18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Niezwykłe archeony

Odkrycie w Yellowstone. "Ekstremalna forma życia"

21.04.2025  13:11
Archeony w Yellowstone
fot. Shutterstock/Luca Micheli

Wulkan Yellowstone  w USA i sensacyjne odkrycie. Jak ogłosili naukowcy, została tam zidentyfikowana „trzecia forma życia”. Czym są archeony i czy dzięki nim zostanie wynaleziona nowa czysta energia?

Odkrycie w Yellowstone. "Ekstremalna forma życia"

Wulkan Yellowstone kojarzy się głównie z potencjalnym wybuchem i zagładą życia na Ziemi. Jednak w słynnym amerykańskim parku narodowym, siedzącym na śmiercionośnej kalderze, znaleziono dosłownie nowe życie. W zabójczo kwaśnych i gorących źródłach Grand Prismatic Spring (kompleks termalny Midway Geyser Basin) znaleziono archeony, czyli wyjątkowo wytrzymałe prymitywne formy życia.

gorące źrodła w Yellowstone
gorące źrodła w Yellowstone Fot: Deposit/East News

Okazuje się, że ekstremofile, którymi są archeony, mogą zrewolucjonizować produkcję energii na potrzeby naszej cywilizacji. To co archeony wyczyniają z wodorem, wprawiło naukowców w osłupienie.

Zespół badaczy z ośrodków na całym świecie odkrył, że co najmniej dziewięć typów archeonów wytwarza gazowy wodór z wykorzystaniem enzymów o wiele mniejszych i o wiele bardziej efektywnych niż te, jakie stosowane są przez pozostałe dwie formy życia- informuje Zielona Interia.

Archeony odkryte w Yellowstone. Ekstremalna forma życia

Archeony, które zidentyfikowano na terenie wulkanu Yellowstone, to jednokomórkowe formy życia zwane ekstremofilami. Są często spotykane w miejscach, gdzie panują ekstremalne warunki (np. kominy geotermalne) i inne życie nie jest w stanie istnieć. Przykładowo, szczep archeona nazwany „121” potrafi przetrwać w temperaturze. 121°C. Choć archeony przypominają bakterie, to jak wyjaśnia Zielona Interia „stanowią zupełnie osobną, starożytną domenę życia, na równi z bakteriami i eukariontami”. Posiadają jądra komórkowe tak jak zwierzęta, rośliny i grzyby. Jednocześnie nie mają struktury monolitycznej i podlegają ciągłym rearanżacjom strukturalnym takim jak inwersje, delecje, insercje, duplikacje, fuzje replikonowe

Chociaż archeony zostały odkryte dopiero w 1977 r. przez biologów molekularnych Carla Woese’a i George’a Foxa (Woese i in. 1990), to od miliardów lat wytwarzają energię przy pomocy gazowego wodoru i ultraminimalnych enzymów. Jak tłumaczy ok Man Leung, mikrobiolog z Monash University w Australii, powinniśmy badać archeony i się od nich uczyć, co może przybliżyć nas do tworzenia nowej czystej formy energii, opartej na gazowym wodorze. Wkład archeonów w biotechnologię może zrewolucjonizować przemysłową produkcję wodoru.

Grand Prismatic Spring w Yellowstone
Grand Prismatic Spring w Yellowstone Fot: Deposit/East News

Po co nam wodór? Wykorzystywanie w przemyśle, polityka klimatyczna UE

Wodór to pierwiastek najobficiej występujący we wszechświecie. Wykorzystujemy go m.in. do celów energetycznych, produkcji paliw do do rakiet kosmicznych, do produkcji innych gazów. Stosujemy go jako surowiec do produkcji wielu związków chemicznych, w tym amoniaku, metanolu czy wody utlenionej. Jest konieczny do przekształcania tłuszczów nienasyconych w nasycone oleje i tłuszcze oraz ochrony żywności przed utlenieniem.

Potrzebujemy go również przy spawaniu TIG stali wysokostopowych, spawaniu i cięciu plazmowym. Jak podają liczne źródła, „według danych, nawet ok. 96% produkcji amoniaku oraz 45% metanolu w skali globalnej może opierać się na procesach, w których wykorzystywany jest wodór”.

wybuch w Yellowstone
wybuch w Yellowstone Fot: Associated Press/East News

Obecnie większość wodoru wykorzystywanego w przemyśle produkujemy z gazu ziemnego. Unia Europejska wskazuje wodór jako klucz do osiągnięcia neutralności klimatycznej. W lipcu 2020 r. Komisja Europejska zaproponowała strategię wodorową dla Europy neutralnej dla klimatu, mającą na celu przyspieszenie rozwoju czystego wodoru i zapewnienie jego roli jako podstawy dla neutralnego dla klimatu systemu energetycznego do 2050 roku.

Obecnie wodór stanowi około 2% koszyka energetycznego UE. 95% wodoru pochodzi z paliw kopalnych, co każdego roku uwalnia 70-100 mln ton CO2.

Źródło: Zielona Interia, Parlament Europejski, National Geographic, Nature Microbiology, National Park Service, Nature

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku

Quiz: Test z wiedzy ogólnej dla erudytów. Trudne pytania z różnych dziedzin

Materiały prasowe
1/30 Przypadki. Na jakie pytania odpowiada nadrzędnik?
TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się