18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Polska kuchnia, dziczyzna

Mięso zdrowsze niż wołowina. Polski skarb, obiad szlachty

25.04.2025  21:21
Dziczyzna. Wartości odżywcze, zdrowie, polska kuchnia
fot. Shutterstock/Mironov Vladimir

Najzdrowsze mięso? Dziczyzna bez wątpienia jest jednym z najwartościowszych mięs. Polska kuchnia onegdaj dziczyzną stała. Mięso z jelenia, sarny i dzika - uginały się  od szlacheckie i królewskie stoły. Dlaczego ten skarb polskiej kuchni został zapomniany? Wyjaśniamy dlaczego warto jeść dziczyznę i czy może ona ewentualnie stanowić zagrożenie dla zdrowia. Czy w naprawdę w dziczyźnie są choroby i pasożyty?

  • Wartości odżywcze: Dziczyzna jest niskokaloryczna, bogata w białko, witaminy z grupy B oraz mikroelementy, takie jak żelazo, cynk i selen.
  • Korzyści zdrowotne: Wspiera układ odpornościowy, poprawia metabolizm, korzystnie wpływa na układ sercowo-naczyniowy i pomaga w utrzymaniu prawidłowej masy ciała.
  • Ryzyko spożycia: Możliwe zagrożenia to zanieczyszczenie metalami ciężkimi, ryzyko zakażenia pasożytami lub bakteriami oraz trudność w przygotowaniu mięsa.
  • Zasady bezpieczeństwa: Należy kupować mięso od sprawdzonych dostawców, stosować odpowiednią obróbkę termiczną i unikać nadmiernego spożycia.
kiełbasa z dzika, dziczyzna
kiełbasa z dzika, dziczyzna Fot: MICHAL DYJUK/REPORTER/East News

Mięso lepsze niż wołowina. Polski skarb, obiad szlachty

Dziczyzna, czyli mięso pozyskiwane z dziko żyjących zwierząt, takich jak dziki, sarny, jelenie czy zające, wraca do łask, choć daleko jej do splendoru sprzed wieków. Warto pamiętać, że dziczyzna to ważny element polskiej kultury i historii. Na biesiadach i ucztach królowały pasztet z dzika, stek z jelenia, wędzone polędwice z dziczyzny, staropolski bigos z dziczyzny i wędliny z sarny. Dziczyzna przeżyje swój renesans i znów będzie królować na polskich stołach? Jest nadzieja! Soczystą pieczeń z dzika uhonorowało kilka lat temu Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi poprzez umieszczenie jej na Liście Produktów Tradycyjnych. 

Czy warto jeść dziczyznę? Zdecydowanie TAK. Dziczyzna ceniona jest za swoje walory smakowe, ekologiczność i unikalne wartości odżywcze. To znakomita alternatywa dla potencjalnie szkodliwej wieprzowiny. Jednak przed wprowadzeniem dziczyzny do diety warto bliżej przyjrzeć się zarówno korzyściom, jakie niesie jej spożywanie, jak i potencjalnym zagrożeniom. Czy w dziczyźnie są niebezpieczne choroby i pasożyty?

Wartości odżywcze dziczyzny

Dziczyzna wyróżnia się bogatym profilem odżywczym. Jest to mięso:

  1. Niskokaloryczne – W porównaniu z mięsem zwierząt hodowlanych, dziczyzna zawiera mniej tłuszczu, co czyni ją odpowiednią dla osób dbających o sylwetkę. Na przykład 100 g mięsa sarny dostarcza około 120–130 kcal, w zależności od sposobu przygotowania.
  2. Bogate w białko – Dziczyzna zawiera wysoki poziom łatwo przyswajalnego białka, co wspiera regenerację mięśni i funkcjonowanie organizmu.
  3. Źródło mikroelementów – Mięso dziko żyjących zwierząt jest bogate w żelazo, cynk, magnez i selen. Szczególnie żelazo hemowe jest łatwo przyswajalne, co wspiera walkę z anemią.
  4. Witaminy z grupy B – Dziczyzna dostarcza witamin, takich jak B6 i B12, które wspomagają funkcjonowanie układu nerwowego oraz procesy metaboliczne.
  5. Naturalne tłuszcze – Tłuszcz zawarty w dziczyźnie zawiera więcej nienasyconych kwasów tłuszczowych, które są korzystne dla układu sercowo-naczyniowego.
  6. Zawiera dużo aminokwasów egzogennych, czyli tych, których człowiek nie potrafi wyprodukować.
dziczyzna, zdrowe mięso
dziczyzna, zdrowe mięso Fot: LUCYNA NENOW / POLSKA PRESS/Polska Press/East News

