Oceń
Zespół archeologów z Uniwersytetu Jagiellońskiego dokonał niezwykłego odkrycia. W Bieszczadach odnaleźli zapomniany cmentarz, na którym zidentyfikowali 20 mogił. Wkrótce okazał się, że w jamach grobowych spoczywają „żołnierze trzech wrogich armii”.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co archeolodzy odkryli w miejscowości Szczawne?
- Żołnierzy jakich armii spoczywają na odkrytym cmentarzu w Bieszczadach?
- Dlaczego obecność niemieckich żołnierzy na cmentarzu jest zaskoczeniem?
- Co odkrycie cmentarza ujawnia o przebiegu walk w Karpatach?
Odkryli cmentarz żołnierzy w Bieszczadach
Odkrycie historyczne w bieszczadzkiej miejscowości Szczawne. Zespół Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, badając teren w pobliżu cerkwi, odnalazł zapomniany cmentarz wojenny z lat 1914-1915 (I wojna światowa). Dzięki zaawansowanym badaniom laserowym LiDAR naukowcy zlokalizowali 20 grobów. Okazało się, że spoczywają w nich polegli żołnierze armii: austro-węgierskiej, rosyjskiej i niemieckiej. Jak wyjaśnili badacze UJ, to odkrycie skłania ro rewizji wiedzy o przebiegu walk w Karpatach.
Quiz: Historia Polski - te daty, bitwy i wydarzenia musi znać każdy
Działania archeologiczne w tym terenie prowadzono w ramach projektu „Groby i cmentarze wojenne w kraju”, finansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Archeolodzy, opierając się na przekazach i archiwalnych analizach, podejrzewali, że mogła się tam znajdować zapomniana nekropolia. O istnieniu cmentarza od wielu lat mówił miejscowy leśnik i regionalista Edward Orłowski. Ekipa archeologiczna, kierowana przez dr. Marcina Czarnowicza, finalnie zlokalizowała ponad 20 jam grobowych.
W trakcie kwerendy przeprowadzonej w Archiwum Obwodu Lwowskiego Grzegorz Gąska, jeden z wolontariuszy projektu, odnalazł oryginalny projekt cmentarza wojennego w Szczawnem. Na podstawie odkrytej dokumentacji zdecydowano o wykonaniu lotniczego skanowania laserowego (LiDAR) terenu wokół cerkwiska. Zadanie zrealizował współpracujący z IA UJ zespół Politechniki Warszawskiej. Analiza danych wykazała wyraźne zarysy dawnych mogił ukrytych pod powierzchnią ziemi- informuje Uniwersytet Jagielloński.
Groby żołnierzy. "Ciężkie walki"
Historycy są zaskoczeni, że na cmentarzu pochowani są licznie Niemcy. Do tej pory sądzono, że tzw. Korpus Beskidzki prowadził działania przede wszystkim na terenach dzisiejszej Słowacji. W archiwach można jednak znaleźć informację o ciężkich walkach 9 i 10 maja 1915 roku w rejonie Rzepedzi i Szczawnego. Po stronie niemieckiej zginęło ponad 100 żołnierzy Königlich Preußisches Landwehr-Infanterie-Regiment Nr. 9. Wśród nich byli mieszkańcy m.in. Kołobrzegu, Stargardu, Koszalina i Świdwina.
Co ciekawe, niektóre szczątki żołnierzy mają ślady leczenia i zabiegów chirurgicznych. Jak wyjaśniają eksperci, „może to stanowić pierwszy materialny dowód na to, że na cmentarzach wojennych położonych wzdłuż strategicznej linii kolejowej łączącej Przemyśl i Lwów z Budapesztem przez tunel w Łupkowie chowano również żołnierzy, którzy zmarli podczas ewakuacji medycznej do szpitali znajdujących się w głębi monarchii habsburskiej”.
Podczas poszukiwań archeologicznych znaleziono również przedmioty takie jak kołnierz munduru z dystynkcjami austro-węgierskiego oficera oraz niemieckie nakrycia głowy typu Pickelhaube. Wkrótce będzie można je oglądać w Izbie Pamięci prowadzonej przez Gminny Ośrodek Kultury w Komańczy, powstającej we współpracy z Instytutem Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Nieopodal badanej nekropolii znajduje się pobojowisko, gdzie odkryto okopy wojsk carskich. Znaleziono tam osobiste łyżki, elementy oporządzenia wojskowego oraz podłogę okopu ze słomą liczącą 111 lat. Udało się także ustalić szlak ataków obu stron podczas pierwszej ofensywy w Karpatach w styczniu 1915 roku. Zgromadzono w cenne informacje dotyczące życia żołnierskiego w okopach.
Uniwersytet Jagielloński: "badania przyniosły również odkrycie fundamentów wcześniejszej cerkwi. Wszystko wskazuje na to, że świątynia, poświęcona najprawdopodobniej ok. 1875 roku, uległa zniszczeniu w wyniku pożaru, o czym świadczą zachowane w gruncie ślady spalenizny. Dopiero na miejscu zniszczonej cerkwi w latach 1917-1918 urządzono wojenny cmentarz".
Źródło: Uniwersytet Jagielloński, Radio ZET, Planeta.pl
Oceń artykuł
Tu się dzieje
