Obserwuj w Google
Oceń
Sezon na grzyby trwa, a w lasach grzybiarze zbierają opieńki, borowiki i ostatnie kurki. Jednak w polskich lasach można też spotkać wyjątkowo rzadkie grzyby, dosłownie na wagę złota. Gąska sosnowa, znana również jako matsutake (Tricholoma matsutake), to grzyb za którego można dostać nawet 8 tysięcy złotych za kilogram. Czy gąska sosnowa jest jadalna? Gdzie można ją spotkać i dlaczego grzyby matsutake są tak drogie?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co to za grzyb gąska sosnowa?
- Czy grzyby matsutake są jadalne?
- Jak smakuje gąska sosnowa?
- Ile kosztują gąski sosnowe za kilogram?
- Czy grzyby matsutake rosną w Polsce?
Grzyb gąska sosnowa
Gąska sosnowa (Tricholoma matsutake), czyli grzyb z rodziny gąskowatych, wygląda niepozornie i nawet doświadczony grzybiarz może pominąć ten skarb runa leśnego. Dosłownie SKARB. Jest jednym z najbardziej cenionych grzybów jadalnych na świecie. W Japonii za najlepsze okazy można zapłacić ogromne pieniądze. To grzyby droższe niż trufle. Co ważne, to marzenie grzybiarzy rośnie także w Polsce, chociaż znaleźć te grzyby to jak odnaleźć drzwi do Narnii albo peron 9 i ¾.
Quiz: Quiz o grzybach. Rozpoznaj grzyby jadalne i trujące
Gąska sosnowa to grzyb, który nie przyjmuje się w hodowlach. Matsutake żyje w ścisłej zależności z drzewami. Tworzy z ich korzeniami tzw. ektomikoryzę. Większość grzybów trafiających na rynek pochodzi z naturalnych stanowisk.
Jak wygląda gąska sosnowa?
Ma charakterystyczny, brązowawy kapelusz, często z włóknistą lub łuskowatą powierzchnią. Blaszki są jasne, a trzon jest mocny, mięsisty i często głęboko zagłębiony w podłożu. Gąska sosnowa może być trudna do rozpoznania dla osoby bez doświadczenia, a rodzaj Tricholoma obejmuje również gatunki, których jadalność jest problematyczna albo które mogą powodować dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Przypomina grzyby trujące takie jak gąska ognista i włosianka korzeniasta.
Czy gąska sosnowa jest jadalna?
Tak. Gąska sosnowa jest uznawana za grzyb jadalny, chociaż nie znajduje się w aktualnym polskim wykazie grzybów dopuszczonych do obrotu. Grzyby matsutake są wykorzystywane kulinarnie przede wszystkim w Japonii i innych krajach Azji. Te grzyby mogą być grillowane, dodawane do zup, ryżu czy innych dań, w których ich zapach i smak pozostają na pierwszym planie. Świeże grzyby bywają wykorzystywane w bardzo prostych daniach, właśnie po to, aby zachować ich charakterystyczny aromat.
Jedną z najbardziej charakterystycznych cech tych grzybów jednak zapach. Świeża gąska matsutake ma bardzo intensywny aromat, opisywany jako korzenny, żywiczny, słodkawy, a czasami przypominający cynamon lub anyż. To właśnie zapach jest jednym z powodów, dla których grzyb jest tak ceniony w kuchni azjatyckiej. Co więcej, Japończycy przypisują tym grzybom właściwości uzdrawiające i przeciwutleniające. Gąska sosnowa ma zdaniem Azjatów wzmacniać odporność i nawet chronić przed nowotworami.
Czy grzyby matsutake rosną w Polsce?
Tak. Występowanie gąski sosnowej w Polsce jest udokumentowane, ale to wyjątkowo rzadki gatunek. Polskie stanowisko udokumentowane w 2023 r. znajdowało się w okolicach Tenczyna w powiecie myślenickim. Znaleziony tam okaz rósł w lesie świerkowo-jodłowym z udziałem starych sosen. Został oznaczony przez specjalistę, a materiał zielnikowy trafił do Instytutu Dendrologii PAN.
Gdzie rośnie gąska sosnowa?
Gąski sosnowe związane są przede wszystkim z lasami iglastymi i odpowiednimi drzewami żywicielskimi. W Polsce należy tych grzybów szukać w środowiskach, w których występują sosny, szczególnie na odpowiednich, często piaszczystych i ubogich glebach.
Ile kosztuje kilogram grzybów matsutake?
Nie ma jednej ceny gąski sosnowej. To bardzo ważne, ponieważ w internecie można znaleźć informacje o kwotach sięgających kilkunastu tysięcy złotych za kilogram. Nippon.com podaje, że krajowe matsutake sprzedawane są w cenach około 5000–10 000 jenów za 100 g, podczas gdy importowane grzyby są znacznie tańsze.
Japońskie zbiory w ostatnich dekadach mocno się zmniejszyły. Według danych cytowanych przez Nippon.com krajowa produkcja Japonii wyniosła w 2024 r. około 45 ton, a ponad 90 proc. matsutake dostępnych na tamtejszym rynku pochodziło z importu.
Gąska sosnowa — najważniejsze informacje
Jeżeli podczas jesiennego grzybobrania ktoś podejrzewa, że znalazł matsutake, warto zapamiętać kilka rzeczy:
- nazwa: gąska sosnowa, matsutake;
- nazwa naukowa: Tricholoma matsutake;
- jadalność: gatunek uznawany za jadalny;
- występowanie: przede wszystkim Azja, ale także części Europy i Ameryki Północnej;
- Polska: gatunek został w Polsce udokumentowany, m.in. w Małopolsce;
- siedlisko: związany z lasami i drzewami, z którymi tworzy mikoryzę;
- uprawa: brak skutecznej uprawy przemysłowej porównywalnej z popularnymi grzybami hodowlanymi;
- cena: najlepsze okazy na rynku japońskim mogą osiągać tysiące złotych za kilogram;
- sprzedaż w Polsce: gąska sosnowa nie figuruje w aktualnym wykazie grzybów dopuszczonych do obrotu.
Źródło: Planeta.pl/zpe.gov.pl/gov.pl
Oceń artykuł
Tu się dzieje
