Oceń
Jeszcze niedawno zobaczenie modliszki w Polsce było sensacją. Dziś te drapieżne owady, z odnóżami jak zabójcze kosy, pojawiają się nawet w miastach. Dlaczego jest ich coraz więcej i co mówi to o zmianach klimatu? Oto najważniejsze informacje i ciekawostki o modliszkach.
Modliszki (praying mantis): egzotyczne drapieżniki coraz częściej spotykane w Polsce
Jeszcze kilkanaście lat temu zobaczenie modliszki w Polsce graniczyło z cudem. Ten owad, kojarzony głównie z tropikalnymi lasami, przez lata był prawdziwą rzadkością w naszej faunie. Dziś jednak sytuacja się zmienia – coraz więcej osób donosi o spotkaniach z tym drapieżnikiem nawet w miastach. Czy to znak ocieplenia klimatu? A może modliszki są bardziej „polskie”, niż nam się wydaje?
Modliszka. Fascynujący drapieżnik o zabójczej precyzji
Modliszki (łac. Mantodea) to rząd owadów, które liczą ponad 2300 opisanych gatunków na całym świecie. Ich znakiem rozpoznawczym są wydłużone ciało i przednie odnóża z haczykowatymi kolcami, przystosowane do błyskawicznego chwytania ofiar. Tymi "kosami" potrafią nawet unieruchomić duże koniki polne. Modliszki to drapieżniki doskonałe. Jak wykazały badania, modliszki cechuje nieznana dotąd forma widzenia trójwymiarowego. Opiera się na zmianach obrazu w czasie, a nie na statycznych obrazach.
W Polsce występuje przede wszystkim modliszka zwyczajna (Mantis religiosa), jedyny rodzimy gatunek tego owada. Jeszcze na początku XX wieku jej zasięg ograniczał się głównie do południowych regionów Europy, ale dziś z powodzeniem zadomowiła się na niemal całym kontynencie.
CIEKAWOSTKA: Czy modliszka zjada partnera? Czasem samiec wykorzystuje całe swoje nasienie w związku z czym jest już nieprzydatny z punktu widzenia natury. Samica w ten sposób likwiduje zbędne osobniki. Osobniki starsze produkują coraz gorsze nasienie, więc są zjadane przez samice, które oczyszczają populację ze słabych reproduktorów. Do aktu kanibalizmu dochodzi również, gdy samce są dla samic zbyt silną konkurencją na łowisku.
Dlaczego modliszek jest więcej? Główne powody ekspansji
-
Zmiany klimatu i cieplejsze lata
Jeszcze kilkadziesiąt lat temu zimy w Polsce były zbyt mroźne, aby modliszki mogły rozwijać stabilne populacje. Obecnie łagodniejsze zimy i coraz dłuższe, gorące lata sprzyjają rozwojowi tych owadów – ich jaja i larwy mają większą szansę na przetrwanie. -
Zmiany w krajobrazie i rolnictwie
Modliszki preferują otwarte, nasłonecznione siedliska – łąki, pola, skraje lasów. Rozwój terenów ruderalnych i rolniczych w wielu regionach Polski stworzył dla nich idealne warunki do rozrodu. -
Naturalna ekspansja gatunku
Modliszka zwyczajna od lat przesuwa swój zasięg na północ Europy. To proces naturalny, wspierany przez ocieplenie klimatu i brak poważnych naturalnych wrogów. -
Świadomość i obserwacje obywatelskie
Jeszcze kilkadziesiąt lat temu modliszki mogły umykać uwadze badaczy i amatorów przyrody. Dziś dzięki smartfonom i aplikacjom do identyfikacji owadów każdy spacerowicz może zgłosić obserwację, co zwiększa liczbę udokumentowanych spotkań z tym owadem.
Jak wygląda modliszka i gdzie jej szukać?
Modliszki mają smukłe, jasnozielone lub brązowe ciało i długie przednie odnóża przypominające „złożone ręce do modlitwy” – stąd ich nazwa. Dorosłe samice osiągają nawet 7–8 cm długości, a samce są mniejsze i smuklejsze.
Najłatwiej zobaczyć je od lipca do września, gdy są aktywne i dorosłe. Szukaj ich w wysokich trawach, na nasłonecznionych łąkach i polach, a także na obrzeżach lasów.
CIEKAWOSTKA: Cykl życiowy modliszki trwa około 60 – 65 dni i w tym czasie larwa przechodzi aż 6 wylinek. Młode modliszki wylęgają się wiosną, z jaj złożonych jeszcze poprzedniego sezonu, po tzw. zimowej diapauzie.
Czy modliszki są groźne dla człowieka?
Choć ich wygląd może budzić respekt, modliszki nie stanowią zagrożenia dla ludzi. Nie gryzą, nie żądlą, a ich potężne odnóża służą wyłącznie do polowania na owady i inne drobne bezkręgowce. Wręcz przeciwnie – mogą być sprzymierzeńcami ogrodników, pomagając w walce z uciążliwymi szkodnikami.
Modliszka potrafi długo czatować zastygła bez ruchu w oczekiwaniu na ofiarę, gdy ta dostatecznie blisko się zbliży, wówczas modliszka rzuca się z przednimi odnóżami na zdobycz i natychmiast ją żywcem pożera, najczęściej zaczynając od głowy. Jej menu stanowią gł. szarańczaki i muchówki. Nigdy nie zjadają padłych owadów- pisze o modliszkach Nadleśnictwo Olsztynek.
Modliszka jako symbol zmian w polskiej przyrodzie
Rosnąca liczba obserwacji modliszek w Polsce to sygnał, jak bardzo nasz ekosystem zmienia się pod wpływem globalnego ocieplenia. Jeszcze niedawno była rzadkim, chronionym gatunkiem wpisanym na Czerwoną Listę Zwierząt w Polsce. Dziś modliszka zwyczajna jest jednym z przykładów „południowców”, które dzięki zmianom klimatycznym coraz lepiej czują się w naszym kraju.
Do niedawna modliszki były rarytasem. Owad był widywany w najcieplejszych zakątkach Lubelszczyzny. Zaś ludzi, którzy spotkali insekta w naturze można było liczyć na palcach. Dzisiaj modliszki powszechnie występują w Puszczy Białowieskiej i Knyszyńskiej. Znaleziono je w Białymstoku- pisze Gazeta Krakowska.
Źródło: Wikipedia / Radio ZET / Lasy Państwowe / Gazeta Krakowska / Nadleśnictwo Wyszków / Nadleśnictwo Skierniewice
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