Wpływ dziczyzny na zdrowie i organizm

  1. Wzmacnianie układu odpornościowego
    Obecność selenu i cynku wspiera funkcjonowanie układu odpornościowego, co czyni dziczyznę cennym elementem diety w okresach zwiększonego ryzyka infekcji.
  2. Wsparcie dla układu krążenia
    Dzięki niskiemu poziomowi tłuszczów nasyconych i obecności kwasów omega-3, dziczyzna może przyczyniać się do redukcji ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.
  3. Regulacja metabolizmu
    Witaminy z grupy B i wysoka zawartość białka pomagają w utrzymaniu prawidłowego metabolizmu energetycznego oraz wspierają procesy regeneracyjne organizmu.
  4. Lepsza kontrola masy ciała
    Dzięki niskiej kaloryczności i wysokiej zawartości białka dziczyzna może być korzystna dla osób pragnących zredukować masę ciała lub utrzymać ją na stałym poziomie.

Warto dodać, że dziczyzna nie zawiera antybiotyków oraz sztucznych dodatków. Zwierzęta leśne nie są karmione szkodliwymi paszami. Konsumują jedynie naturalny pokarm, bez pestycydów i chemicznych substancji.

Quiz: Historia Polski - te daty, bitwy i wydarzenia musi znać każdy

Wikimedia Commons/ German Federal Archives
1/28 Kiedy Armia Czerwona wkroczyła na teren Rzeczypospolitej Polskiej?

Ewentualne ryzyko spożywania dziczyzny

Mimo wielu korzyści, spożywanie dziczyzny niesie ze sobą pewne zagrożenia:

  1. Ryzyko zanieczyszczeń biologicznych
    Dziczyzna może być źródłem patogenów, takich jak wirusy, bakterie (np. Salmonella, E. coli) czy pasożyty (np. włośnie, Toxoplasma gondii). Aby zminimalizować ryzyko zarażenia włośnicą albo toksoplazmozą, należy zawsze dokładnie badać mięso oraz odpowiednio je przygotowywać (np. poddając je obróbce termicznej). Dziczyzna musi przejść badania weterynaryjne! Nie wolno jeść dziczyzny na surowo, np. w formie tatara.
  2. Zawartość metali ciężkich
    Dziko żyjące zwierzęta mogą być narażone na kontakt z metalami ciężkimi, takimi jak ołów, szczególnie w rejonach łowieckich, gdzie stosuje się amunicję ołowiową. Nadmierne spożywanie takiego mięsa może prowadzić do kumulacji toksycznych substancji w organizmie.
  3. Trudność w przygotowaniu
    Dziczyzna charakteryzuje się zwartą strukturą mięsa i mniejszą zawartością tłuszczu, co sprawia, że jej przygotowanie wymaga odpowiedniej wiedzy kulinarnej, aby uniknąć jej przesuszenia. Najlepsze przyprawy do dziczyzny to jagody jałowca, tymianek, rozmaryn, majeranek, czosnek, kminek.
  4. Dostępność i koszt
    Dziczyzna jest trudniej dostępna niż mięso hodowlane, a jej cena może być wyższa.
stek z jelenia
stek z jelenia Fot: Shutterstock/marcel laznicka

Jak bezpiecznie spożywać dziczyznę?

  1. Kupuj od sprawdzonych dostawców – Decyduj się na zakup mięsa od zaufanych producentów lub lokalnych myśliwych, którzy wykonują badania weterynaryjne.
  2. Stosuj odpowiednią obróbkę termiczną – Mięso powinno być pieczone, gotowane lub duszone w temperaturze przynajmniej 70°C, aby zabić potencjalne patogeny.
  3. Unikaj nadmiernego spożycia – Zrównoważona dieta powinna obejmować różne źródła białka, a dziczyzna może stanowić uzupełnienie, a nie podstawę codziennego jadłospisu.
  4. Zwracaj uwagę na pochodzenie – Jeśli to możliwe, wybieraj dziczyznę z rejonów o niskim poziomie zanieczyszczenia środowiska.
dziczyzna, pieczeń z dzika
dziczyzna, pieczeń z dzika Fot: Leszek Kotarba/East News

Dziczyzna to wartościowe mięso, które może wzbogacić dietę o cenne składniki odżywcze, przy jednoczesnym wsparciu zdrowia sercowo-naczyniowego, układu odpornościowego i metabolizmu. Jednak, aby w pełni cieszyć się jej korzyściami, należy pamiętać o odpowiednich zasadach bezpieczeństwa przy jej zakupie, przygotowaniu i spożywaniu. Świadome podejście pozwoli włączyć dziczyznę do jadłospisu jako zdrową i smaczną alternatywę dla mięsa hodowlanego.

Źródło: Radio ZET Zdrowie, Medonet, University of WyomingFood Network, ResearchGate, Web MDNature

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się