18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Niezwykłe

Archeolodzy dokonali niemożliwego. „Bardzo rzadki, cenniejszy od złota”

10.05.2024  20:07
Fiolet tyryjski odkryty
fot. Wardell Armstrong, Tullie

W Carlisle w Anglii odkryto rzadki obiekt archeologiczny – uważany za jedyny tego typu na terenie byłego Cesarstwa Rzymskiego. Pozostałości rzymskiej łaźni w Carlisle Cricket Club odsłoniły niezwykle rzadki kawałek fioletowego barwnika tyryjskiego, pierwszy tego rodzaju, jaki kiedykolwiek odkryto w północnej Europie i prawdopodobnie w całym Cesarstwie Rzymskim.

Początki rzymskiej osady Luguvalium sięgają III wieku za panowania cesarza Septymiusza Sewera. Odkrycia dokonano w części odwadniającej monumentalnej budowli, uważanej za łaźnię rzymską. Bezcenne znalezisko, jakim jest fiolet tyryjski, odkryto na terenie Carlisle Cricket Club.

Fiolet tyryjski w postaci stałej
Fiolet tyryjski w postaci stałej Fot: Wandell Armstrong

Co to jest fiolet tyryjski? Fiolet tyryjski, nazywany „fioletą cesarską”, był niezwykle cennym barwnikiem w starożytnym Rzymie ze względu na swój bogaty, żywy kolor, który oznaczał imperialną władzę, bogactwo i status. Wyprodukowanie nawet niewielkich ilości wymagało wielu zasobów i pracochłonnych procedur, ponieważ wytwarzano je z tysięcy rozdrobnionych ślimaków morskich (Bolinus brandaris) z Morza Śródziemnego. Ta rzadkość i ekskluzywność oznaczały, że był cenniejszy od złota, czasem nawet trzykrotnie droższy wagowo.

Nieprawdopodobne odkrycie w Anglii. Strzał w dziesiątkę archeologów

Co zwiedzić podczas podróży do Anglii? Pomysł na jednodniowe wakacje w Wielkiej Brytanii to naszym zdaniem choćby Stonehenge, znana na całym świecie struktura megalityczna. Jednakże w tym kraju co rusz odnajdywane są bezcenne artefakty, które są pozostałościami po Cesarstwie Rzymskim. Niedawno informowaliśmy was choćby o dodekahedronie oraz głowie posągu. Teraz dokonane niemożliwego – odkryto fiolet tyryjski.

Mapa Carlisle z zaznaczonym rzymskim dziedzictwem
Mapa Carlisle z zaznaczonym rzymskim dziedzictwem Fot: Rjdeadly/Wikimedia Commons

Po odkryciu pigment był dalej badany przez specjalistów z Uniwersytetu w Newcastle i analizowany przy wsparciu Brytyjskiego Towarzystwa Geologicznego. Analiza wykazała, że pigment miał wysoką zawartość bromu i wosku pszczelego, co niemal na pewno dowodziło, że jest to fiolet tyryjski. Odkrycie jest godne uwagi, ponieważ fiolet tyryjski rzadko występuje w stanie stałym. Farba używana na freskach lub na trumnach o wysokim statusie, takich jak te odkryte w Pompejach i rzymskim Egipcie, jest najpowszechniejszą formą odkrycia fioletu tyryjskiego.

Czym jest fiolet tyryjski. Znaczenie pigmentu dla Rzymian

Królowie i cesarze odziani byli właśnie w purpurę tyryjską. Czasami barwnikiem malowano ubrania, ale także ściany okazałych budynków użyteczności publicznej oraz domy i posiadłości elity. Frank Giecco, dyrektor techniczny firmy Wardell Armstrong, podkreślił znaczenie tego znaleziska, stwierdzając: „Przez tysiąclecia fiolet tyryjski był najdroższym i najbardziej pożądanym kolorem na świecie”. Jego obecność w Carlisle, w połączeniu z innymi dowodami z wykopalisk, wzmacnia hipotezę, że budowla była powiązana z dworem cesarskim cesarza Septymiusza Sewera przebywającego w Yorku i prawdopodobnie miała związek z wizytą cesarską w Carlisle.

Wykopaliska w Carlisle
Wykopaliska w Carlisle Fot: Tullie

Innymi dowodami są kamień z napisem poświęconym cesarzowej, data wzniesienia monumentalnej budowli zbiegająca się z kampaniami cesarza Septymiusza Sewera w Szkocji oraz starożytne źródło podające, że Septymiusz Sewer przebywał w Carlisle.

Odkrycie fioletu tyryjskiego w Carlisle jest zjawiskiem niezwykłym, szczególnie w północnej Europie. Jego implikacje wykraczają poza sam pigment, co sugeruje, że rzymska łaźnia mogła być powiązana z władzą cesarską lub odwiedzana przez wysokich rangą urzędników. To powiązanie z dworem rzymskim rodzi nowe pytania dotyczące znaczenia i roli tego miejsca w Cesarstwie Rzymskim.

Źródło: Planeta.pl/Arkeonews/Wardell Armstrong/Tullie

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku.

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się