Oceń
Trujące grzyby w Polsce i ważna informacja. Czy wiesz, który grzyb w polskich lasach jest najbardziej trujący? Nawet doświadczeni grzybiarze czasem się mylą, więc przypominamy i ostrzegamy jak wygląda muchomor sromotnikowy. Wyjaśniamy jakie są objawy zatrucia tymi grzybami i co zrobić, gdy zje się trującego grzyba.
Muchomor sromotnikowy – najbardziej trujący grzyb w Polsce. Jak go rozpoznać i uniknąć?
Grzybiarz jak saper, czasem myli się tylko raz. Czy wiesz, że jeden mały grzyb może zabić dorosłego człowieka? Muchomor sromotnikowy (Amanita phalloides, muchomor zielonawy) to najbardziej trujący grzyb rosnący w Polsce i jeden z najniebezpieczniejszych na świecie. Każdego roku zbiera swoje śmiertelne żniwo – często przez pomyłkę mylony jest z popularnymi i jadalnymi gatunkami. Jak informują Nauka w Polsce i Poradnik Zdrowie, za 90 proc. śmiertelnych zatruć grzybami odpowiada właśnie muchomor sromotnikowy.
Sprawdź, jak rozpoznać muchomora sromotnikowego, dlaczego jest tak groźny i co zrobić, gdy masz podejrzenie zatrucia. Ten poradnik to absolutne "must read" dla każdego grzybiarza – zarówno początkującego, jak i doświadczonego. Słynny polski grzybiarz, podczas wywiadu w Kanale Zero, ostrzegł, że każdego roku na skutek zatrucia grzybami ginie kilka osób. Ostrzegł, że zatrucie grzybami, także śmiertelne, najczęściej powoduje właśnie muchomor sromotnikowy zwany muchomorem zielonawym.
Dlaczego muchomor sromotnikowy jest tak niebezpieczny?
Muchomor sromotnikowy zawiera toksyczne związki fallotoksyny (falloidyna, falloina, fallizyna, fallicydyna) oraz amatoksyny (amanityna, amanina, amanullina) Powoduje zatrucia cyklopeptydowe i cytotoksyczne, uszkadzając wątrobę i nerki. Co najgorsze, objawy zatrucia pojawiają się dopiero kilku godzinach od spożycia. W tym czasie toksyny zdążą już poważnie uszkodzić narządy wewnętrzne. Bez szybkiej interwencji medycznej zatrucie często kończy się śmiercią.
Jak wygląda muchomor sromotnikowy?
Muchomor sromotnikowy może przypominać wiele jadalnych grzybów – np. gąskę zielonkę, kanię, a nawet pieczarkę. Oto jego najważniejsze cechy:
- Kapelusz: oliwkowozielony, jasnozielony lub żółtawy, gładki, błyszczący, o średnicy 5–15 cm. Brak łusek na powierzchni (jak u muchomora plamistego).
- Blaszki: białe, gęste, wolne – bardzo charakterystyczne dla trujących muchomorów.
- Trzon: biały, z pierścieniem (kołnierzykiem), który u starszych egzemplarzy może zanikać. Lasy Państwowe: pierścień przyrośnięty do trzonu
- Bulwa: u nasady trzonu znajduje się bulwiasty twór otoczony błoniastą pochwą (ważna cecha diagnostyczna!).
Z jakimi grzybami mylony jest muchomor sromotnikowy?
Wiele osób pomyliło go z:
- gąską zielonką – ma podobny kolor kapelusza, ale gąska rośnie głównie na piaszczystych terenach, a jej miąższ jest twardszy i ma charakterystyczny zapach.
- kanią czubajką – podobna sylwetka, ale czubajka ma łuskowaty kapelusz i charakterystyczny zapach orzechów.
- pieczarką – ma również biały trzon, ale jej blaszki są różowe lub brązowe, nie białe!
Pamiętaj: jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości – NIE ZBIERAJ!
Objawy zatrucia muchomorem sromotnikowym
Zatrucie przebiega w kilku fazach:
- Faza utajona (6–12 godz.): brak objawów – toksyny cicho niszczą wątrobę i nerki.
- Faza jelitowa (12–24 godz.): wymioty, biegunka, bóle brzucha – często mylone z zatruciem pokarmowym.
- Faza pozornego ozdrowienia (1–2 dni): objawy ustępują, ale uszkodzenia postępują.
- Faza niewydolności narządowej: śpiączka wątrobowa, krwawienia, zgon – jeśli nie podjęto leczenia.
Cała maszyneria komórkowa w wątrobie staje. To tak, jak byśmy włożyli kij w szprychy roweru – już nie pojedzie dalej. Tak samo jest z wątrobą. Po zatrzymaniu tworzenia się RNA komórki ulegają apoptozie, czyli po prostu się rozpływają- wyjaśniła dr hab. Marta Wrzosek – biolog, mykolog, profesor UW, pracownik Ogrodu Botanicznego i wykładowca na Wydziale Biologii UW w rozmowie z PAP.
Co zrobić w przypadku podejrzenia zatrucia?
Nie czekaj na objawy! Jeśli istnieje choć cień podejrzenia, że Ty lub ktoś z Twoich bliskich zjadł muchomora sromotnikowego:
- Natychmiast zadzwoń na numer alarmowy 112.
- Nie wywołuj wymiotów na własną rękę.
- Jeśli to możliwe, zabezpiecz resztki grzybów do analizy.
- Niezwłocznie jedź do najbliższego szpitala – czas jest kluczowy!
Śmiertelna dawka amatoksyny dla człowieka wynosi poniżej 0,1 mg na kilogram masy ciała, a około 50 g grzyba może stanowić dawkę śmiertelną dla 2-3 dorosłych osób.
CIEKAWOSTKA: Dla wielu drobnych zwierząt, np. ślimaków i owadów, muchomor sromotnikowy jest nieszkodliwy
Jak unikać pomyłki? 5 zasad bezpiecznego grzybobrania
- Zbieraj tylko grzyby, które znasz na 100%.
- Unikaj grzybów z białymi blaszkami i pierścieniem na trzonie.
- Zbieraj całe owocniki – nie obcinaj grzybów nożem.
- Korzystaj z atlasów grzybów i aplikacji, ale nie polegaj wyłącznie na zdjęciach.
- Gdy masz wątpliwości – skonsultuj się z grzyboznawcą lub odpuść.
CIEKAWOSTKA: muchomor zielonawy znalazł się na znaczku pocztowym wyemitowanym przez Pocztę Polską 8 maja 1959 roku.
Źródło: Radio ZET / Lasy Państwowe / Wikipedia / Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Myśliborzu
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
