Oceń
Bolesław Chrobry zmarł 17 czerwca 1025 roku (data odnotowana w nekrologu klasztoru świętego Michała w Lüneburgu). Pierwszy król Polski miał na łożu śmierci wypowiedzieć profetyczne słowa zwiastujące upadek Polski i koniec rodu piastowskiego. Czy tzw. „przepowiednia Chrobrego” to prawdziwa historia Polski? A może kronikarz Gall Anonim naopowiadał Bolesławowi Krzywoustemu bajek?
Bolesław Chrobry - historia, koronacja, śmierć i przepowiednia
Bolesław Chrobry, czyli pierwszy koronowany król Polski i władca z dynastii Piastów, żył w latach 967–1025. Jego życie i historia to gotowy materiał na epicki film niczym "Gra o tron". Słynny pogromca wojsk niemieckich zwany był przez Rusinów „Wielkim”. To Chrobry podbił Ruś ze stolicą w Kijowie, gdy wyruszył wesprzeć swojego zięcia księcia Świętopełka w walce o tron kijowski. Wracając z tej wyprawy przyłączył do Polski Grody Czerwieńskie. Jak podaje Muzeum wojska Polskiego, "ze zdobyciem Kijowa wiąże się legenda o polskim mieczu koronacyjnym – Szczerbcu. Bolesław Chrobry miał go wyszczerbić podczas zdobywania Kijowa", choć w rzeczywistości pochodzi on z XII lub XIII wieku. Faktem jest jednak, że Chrobry na zachodzie przyłączył Łużyce i Milsko, na południu – Morawy.
To właśnie Chrobrego cesarz Otton III uznał za niezależnego władcę, co miało niebagatelne znaczenie dla polskiej suwerenności. I to właśnie Chrobremu tenże cesarz, choć nie była to koronacja, symbolicznie założył diadem na głowę (zjazd gnieźnieński w 1000 roku), co pozwoliło nazywać Polskę królestwem.
Wiosną 1025 roku książę Bolesław, nazwany później Chrobrym, dopełnił aktu koronacji królewskiej, stając się w ten sposób pierwszym namaszczonym na króla władcą Polski. Żaden kronikarz nie podał daty dziennej ani miejsca tego wydarzenia. Na podstawie pośrednich danych z dużym prawdopodobieństwem można wskazać na datę 18 kwietnia 1025 roku i przypadającą tego dnia Wielkanoc. Miejscem koronacji prawdopodobnie była natomiast Archikatedra w Gnieźnie, związana z kultem świętego Wojciecha
Śmierć Bolesława Chrobrego, przepowiednia końca Polski
Śmierć Bolesława Chrobrego była poruszeniem w Europie (Gall Anonim: „wiek złoty w ołowiany się zmienił). Jak pisał Gall Anonim w swoich kronikach (1112-1116), polski władca powiedział mrożące krew w żyłach i prorocze słowa na łożu śmierci. Zapowiedział m.in. koniec rodu piastowskiego i upadek Polski.
Quiz: Historia Polski - quiz, który pokona historyka
Biada, biada, już jakbym w zwierciadle widział zagadkowo plemię królewskie tułające się na wygnaniu i w obłędzie, a politowania żebrzące u tych, których stopami mymi zdeptałem"Kronika i czyny książąt czyli władców polskich", Gall Anonim. (Historia Interia)
Co ciekawe, Bolesław Chrobry zapowiedział na łożu śmierci także narodziny swojego wielkiego potomka, który przywróci Polsce świetność: „wychodzący z mych lędźwi, jakby węglik rozpalony, który głownią miecza mego opasany, blaskiem swym całą Polskę rozświeci”.
Zanim Chrobry wydał ostatnie tchnienie, określił również jak długo ma trwać po nim okres żałoby – poddani mieli opłakiwać go aż do swojej śmierci, a pamięć o nim przekazać kolejnym pokoleniom.
CIEKAWOSTKA: Zdaniem niektórych kronikarzy Chrobry umarł z powodu gniewu Bożego i choroby. Miała to być kara za bezprawne sięgnięcie po królewską koronę.
Kronika Galla Anonima. Historia Polski czy propaganda?
Czy „przepowiednia Chrobrego” jest prawdziwa? Niekoniecznie. Historycy twierdzą, że Gall Anonim, zwyczajem średniowiecznych kronikarzy, sam wymyślił co powiedział umierający król. Kronikarze zwykli nadawać władcom niezwykłe moce i wymyślać ich wielkie przemowy, by m.in. na użytek propagandy oraz, by zabłysnąć erudycją.
Gall Anonim ostatnie słowa Chrobrego "spisywał" przecież 100 lat po jego śmierci, pracując jako kronikarz na dworze Bolesława Krzywoustego. Czy rzetelnie sięgał do źródeł i zapisków historycznych? Jak pisze Historia Interia, być może Gall Anonim chciał zasugerować, że to Bolesław Krzywousty może być wielkim władcą zapowiedzianym przez Bolesława Chrobrego. Taki copywriting był sposobem na uzyskanie od władcy honorarium za swoje dzieło.
Bolesław Chrobry – ciekawostki i fakty historyczne:
- gdy został zabity święty Wojciech, Chrobry wykupił jego zwłoki za równą wadze jego ciała ilość złota i złożył je w kościele w Gnieźnie. Otton III podarował Chrobremu kopię włóczni św. Maurycego i relikwię gwoździa z Krzyża Pańskiego, a w zamian otrzymał ramię św. Wojciecha
- Koronacja Bolesława Chrobrego, najprawdopodobniej odbyła się 18 kwietnia 1025 roku (dokładnej daty nie znamy), w Niedzielę Wielkanocną. Chrobry zmarł wkrótce po koronacji
- Bolesław Chrobry był synem Mieszka I i czeskiej księżniczki Dobrawy. Pozwoliło mu to w latach 1003-1004 być księciem Czech jako Bolesław IV.
- Bolesław Chrobry urodził się w 967 r., a władzę objął po śmierci ojca w roku 992
- po śmierci cesarza Ottona III Chrobry toczył wojny z Niemcami, a konflikt zakończył dopiero pokój w Budziszynie 30 stycznia 1018 r.
- Tradycyjnie za miejsce pochówku Bolesława Chrobrego i Mieszka I uważa się podziemia katedry w Poznaniu.
- 24 lipca 2024 roku Sejmu RP podjął uchwałę w sprawie ustanowienia roku 2025 Rokiem Milenium Koronacji Dwóch Pierwszych Królów Polski w Gnieźnie.
- W 1025 roku koronowano również Mieszka II, syna Bolesława I Chrobrego. Ta koronacja potwierdziła trwałość i niepodległość państwa polskiego.
Źródło: Radio ZET, Wielka Historia / Historia Interia / Muzeum Historii Polski / Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
