18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Kości dinozaura

Znaleźli dinozaura. Przełomowe odkrycie

04.03.2026  10:22
Spinozaur, nowy gatunek dinozaura
fot. Facebook/Primeval Planet

Nowy gatunek dinozaura odkryty w Nigrze przez paleontologów. „Nowy spinozaur” został opisany na łamach „Science” i rzuca nowe światło na ewolucję tych zabójczych prehistorycznych gadów. Film "Park Jurajski" okłamał widzów?

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Nowe informacje o spinozaurach dzięki odkryciu na Saharze.
  • Dlaczego nowy gatunek spinozaura nazwano 'piekielną czaplą'.
  • Co sugeruje, że spinozaur miał półwodny tryb życia.
  • Jakie były funkcje grzebienia na głowie spinozaura.

Nowy dinozaur. Odkrycie nieznanego spinozaura

Dinozaury były znacznie straszniejsze niż te z filmu „Park Jurajski”. Potwierdza to odkrycie, którego dokonał zespół badaczy, kierowany przez Paula Sereno z Uniwersytetu Chicago. W listopadzie 2019 roku podczas prac w centralnej części Sahary natrafili na wystające spod piasku kości dinozaura. Po latach, dzięki nowym badaniom terenowym i modelom 3D, okazało się, że to nowy gatunek spinozaura nazwany Spinosaurus mirabilis (od łacińskiego słowa oznaczającego „niezwykły”), z sierpowatym grzebieniem na głowie jakiego nigdy wcześniej nie obserwowano u znanych gatunków spinozaurów. Do tej pory paleontolodzy nazywali spinozaury potwornymi krokodylami. Tymczasem Sereno nazwał spinozaura Spinosaurus mirabilis „piekielną czaplą”.

Spinozaury czyli straszne dinozaury

Spinozaury to drapieżne i ogromne dinozaury jak z horroru. Wciąż nie mamy o nich pełnej wiedzy. Do tej pory paleontolodzy podejrzewali, że spinozaury prowadziły niemal całkowicie wodny tryb życia i trzymały się podmokłych stref przybrzeżnych. Jednak nowy gatunek spinozaura znaleziono 500-1000 km od ówczesnego morza, gdzie znajdowały się zalesione obszary z ciekami wodnymi. Mógł więc prowadzić półwodny tryb życia. Warto wspomnieć, że w okresie gdy żyły spinozaury, północna Afryka była terenem bagnistym i podmokłym, który zalewało morze. Rosły tam lasy namorzynowe. W okresach suszy wysychały rzeki i jeziora, a wtedy dinozaury takie jak spinozaur, musiały przestawić się z polowania w środowisku wodnym na szukanie pokarmu na lądzie. Aby utrzymać swój olbrzymi ciężar na krótkich nogach, w toku ewolucji wykształcił zwiększoną gęstość kości.

spinozaur, model dinozaura
spinozaur, model dinozaura Fot: Shutterstock/Danny Ye
Paleontolodzy znaleźli w sercu pustyni nieznany wcześniej gatunek dinozaura – Spinosaurus mirabilis. Wyróżnia się imponującym grzebieniem i wyjątkowymi adaptacjami w środowiskach rzecznych i jest pierwszym od ponad 100 lat niepowtarzalnym dowodem na istnienie nowego spinozaura- wyjaśnia National Geographic.

Tak wyglądał spinozaur

W laboratorium South Side Fossil Lab w Chicago wykonano tomografią komputerową skamielin Spinosaurus mirabilis i przygotowano cyfrową rekonstrukcję czaszki dinozaura. Jak wyjaśnił Paula Sereno w rozmowie z SciTechDaily, wygenerowano cyfrowe modele 3D kości i dosłownie złożono z nich czaszkę. Następnie paleoartysta Dani Navarro stworzył dynamiczną scenę z udziałem S. mirabilis, a kolejni eksperci stworzyli model do wizualizacji, który możemy podziwiać na okładce „Science”. Stworzono również fizyczną replikę grzebienia i czaszki, które wkrótce zostaną wystawione w muzeum w Chicago.

Po co spinozaurowi Spinosaurus mirabilis charakterystyczny grzebień? Odkryto, że posiadał kanały naczyniowe sugerujące, że był pokryty kreatyną (twarde białko). Mógł mieć więcej jaskrawy kolor, a więc pełnił funkcję pokazową - wabił w okresie godowym, służył do komunikacji i odstraszałwrogów.

Badacze zwrócili również uwagę na układ zębów spinozaura (dolne zęby wchodzą pomiędzy górne). Po zamknięciu pyska działały jak klatka ryby. Podobny układ zębów spotykamy u współczesnych krokodyli.

Sereno wyjaśnił, że spinozaury żyły w wodzie, ale na swoich krzepkich nogach zapewne wychodziły na ląd albo brodziły w wodzie o głębokości dwóch metrów. Zazwyczaj czatowały w płytszych wodach na duże ryby. Były to wyjątkowo zabójcze dinozaury. Jak wynika z badań paleontologicznych z 2005 roku, spinozaury miały jedną z najdłuższych czaszek pośród wszystkich mięsożernych dinozaurów – 1,75-2 metry.

dinozaury, replika czaszki spinozaura
dinozaury, replika czaszki spinozaura Fot: Shutterstock/Allora Empire Art

Spinozaur kontra tyranozaur. Pojedynek dinozaurów

Fani filmu Jurassic Park III z pewnością pamiętają scenę, w której spinozaur pokonuje tyranozaura w brutalnej walce. Gdyby wśród dinozaurów zorganizować galę MMA, legendarny tyranozaur (13 metrów) ze starcia z 18-metrowym spinozaurem mógłby nie wyjść w jednym kawałku. Oczywiście do takiego starcia nie mogło dojść, bo spinozaur zamieszkiwał tereny dzisiejszej Afryki Północnej 112-93 milionów lat temu milionów lat temu – czyli wcześniej niż tyranozaur, który pojawił się dopiero 30 milionów lat później.

pojedynek dinozaurów, spinozaur kontra tyranozaur
pojedynek dinozaurów, spinozaur kontra tyranozaur Fot: Shutterstock/Mercury Green

Odkrycie nowego gatunku dinozaura

Paleontolog wspomniał również, że tak naprawdę droga do odkrycia spinozaura Spinosaurus mirabilis zaczęła się od wzmianki z lat 50. XX w. Pojawiła się wtedy informacja o zębie dinozaura - pojedynczym, szablokształtnym, podobnym do karcharodontozaura (Carcharodontosaurus). Jednak dopiero po 70 latach ekspedycja paleontologów, której pomagał tuaregijski przewodnik, wyruszyła w trudny teren, gdzie panują ekstremalne warunki. Ekspedycja okazała się sukcesem, bo zidentyfikowano m.in. zęby i fragmenty żuchwy nowego spinozaura.

Radio ZET: ScieTechDaily / Radio ZET / Natural History Museum / Science / PLoS One

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się