Obserwuj w Google
Oceń
Piestrzenica kasztanowata (Gyromitra esculenta) to grzyb, który ma brązowy kapelusz przypominający ludzki mózg. Niemcy i Szwedzi zakazują jej zbierania, a polscy grzybiarze nadal wrzucają do koszyków "fałszywe smardze", nie wiedząc, że to grzyby trujące i rakotwórcze, mogące spowodować śmiertelne zatrucie. Polacy nadal wierzą w mit, że są sposoby, by usunąć truciznę z grzybów.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co to za grzyb piestrzenica kasztanowata?
- Jak rozpoznać trujące grzyby takie jak piestrzenica kasztanowata?
- Czy piestrzenica kasztanowata to grzyb trujący?
- Jakie objawy występują po zatruciu piestrzenicą kasztanowatą?
- Co zrobić w przypadku spożycia piestrzenicy kasztanowatej?
Piestrzenica kasztanowata, trujące grzyby w Polsce
Piestrzenica kasztanowata (Gyromitra esculenta) to grzyb występujący w Polsce, który rośnie w lasach iglastych, zwłaszcza w borach sosnowych. Nie bez powodu w Niemczech i Szwecji zakazano zbierania tych grzybów, a piestrzenica nazywana bywa „wiosennym diabełkiem”. Gyromitryna w tych grzybach działa na organizm człowieka podobnie jak muchomor sromotnikowy. A jednak polscy grzybiarze nadal wierzą, że domowymi sposobami da się zneutralizować toksyny w trujących grzybach.
Quiz: Quiz o grzybach. Rozpoznaj grzyby jadalne i trujące
Jak wygląda grzyb piestrzenica kasztanowata?
Kapelusz tego grzyba jest nieregularny, silnie pofałdowany i najczęściej kasztanowobrązowy. Przypomina zwoje mózgowe albo pomarszczony orzech włoski. Pod kapeluszem znajduje się krótki, jasny, często pobrużdżony trzon. Niektórzy grzybiarze, nawet ci doświadczeni, mylą te grzyby z jadalnymi smardzami.
Piestrzenica kasztanowata jest grzybem trującym
Największe zagrożenie stanowi gyromitryna, toksyczna substancja obecna w piestrzenicy kasztanowatej. W organizmie może przekształcać się w związki szkodliwe dla komórek i zaburzać prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Zatrucie może prowadzić również do uszkodzenia wątroby oraz rozpadu czerwonych krwinek. Co więcej, gyromitryna kumuluje się w organizmie i uważana jest za rakotwórczą.
Pierwsze objawy zatrucia grzybami nie muszą wystąpić bezpośrednio po posiłku. Mogą pojawić się dopiero po kilku lub kilkunastu godzinach, dlatego początkowo zatrucie łatwo pomylić ze zwykłymi dolegliwościami żołądkowymi.
Do możliwych objawów zatrucia grzybami należą:
- nudności i wymioty;
- silny ból brzucha;
- ból głowy i osłabienie;
- zawroty głowy i zaburzenia neurologiczne;
- w ciężkich przypadkach uszkodzenie wątroby, drgawki i zaburzenia świadomości.
Piestrzenica kasztanowata a smardz. Jakie są różnice?
Piestrzenica kasztanowata bywa określana mianem fałszywego smardza. Nie jest to przypadkowe porównanie: oba grzyby mają charakterystyczne kapelusze, a ich owocniki mogą pojawiać się wiosną. U piestrzenicy powierzchnia kapelusza jest chaotycznie pofałdowana i przypomina mózg. U smardza jadalnego kapelusz pokrywają liczne zagłębienia oddzielone wyraźnymi żeberkami, tworzące strukturę przypominającą plaster miodu. Smardz ma zwykle bardziej regularną budowę.
Jeżeli nie masz pewności, czy grzyb jest jadalny czy trujący, nie zbieraj go do jedzenia. W razie wątpliwości można skorzystać z pomocy grzyboznawcy w stacji sanitarno-epidemiologicznej.
Czy gotowanie usuwa truciznę z grzybów?
To mit. Nie należy traktować gotowania, smażenia ani suszenia jako sposobu na bezpieczne przygotowanie piestrzenicy kasztanowatej. Dodatkowym zagrożeniem mogą być opary uwalniane podczas obróbki termicznej.
Co zrobić, jeśli ktoś zje piestrzenicę kasztanowatą?
Podejrzenie spożycia piestrzenicy kasztanowatej wymaga pilnej konsultacji medycznej, nawet jeśli objawy jeszcze się nie pojawiły. Nie należy czekać na wymioty czy ból brzucha, ponieważ dolegliwości mogą wystąpić z opóźnieniem. Jeśli ktoś zjadł te trujące grzyby, należy niezwłocznie skontaktować się z pomocą medyczną. W przypadku ciężkich objawów, takich jak zaburzenia świadomości, drgawki lub trudności z oddychaniem, trzeba zadzwonić pod numer alarmowy 112.
Quiz: Quiz o ptakach. Rozpoznaj ptaki Polski - co to za ptak?
Źródło: Radio ZET / Healthline / Wikipedia / Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Wołowie
Oceń artykuł
Tu się dzieje
