Obserwuj w Google
Oceń
Próchnilec maczugowaty (Xylaria polymorpha) to grzyby występujące w polskich lasach, które wyglądają tak, jakby z ziemi wystawały sczerniałe ludzkie palce rodem z serialu "The Walking Dead". Nietypowy wygląd przyciąga uwagę grzybiarzy, szczególnie jesienią. Czy ten straszny grzyb jest trujący?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co to za grzyb próchnilec maczugowaty i dlaczego nazywa się go „palcami umarlaka”.
- Jak wygląda grzyb próchnilec maczugowaty i gdzie można go spotkać.
- Czy próchnilec maczugowaty jest trujący, czy tylko niejadalny.
- Czy można go dotykać i czy stanowi zagrożenie dla człowieka.
- Dlaczego ten grzyb jest ważny dla lasu.
Co to za grzyb? Wygląda jak z horroru.
W polskich lasach można natknąć się na grzyby, które bardziej przypominają rekwizyty z serialu „Wednesday” niż organizmy żywe. Jednym z nich jest grzyb próchnilec maczugowaty (Xylaria polymorpha), znany również jako „palce umarlaka” („dead man's fingers”). Jego nazwa nie jest przypadkowa. Charakterystyczne owocniki mają nieregularny, wydłużony kształt i ciemną powierzchnię, przez co rzeczywiście przypominają ludzkie palce wystające z ziemi lub spróchniałego pnia.
Quiz: Quiz o grzybach. Rozpoznaj grzyby jadalne i trujące
Ten gatunek grzybów występuje również w Polsce i nie należy do leśnych rzadkości. Można go znaleźć zarówno w lasach, jak i w parkach czy przydomowych zaroślach. Mimo złowrogiego wyglądu nie jest jednak potworem z horroru zagrażającym spacerowiczom.
Jak wygląda próchnilec maczugowaty? Z czasem robi się niemal czarny
Próchnilec maczugowaty należy do grzybów workowych. W przeciwieństwie do popularnych borowików czy podgrzybków nie ma typowego kapelusza ani trzonu. Jego owocniki przybierają formę maczugowatych, często skupionych obok siebie wyrostków. Nie znikają tak szybko jak w przypadku wielu grzybów kapeluszowych, dlatego charakterystyczne czarne wyrostki mogą zwrócić uwagę również poza szczytem sezonu grzybowego.
Wygląd „palców umarlaka” zmienia się wraz z dojrzewaniem. Młode owocniki są zwykle szarawe lub szarobrązowe, natomiast starsze stają się ciemnobrązowe, a następnie niemal czarne. Ich powierzchnia jest matowa, nierówna i drobno chropowata.
Najważniejsze cechy próchnilca maczugowatego to:
- Wysokość – owocniki osiągają zazwyczaj od kilku do około 10 cm.
- Kształt – nieregularny, maczugowaty, czasem przypominający palce dłoni.
- Kolor – od szarawego u młodych okazów po niemal czarny u dojrzałych.
- Miąższ – jasny, włóknisty i bardzo twardy.
- Miejsce występowania – przede wszystkim martwe drewno drzew liściastych.
Gdzie rośnie grzyb „palce umarlaka”?
Próchnilec maczugowaty najczęściej pojawia się na martwym i rozkładającym się drewnie drzew liściastych, zwłaszcza buków i dębów. Można go zauważyć na starych pniakach, powalonych konarach oraz rozkładających się gałęziach.
Czasem sprawia wrażenie, jakby wyrastał bezpośrednio z ziemi. Dzieje się tak dlatego, że drewno, na którym rozwija się grzyb, może być częściowo lub całkowicie ukryte pod warstwą gleby i liści.
Czy grzyb próchnilec maczugowaty jest trujący?
Próchnilec maczugowaty jest klasyfikowany jako grzyb niejadalny. Nie powinien trafiać do koszyka z grzybami przeznaczonymi do przygotowania posiłku. Warto jednak rozróżnić pojęcia „niejadalny” i „trujący”. Nie każdy grzyb, którego nie należy spożywać, jest automatycznie silnie trujący.
Nie należy jeść nieznanych grzybów ani eksperymentować z ich wykorzystaniem w kuchni. Sam nietypowy wygląd nie pozwala też na pewne określenie wszystkich właściwości danego gatunku.
Nie należy wkładać nieznanych grzybów do ust, a po kontakcie z leśnymi okazami dobrze jest umyć ręce. Szczególną uwagę trzeba zwrócić na małe dzieci, które mogą próbować smakować znalezione w lesie obiekty.
Nie tylko straszy. Ten grzyb pełni ważną funkcję w lesie
Próchnilec maczugowaty z punktu widzenia przyrody jest bardzo pożytecznym organizmem. To grzyb saprotroficzny, czyli taki, który odżywia się martwą materią organiczną. Jego obecność na spróchniałym pniu świadczy przede wszystkim o tym, że w lesie zachodzi naturalny proces rozkładu martwej materii.
Jego grzybnia rozkłada drewno, przyczyniając się do uwalniania zgromadzonych w nim składników i ich powrotu do obiegu w ekosystemie. Dzięki temu martwe pnie i gałęzie stopniowo przekształcają się w materię, która wzbogaca leśną glebę.
Źródło: Lasy Państwowe, Planeta.pl, Radio ZET
Oceń artykuł
Tu się dzieje
