Oceń
Archeolodzy badają piramidy i starożytne grobowce w Egipcie odkrywając kolejne hieroglify, skarby i artefakty. Ich uwagę coraz bardziej przykuwają mumie. Okazują się prawdziwą skarbnicą… wiedzy medycznej! Paleopatolodzy odkrywają na co chorowali w Egipcjanie tysiące lat temu. Czy te choroby nadal nam zagrażają?
Historia Egiptu odkrywa swoje kolejne tajemnice. Badania archeologiczne piramid i starożytnych grobowców to nie tylko wiedza o egipskich dynastiach, o tym jak budowano piramidy czy jak prowadzona była polityka i jaką dysponowano technologią. Mumie okazują się potężną bazą danych medycznych. Na co chorowali mieszkańcy starożytnego Egiptu tysiące lat temu? Czy te choroby nadal mogą się uaktywnić i stwarzać zagrożenie epidemiologiczne?
Na co chorowali w starożytnym Egipcie? Odkrycie archeologów
Jaką wiedzę o zdrowiu i życiu starożytnych Egipcjan skrywają mumie? Paleopatolodzy tacy jak np. Michael Zimmerman, który od 30 lat przeprowadza autopsje mumii i badania tomograficzne, szukają wskazówek na temat stanu zdrowia i przyczyn śmierci mieszkańców Egiptu sprzed tysięcy lat. Poprzez badania kości, tkanek i narządów wiemy jak długo żyli Egipcjanie, na co umierali i z jakimi dolegliwościami najczęściej się zmagali. Analizowane są oznaki takich chorób jak np. nowotwory, choroby układu krążenia, choroby zakaźne, schorzenia układu oddechowego czy choroby genetyczne. Niedawno okazało się, że w starożytnym Egipcie przeprowadzono operacje, by leczyć z nowotworów mózgu. Dowiedzieliśmy się również, że 65 proc. badanych mumii uzyskało wynik pozytywny w kierunku schistosomatozy, 40 proc. nosiło ślady wszawicy, a 22 proc. malarii.
Schistosomatoza jest wciąż poważnym problemem mieszkańców Afryki, Ameryki Południowej, Wysp Karaibskich, Bliskiego Wschodu, południowych Chin i niektórych rejonów południowej Azji. Szacuje się, że na całym świecie na schistosomatozę choruje ponad 207 mln ludzi, a 85 proc. z nich mieszka w Afryce
- pisze Medonet.
Egipcjanie cierpieli na m.in. na zapalenie stawów, marskość wątroby i złogi w naczyniach krwionośnych. Dr Mary Daly, genetyczka z Fox Chase Cancer Center w Filadelfii ustaliła natomiast, że w starożytnym Egipcie niemal nie było ludzi otyłych.
Przykładowo, badania mumii egipskiej księżniczki Henutmehyt doprowadziły do odkrycia schorzenia nerek występującego u 1% globalnej populacji. Z kolei wykazane w płucach specyficzne komórki dowodzą, że Nebiri cierpiał na przewlekłą niewydolność serca. Faraon Tutanchamon cierpiał na szpotawe stopy.
Co ważne, bakterie takie jak Klebsiella, są dosłownie mumifikowane razem ze zmarłymi. Już w 1979 roku badając zmumifikowane zwłoki sześcioletniego dziecka, datowane na 1300 r. p.n.e., odkryto najstarszy znany przypadek patogenu powodującego gruźlicę.
Starożytni Egipcjanie byli pionierami w zakresie chirurgii i higieny. Wiedzieli, że czystość narzędzi jest kluczowa w zapobieganiu infekcjom, co ma bezpośrednie odniesienie do współczesnej medycyny. Starożytni medycy skupiali się głównie na objawach chorób, w tym wyczuwaniu pulsu i obserwowaniu ciała
- przypomina biotechnologia.pl.
Jak zwraca uwagę Onet, badania mumii to nie tylko wiedza na temat dawnych chorób. Paleopatolodzy ustalają również które współczesne choroby są wywołane przez czynniki cywilizacyjne, a które „odziedziczyliśmy” po naszych przodkach. Przykładowo, badacze „podejrzewają także, że archaiczne wirusy w jakiś sposób mogą mieć związek z HIV”, co wymaga dalszych zaawansowanych badań. Takich danych będziemy uzyskiwać coraz więcej, bo jak informuje Onet, paleopatologia rozwija się coraz intensywniej, a „w ciągu ostatnich kilku lat opracowano metody pobierania próbek DNA z mikroskopijnych kawałków starożytnych kości i tkanek”.
Analiza mumii pozwala na spojrzenie z właściwej perspektywy czasu na choroby i ich rolę w kształtowaniu ludzkiej biologii i historii. Możemy w ten sposób poznać ewolucję poszczególnych chorób. To bardzo ważne: nie możemy postrzegać choroby jako zjawiska statycznego
- wyjaśnił Michael Zimmerman. (Onet)
Archeolodzy ostrzegają. Mumie w Egipcie uwolnią starożytne choroby?
Czy kolejne wykopaliska archeologiczne w Egipcie mogą uwolnić pradawne egipskie choroby? Piers Mitchell z Uniwersytetu w Cambridge uspokaja, że mumie „niemal na pewno” nie stanowią zagrożenia epidemiologicznego, ponieważ bakterie, wirusy i pasożyty (np. gruźlica i trąd) nie są w stanie przetrwać bez żywiciela dłużej niż kilka lat. Czy jednak możemy spać spokojnie?
Już w 2013 roku podniesiono alarm jeśli chodzi o mumie z Meksyku (wystawa Mumie z Guanjuato). Na eksponatach popularnej wystawy znaleziono grzyba i dopiero wówczas pojawiły się obawy jak szczelne są muzealne gabloty. Narodowy Instytut Antropologii i Historii zaapelował, by nie wystawiać mumii bez zabezpieczeń przed zagrożeniami biologicznymi.
Źródło: Radio ZET, Planeta.pl, National Geographic, Focus.pl, The Lancet, Wirtualna Polska, Medonet, Associated Press, Current Biology, Nature
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Quiz: Test z wiedzy ogólnej. Pytania dla inteligentnych
Oceń artykuł
Tu się dzieje
