczną do postaci prostych związków- wyjaśnia Radio ZET.
Gdzie rosną te grzyby?
- w lasach liściastych i mieszanych;
- na wilgotnej, bogatej w próchnicę ściółce;
- w miejscach, w których rozkłada się drewno i gromadzi materia organiczna;
- w zaroślach i na obrzeżach lasów;
- niekiedy także w ogrodach i na terenach poza lasami.
Owocniki okratka australijskiego mogą pojawiać się od maja do listopada, a przy sprzyjających warunkach również w grudniu. Termin ich występowania zależy między innymi od pogody i warunków panujących w danym siedlisku.
Czy okratek australijski to grzyb trujący?
Okratek australijski jest uznawany za grzyb niejadalny. Nie jest gatunkiem przeznaczonym do zbierania i przygotowywania potraw. Jego spożywanie nie jest zalecane. Warto przy tym pamiętać, że brak klasyfikacji jako grzyba silnie trującego nie oznacza, że można bezpiecznie go próbować. Nie należy jeść ani smakować nieznanych gatunków grzybów.
Co zrobić, jeśli ktoś przypadkowo zje nieznany grzyb? Nie należy czekać na pojawienie się objawów. Trzeba skontaktować się z pomocą medyczną, a w razie poważnych dolegliwości zadzwonić pod numer alarmowy 112.
Źródło: Radio ZET / Wikipedia / Lasy Państwowe / Planeta.pl
Oceń artykuł
Tu się dzieje
