Oceń
Najgroźniejsze i najbardziej jadowite pająki na świecie? Na podium zestawienia musi znaleźć się wybitnie jadowity pająk Atraks (Atrax robustus). To m.in. z jego powodu w Australii zakazano emisji jednego z odcinków kreskówki „Świnka Peppa”. Ptasznik australijski to pająk groźniejszy niż wałęsak brazylijski i czarna wdowa.
Atraks – najgroźniejszy pająk świata? Jadowity Atrax robustus
Świat pająków pełen jest niebezpiecznych i jadowitych gatunków. Szczególny respekt budzi Atraks australijski (Atrax robustus), znany też jako ptasznik australijski i podkopnik (Sydney funnel-web spider). Ten niepozorny pająk Australii (głównie w okolicach Sydney) zasłynął jako jeden z najbardziej jadowitych pająków na świecie. Nie bez powodu pająki atraksy trafiły nawet do Księgi Rekordów Guinnessa i uznano je za bardziej jadowite niż wałęsaki brazylijskie.
Atrax robustus to pająk żyjący blisko ludzi. Preferuje wilgotne środowiska – lasy, ogrody, a czasem nawet domowe piwnice. Ten gatunek wykazuje aktywność głównie nocą, a jego ulubionym zajęciem jest czatowanie na ofiary u wejścia do swojej pajęczej „lejki” – tunelowej sieci zbudowanej z gęstej przędzy, zakończonej systemem promieniście ułożonych nitek.
CIEKAWOSTKA. Jak przypomina National Geographic, w 2022 r. australijski rząd zakazał emisji jednego z odcinków popularnej bajki „Świnka Peppa”. W odcinku „Pan Kościste Nóżki” („Mister Skinnylegs”) Peppa bała się pająka, z którym później się zaprzyjaźniła. Władze Australii zakazały emisji odcinka, by dzieci nie bagatelizowały niebezpiecznych pająków takich jak właśnie ptasznik australijski.
Jak wygląda pająk atraks? Zabójczy jad pająka
Atraks nie należy do gigantów – dorosłe osobniki mierzą od 1 do 5 cm długości. Gdy tej jadowity pająk poczuje się zagrożony, staje na tylnych odnóżach i eksponuje 2-centymetrowe kły jadowe. Staje się wówczas wyjątkowo zabójczym agresorem. Jego szczękoczułki są na tyle silne, że bez problemu przebiją ludzki paznokieć.
Nie przegap:
- Najbardziej jadowity wąż. Nowy rekord, "1 ukąszenie, 400 osób" [WIDEO]
- Trująca "roślina wiedźmina" w Polsce. Zabić może sam dotyk
Jad pająka, który może zabić
Atraksotoksyna w jadzie pająka atraksa działa błyskawicznie na układ nerwowy – może powodować trudności w oddychaniu, drgawki, nadciśnienie, a nawet zgon, jeśli nie zostanie podane antidotum. Co ciekawe, ssaki takie jak psy czy koty są znacznie mniej wrażliwe na jad Atraksa niż ludzie.
W porównaniu do czarnej wdowy i wałęsaka brazylijskiego, atraks wyróżnia się szybkim działaniem jadu i większą śmiertelnością w przypadku braku leczenia. Jego agresywny temperament i zdolność do wstrzykiwania dużej ilości jadu, przy jednym ugryzieniu czynią go jednym z najbardziej niebezpiecznych pająków świata. Co ciekawe, samice ptaszników australijskich nie produkują neurotoksyny i są znacznie mniej jadowite. Jak wykazano w badaniach, osobniki żeńskie są około 5 razy mniej jadowite niż męskie. Na szczęście istnieje skuteczne antidotum, które wprowadzono w latach 80. XX wieku, znacznie zmniejszając liczbę śmiertelnych przypadków.
Quiz: Pająki bez tajemnic. Test wiedzy o pająkach
Porównanie atraksa z innymi groźnymi pająkami
| Cecha | Atraks (Atrax robustus) | Czarna wdowa (Latrodectus spp.) | Wałęsak brazylijski (Phoneutria spp.) |
|---|---|---|---|
| Rozmiar | 4–5 cm (ciało) | 1–1,5 cm (ciało) | 4–5 cm (ciało) |
| Toksyczność jadu | Neurotoksyny (atraksotoksyna); śmiertelne bez leczenia | Neurotoksyny (latrotoksyna); śmiertelne bardzo rzadko | Neurotoksyny (pnk-toxyny); możliwe zgony u dzieci i starszych |
| Objawy ukąszenia | Silne neurotoksyczne, szybka progresja | Skurcze mięśni, ból, rzadko zagrożenie życia | Silny ból, zaburzenia neurologiczne, możliwy priapizm |
| Występowanie | Australia (wschodnie rejony) | Globalnie w klimatach umiarkowanych i ciepłych | Ameryka Południowa i Środkowa |
| Śmiertelność bez leczenia | 10–15% (przed wprowadzeniem antidotum) | <1% (rzadkie przypadki zgonów) | 2–5% (w zależności od dostępu do leczenia) |
Do największej liczby ukąszeń dochodzi latem, gdy samce atraksów wędrują w poszukiwaniu partnerki i niechcący trafiają do domów. Zanotowano kilkanaście przypadków śmiertelnych ukąszeń, zanim w 1981 roku opracowano skuteczne serum. Od tego czasu nie odnotowano żadnego zgonu z powodu ukąszenia Atraksa.
Ukąszenia tych pająków na szczęście są rzadkie, a dzięki dostępności antidotum – niemal zawsze kończą się dobrze. Warto jednak znać tego fascynującego pajęczaka i rozumieć, jak ważną rolę pełni w ekosystemie.
Źródło: Australian Museum, Radio ZET, National Geographic, Focus.pl, ITIS- Integrated Taxonomic Information System
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
