Oceń
Odkrycie archeologiczne w Polsce, o którym głośno zrobiło się w USA. Cały świat dowiedział się gdzie leży Nowy Chorów, fascynując się wczesnośredniowiecznym cmentarzyskiem i tym co setki lat temu w Polsce robiono ze zmarłymi. Amerykańscy dziennikarze rozmawiali ze Sławomirem Wadylem, archeologiem z Uniwersytetu Warszawskiego. Historia Polski zafascynuje cały świat?
Fox News pisze o odkryciu w Polsce. Archeolodzy badają cmentarzysko
Odkrycie w Polsce o którym pisze Fox News. Nowy Chorów to niewielka miejscowość w dolinie rzeki Wieprzy (woj. pomorskie). Archeolodzy prowadzą tam prace na leśnym wzniesieniu, gdzie zachowało się wczesnośredniowieczne cmentarzysko. Badania archeologiczne wykazały, że zmarli pochowani w obrządku szkieletowym byli później ekshumowani i wyjmowani z grobów. Poddawano ich wtedy kremacji. To jednak nie koniec odkryć i historycznych tajemnic.
Jak podkreślają archeolodzy, „wyniki badań rzucają nowe światło na przemiany religijne i społeczne Pomorza Wschodniego w XI wieku”. Jak informuje Archeologia.com, wstępne wyniki badań zostały niedawno opublikowane w prestiżowym czasopiśmie naukowym „Antiquity”, wydawanym przez Cambridge University Press. (doi:10.15184/aqy.2025.10142). Okazuje się, że historia Polski wciąż skrywa przed nami wiele tajemnic.
CZYTAJ WIĘCEJ: Drugi Złoty Pociąg. Tak Niemcy kradli podczas wojny
Archeolodzy w Europie odkryli groby sprzed wieków – były ponownie otwierane. Nie zrobili tego jednak szabrownicy, ale średniowieczni Polacy 1000 lat temu- pisze Fox News.
Nowy Chorów. Archeolodzy badają cmentarzysko i kurhany
Samo cmentarzysko w Nowym Chorowie składa się z kilkunastu kurhanów czworobocznych. Otoczone są kamieniami (kurhany typu Orzeszkowo). Dla archeologów taka forma pochówków to nie nowość, odkrywano je już wcześniej. Stosowano je pod koniec X i na początku XI wieku, a więc w okresie kluczowym dla przemian politycznych i religijnych na Pomorzu. Ich funkcja i chronologia to jednak wciąż temat obfitujący w tajemnice.
Badania cmentarzyska w Nowym Chorowie. Archeolodzy o kurhanach
Najnowsze badania w Nowym Chorowie rozpoczął w 2022 roku zespół kierowany przez dr. Sławomira Wadyla z Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego oraz dr. Pawła Szczepanika z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Archeolodzy chcieli poznać lepiej strukturę cmentarzyska oraz dowiedzieć się więcej na temat praktyk pogrzebowych. Jak te praktyki wpisywały się w okres postępującej chrystianizacji kraju? Dlaczego wszystkie pochówki były orientowane wzdłuż linii wschód–zachód, z głową zmarłego ku wschodowi skoro było to wbrew orientacji chrześcijańskiej.
Orientacja chrześcijańska zakładała, że głowa była zwrócona ku zachodowi, aby w dniu Sądu Ostatecznego wstać z grobu z twarzą zwróconą ku Chrystusowi.
Pogrzebowy birytualizm i religijny synkretyzm
Synkretyzm obrzędów pogrzebowych wymaga dalszych badań i możemy spodziewać się kolejnych fascynujących odkryć. Na razie wiemy już na pewno, że na opisywanym cmentarzysku praktykowano birytualizm: równoległe stosowanie dwóch odmiennych obrządków pogrzebowych. Zmarłych grzebano i palono, co badacze historii znają z kultur z terenów germańskich czy skandynawskich.
Być może ciała ekshumowano, by dokonać "korekty" praktyk pogrzebowych, bo wierzenia się zmieniły. Być może chciano towarzyszyć zmarłym w drodze w zaświaty. Finalnie pochówki nie były ani w pełnio pogańskie, ani w pełni chrześcijańskie. Reprezentują przenikające się tradycje, dlatego to cmentarzysko jest tak ważne- wyjaśniają polscy archeolodzy na łamach Fox News.
Jak wyjaśnia Archeologia.com, „w Nowym Chorowie po raz pierwszy udało się zadokumentować ten proceder w pełni czytelnie – od śladów rozkopania komory grobowej, przez warstwę spopielonych szczątków nad pierwotnym pochówkiem, po ślady na kościach dowodzące spalenia ciała w niedługim czasie po śmierci”.
Wykopaliska ujawniły, że kurhany kryją wiele pochówków. Przykładowo, w kurhanie oznaczonym numerem K8 odsłonięto osiem grobów: sześć szkieletowych (inhumacyjnych) i dwa ciałopalne (kremacyjne). Formy grobów znacznie się różniły – od prostych jam grobowych, przez konstrukcje otoczone pojedynczym wieńcem kamiennym, po monumentalny grób centralny (nr 7) z podwójną obstawą kamienną o imponujących wymiarach sięgających aż 5,2 × 3,6 m- podaje Archeologia.com
Quiz: Test wiedzy o Polsce. Trudne pytania, nie tylko historia i geografia
Kogo pochowano w kurhanie K8?
Fox News pisze o najbogatszym grobie centralnym w kurhanie K8 (grób 7). Zapewne należał do osoby majętnej, o wysokim statusie społecznym. Zwrócono uwagę, że zachowały się w grobie historycznie cenne artefakty takie jak np. żelazny grot włóczni ze szczątkami tkaniny (fragment chorągwi?) oraz drewniane wiadro z drewna cisowego okute żelaznymi taśmami.
Takie przedmioty miały charakter symboliczny i świadczyły o elitarności. Są rzadkością na wczesnośredniowiecznych cmentarzyskach. Dr. Sławomir Wadyl z Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego powiedział amerykańskim mediom, że „niemal wszystko w tym projekcie jest zaskakujące”.
Tajemnicze symbole w grobach. Władza nad zaświatami?
W kurhanach znaleziono również zagadkowe trójramienne symbole ułożone z kamieni, przypominające znak trykwetry (triquetra). Mowa o przeplatających się trzech łukach. Ten symbol mógł nawiązywać do kultu Trzygłowa, czyli trójgłowego bóstwa czczonego przez Słowian pomorskich, opisywanego w średniowiecznych kronikach. Trzy łuki mogły symbolizować potrójną władzę nad ziemią, niebem i zaświatami.
Czy w kontekście obrządków pogrzebowych ten symbol symbolizował łączenie się świata żywych ze światem zmarłych? A może symbolizował łączenie starej wiary z nową religią? Cmentarzysko w Nowym Chorowie skrywa jeszcze wiele tajemnic i archeolodzy będą tam mieli jeszcze mnóstwo pracy. Wiemy, że zostaną przeprowadzone m.in. badania DNA.
Źródło: Wikipedia, Radio ZET, Fox News / Archeologia.com / Wydział Archeologii UW / Serwis Naukowy UW
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
