Obserwuj w Google
Oceń
Niezwykłe i dziwne grzyby w Polsce. Gwiazdosz frędzelkowany (Geastrum fimbriatum) przypomina małą gwiazdę leżącą na ziemi. Inni opisują go jak kwiat lub formę życia z kosmosu. Choć wygląda niepozornie, kryje w sobie ciekawy mechanizm rozsiewania zarodników. Czy są to grzyby trujące i gdzie rosną?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak wygląda i rozwija się grzyb gwiazdosz frędzelkowany.
- Czy gwiazdosz frędzelkowany jest niejadalny.
- Gdzie można znaleźć gwiazdosza frędzelkowanego w Polsce.
- Jak gwiazdosz frędzelkowany rozmnaża się i rozsiewa zarodniki.
Grzyb gwiazdosz frędzelkowany przypomina gwiazdę w lesie
Gwiazdosz frędzelkowany to grzyb należący do rodziny gwiazdoszowatych. Jego łacińska nazwa to Geastrum fimbriatum. W odróżnieniu od borowików, podgrzybków czy kurek nie ma klasycznej budowy złożonej z kapelusza i trzonu. Największą uwagę przyciąga jego nietypowy owocnik, który wygląda jak z baśni. Rośnie w Polsce od wiosny do listopada, więc macie szansę, by zobaczyć go na jesiennym grzybobraniu. Nie powinien jednak trafić do koszyka z grzybami.
Quiz: Quiz o grzybach. Rozpoznaj grzyby jadalne i trujące
Owocnik gwiazdosza frędzelkowany początkowo jest zamknięty i przypomina niewielką kulkę ukrytą w leśnej ściółce. W miarę dojrzewania zewnętrzna warstwa pęka, tworząc kilka ramion, które rozchylają się na boki. W ten sposób grzyb nabiera charakterystycznego, gwiaździstego kształtu.
Dojrzały gwiazdosz frędzelkowany wygląda jak mała gwiazda leżąca na ziemi. Zwykle ma kilka centymetrów średnicy, a jego barwa waha się od beżowej i jasnobrązowej po szarobrązową.
Charakterystyczne cechy gwiazdosza frędzelkowanego to:
- Gwiaździsta budowa - zewnętrzna osłona owocnika pęka na kilka lub kilkanaście płatów.
- Jasne ramiona - mają zwykle beżowy, kremowy lub jasnobrązowy odcień.
- Kulista główka - w środku znajduje się worek zarodnikowy, który przypomina niewielką kulkę.
- Postrzępiony otwór - na szczycie worka znajduje się ujście, przez które wydostają się zarodniki.
- Brak typowego trzonu - owocnik nie przypomina klasycznego grzyba kapeluszowego.
Ważna jest również budowa ujścia worka zarodnikowego. U gwiazdosza frędzelkowanego ma ono postrzępione, włókniste brzegi, przypominające drobne frędzle.
Czy gwiazdosz frędzelkowany to grzyb trujący?
Gwiazdosz frędzelkowany jest grzybem niejadalnym. Nie wykorzystuje się go w kuchni w żaden sposób. Zupa grzybowa z tych grzybów wam nie wyjdzie, więc ich nie zrywajcie.
Jeśli znajdziemy gwiazdosza podczas spaceru, najlepiej pozostawić go w lesie. Nie należy próbować nieznanych grzybów ani oceniać ich bezpieczeństwa na podstawie wyglądu.
Jak gwiazdosz frędzelkowany rozsiewa zarodniki?
Gwiazdosz frędzelkowany ma ciekawy sposób rozmnażania. Wewnątrz kulistej główki znajduje się gleba, czyli masa zawierająca zarodniki grzyba. Początkowo jest jasna, ale w miarę dojrzewania ciemnieje i staje się pylista.
Gdy owocnik osiąga dojrzałość, zarodniki mogą wydostawać się przez niewielki otwór na szczycie worka. Pomagają w tym między innymi ruchy powietrza i uderzenia kropli deszczu, które wzbijają drobne cząsteczki w otoczenie. Dzięki temu zarodniki mogą przemieszczać się poza miejsce, w którym wyrósł grzyb, i w sprzyjających warunkach dać początek nowej grzybni.
Gdzie rośnie gwiazdosz frędzelkowany w Polsce?
Gwiazdosz frędzelkowany występuje w Polsce, choć nie należy do grzybów, które można spotkać na każdym kroku. Znajdowano go w różnych regionach kraju, między innymi w lasach iglastych, liściastych i mieszanych.
Najczęściej wyrasta bezpośrednio na ziemi, wśród opadłych liści i innych resztek roślinnych. Może pojawiać się pojedynczo albo w niewielkich skupiskach.
Jeśli chcemy go wypatrzyć, warto zwrócić uwagę na:
- leśną ściółkę w lasach mieszanych i iglastych;
- miejsca, w których występuje próchnica i rozkładająca się materia organiczna;
- obrzeża leśnych dróg i prześwity wśród drzew;
- tereny z piaszczystą lub gliniastą glebą, odpowiednie dla tego gatunku.
Czy gwiazdosz frędzelkowany jest pod ochroną?
Gwiazdosz frędzelkowany był w Polsce objęty ochroną gatunkową do 2014 roku. Obecnie nie figuruje na liście gatunków grzybów objętych tą ochroną, jednak jest uwzględniany na krajowej czerwonej liście grzybów wielkoowocnikowych jako gatunek rzadki.
Jeśli natrafimy na gwiazdosza, najlepiej zrobić zdjęcie i pozostawić go na miejscu. To dobry sposób, by udokumentować ciekawą obserwację bez ingerowania w leśny ekosystem.
Źródło: Wikipedia, Radio ZET, Planeta.pl
Oceń artykuł
Tu się dzieje
