`
18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Grzyby jadalne

Te grzyby to rarytas, a Polacy je rozdeptują. Nazwa bawi do łez

grzyby jadalne, twardzioszek przydrożny
fot. Shutterstock/Henri Koskinen

Twardzioszek przydrożny to grzyb, którzy grzybiarze zazwyczaj pomijają lub rozdeptują. Tymczasem na świecie to grzyby cenione za smaki aromat. Ich owocniki potrafią układać się w charakterystyczne "czarcie kręgi". Twardzioszki to grzyby świetne do suszenia, ale łatwo pomylić je z  popularnymi grzybami trującymi. Mylą się nawet doświadczeni grzybiarze.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Czy twardzioszek przydrożny to grzyb jadalny?
  • Jak rozpoznać twardzioszka przydrożnego?
  • Dlaczego twardzioszek rośnie w czarcich kręgach?
  • Co odróżnia twardzioszka od grzybów trujących?

Co to za grzyb twardzioszek przydrożny? 

Twardzioszek przydrożny (Marasmius oreades) to niewielki grzyb należący do rodziny twardzioszkowatych. Występuje na terenach trawiastych, np. na łąkach, pastwiskach, polanach, trawnikach i przy polnych ścieżkach. To grzyby jadalne, ale Polacy o tym nie wiedzą i zazwyczaj je rozdeptują. Łatwo je również pomylić z trującymi grzybami takimi jak np. lejkówki.

twardzioszek przydrożny, smaczne grzyby jadalne
twardzioszek przydrożny, smaczne grzyby jadalne Fot: Shutterstock/Wirestock Creators

Quiz: Quiz o grzybach. Rozpoznaj grzyby jadalne i trujące

PIOTR KAMIONKA/REPORTER/East News
1/10 Grzyb na zdjęciu to...

Owocniki twardzioszka przydrożnego pojawiają się zwykle od wiosny do jesieni, często od maja do listopada, choć dokładny termin zależy od pogody i wilgotności podłoża. Grzyb rozwija się w glebie, a nad powierzchnią wyrastają jego niewielkie kapelusze i cienkie trzony.

Jak wygląda twardzioszek przydrożny? Zwróć uwagę na kapelusz i blaszki tego grzyba

Grzyb twardzioszek przydrożny jest stosunkowo mały. Jego kapelusz ma zazwyczaj około 2–5 cm średnicy, choć rozmiar może się różnić w zależności od okazu i warunków wzrostu.

Najczęściej ma barwę od jasnobeżowej i kremowej po ochrową, miodowobrązową lub jasnobrązową. Co ciekawe, kolor zmienia się wraz z wilgotnością. Po deszczu kapelusz może być ciemniejszy, natomiast podczas wysychania jaśnieje. Początkowo jest wypukły, z czasem staje się bardziej płaski, ale zwykle zachowuje charakterystyczny, tępy garbek na środku.

  • Pod kapeluszem znajdują się białawe lub kremowe blaszki. Są stosunkowo grube i wyraźnie rzadziej rozmieszczone niż u wielu innych niewielkich grzybów kapeluszowych.
  • Trzon jest cienki, jasny i włóknisty. Zwykle mierzy kilka centymetrów długości, a jego szczególną cechą jest sprężystość. Nie jest tak kruchy jak trzon wielu podobnych grzybów.
  • Miąższ pozostaje jasny i zasadniczo nie zmienia barwy po przekrojeniu. Zapach bywa opisywany jako przyjemny, grzybowy, a smak jako łagodny.
grzyby twardzioszki Marasmius oreades
grzyby twardzioszki Marasmius oreades Fot: Shutterstock/milart

Grzyb twardzioszek przydrożny rośnie w "czarcich kręgach"

Jednym z najbardziej charakterystycznych zjawisk związanych z tym gatunkiem są tak zwane czarcie kręgi, niegdyś kojarzone z siłami nieczystymi i demonami. Nie jest to przypadkowy wzór. Grzybnia rozwija się w glebie promieniście, stopniowo zajmując kolejne fragmenty podłoża. Podobne układy mogą tworzyć także inne gatunki grzybów, w tym niejadalne i trujące. Sam kształt skupiska nie pozwala więc stwierdzić, czy znalezione okazy nadają się do spożycia.

Czy twardzioszek przydrożny to grzyb jadalny?

Tak, twardzioszek przydrożny jest uznawany za grzyb jadalny i ceniony przez grzybiarzy. W kuchni wykorzystuje się go do przygotowywania zup, sosów i farszów. Nadaje się również do suszenia. Najczęściej wykorzystuje się kapelusze, ponieważ trzony są twarde, włókniste i łykowate. Nawet po dłuższej obróbce cieplnej mogą pozostać nieprzyjemne w jedzeniu.

Uwaga na trujące grzyby Twardzioszek może przypominać lejkówki

Największym zagrożeniem związanym ze zbieraniem twardzioszka przydrożnego jest możliwość pomylenia go z niewielkimi, jasnymi lejkówkami, w tym gatunkami silnie trującymi, takimi jak lejkówka jadowita (Clitocybe rivulosa). Podobne gatunki mogą rosnąć bardzo blisko siebie, a pomyłka może mieć poważne konsekwencje.

grzyb twardzioszek przydrożny Marasmius oreades
grzyb twardzioszek przydrożny Marasmius oreades Fot: Shutterstock/mas yum

Trujące lejkówki mogą zawierać muskarynę, która oddziałuje na układ nerwowy i może wywołać między innymi nasilone pocenie, ślinotok, łzawienie, bóle brzucha i zaburzenia pracy układu krążenia. Zatrucie grzybami może wymagać pilnej pomocy medycznej. Nie należy czekać, aż dolegliwości same ustąpią.

Źródło: Wikipedia, Radio ZET, Planeta.pl

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje