Oceń
Drapieżne grzyby jak z horroru – Gibellula attenboroughii przejmują kontrolę nad żywymi istotami niczym w grze i serialu „The Last of Us”. Kontrolują m.in. pająki, dosłownie zamieniając je w zombie i wykorzystując do swoich celów. Czy te makabryczne grzyby stanowią zagrożenie dla ludzi?
Grzyby z „The Last of Us” to nie czyste science fiction. W produkcji Naught Dog i serialu HBO, po wybuchu epidemii grzyba z gatunku maczużnikowatych, Cordycepsy zamieniały ludzi w zombie. Tymczasem naukowcy w Irlandii Północnej odkryli nowy grzyb, który zmienia pająki w posłuszne "żywe trupy". Jak ten inwazyjny grzyb przejmuje kontrolę nad żywymi istotami?
Grzyby kontrolują "pająki zombie". "The last of Us" staje się rzeczywistością?
Grzyb nazwany Gibellula attenboroughii z rodziny Cordycipitaceae został opisany w badaniu opublikowanym 24 stycznia w czasopiśmie "Fungal Systematics and Evolution". Mówiąc ściślej, grzyby te manipulują zachowaniem pająków. Szczególnie chętnie atakują pająki z gatunku Metellina merianae (Czaik jaskiniowy). To pająki żyjące w Europie, preferujące ciemne i wilgotne miejsca.
Proces, gdy grzyby przejmują kontrolę nad pająkami, zarejestrowano podczas kręcenie serialu BBC "Winterwatch" w Irlandii Północnej w 2021 r. Zaobserwowano dziwnie zachowujące się pająki. Badacze zwrócili uwagę, że „pająki zamieniły się w posłuszne zombie”.
Quiz: Dokończ polskie przysłowia i powiedzenia. Quiz dla polskich orłów
Grzyby Gibellula attenboroughii uwalniają zarodniki, których używają do kontrolowania ofiar. Wrastają one w tkanki, doprowadzając do śmierci ofiary. Jak wyjaśnia Zielona Interia, na ciele porażonych owadów tworzą skupiska konidioforów i sklerocja.
Zanim jednak pająk umiera, grzyb zmusza go do opuszczenia legowiska i migracji, pozwala mu się rozmnażać i atakować inne osobniki. Metabolity zmieniają zachowania pajęczaków, zmieniając ich zachowanie, wpływając m.in. na neuroprzekaźniki i wydzielanie dopaminy. Podobnie ten proces wygląda u mrówek zainfekowanych grzybami z rodzaju Ophiocordyceps w brazylijskim lesie deszczowym.
Gibellula attenboroughii została nazwana na cześć znanego nadawcy i przyrodnika Sir Davida Attenborougha. Kilka innych gatunków zostało nazwanych na cześć przyrodnika, w tym ssak składający jaja zwany dziobakiem Attenborougha (Zaglossus attenboroughi), miniaturowa orchidea (Lepanthes attenboroughii), motyl Attenborougha (Euptchia attenboroughi) i krewetka duch (Ctenocheloides attenboroughi)- wyjaśnia tech.wp.pl.
Na świecie opisano do tej pory ponad 1200 gatunków grzybów entomopatologicznych, a więc pasożytujących na owadach. W Polsce żyje ich ok. 230 (np. maczużnik Ophiocordyceps ditmarii). Wszystkie doprowadzają do śmierci swoich ofiar. Następnie z ciała wyrasta nowy grzyb, rozsiewając zarodniki i infekując kolejne istoty, np. mrówki, chrząszcze, gąsienice, prostoskrzydłe lub mszyce.
Jak wyjaśnia „Nauka w Polsce” na przykładzie Ophiocordyceps unilateralis, grzyb rozsiewa swoje komórki po całym ciele ofiary, a jej organy wewnętrzne zamienia w cukry wspierające jego rozwój. Kontrola behawioralna organizmu zwierzęcego odbywa się obwodowo, a pasożyt tworzy sieci otaczające mięśnie, zyskując kontrolę nad ciałem nosiciela.
Jak wyjaśnia Stan Wiedzy, każdy gatunek mrówki ma “swojego grzyba”, a pasożytnicze grzyby kontrolujące mrówki są na świecie zjawiskiem powszechnym.
Spokojnie, apokalipsa jak w „The last of Us” nam nie grozi. Światowa Organizacja Zdrowia WHO uspokaja, że grzyby pasożytnicze takie jak maczużniki z rodzaju Cordyceps czy Ophiocordyceps nie stanowią zagrożenia dla człowieka.
Źródło: Radio ZET, Zielona Interia, Stan Wiedzy, Nature, tech.wp.pl / BBC / Popular Science / The Independent
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
