18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Znaleziono pod Żarami

Odkryto „polskie Pompeje”. Archeolodzy przecierają oczy. „Kopalnia złota”

13.05.2024  10:16
Wicina to "polskie Pompeje"
fot. Raport Archeologiczny, Wisniowy/domena publiczna

Choć włoskie Pompeje słyną na cały świat ze względu na idealnie zachowane okazy z epoki antycznej, mało kto wie, że Polska również ma swoje „Pompeje”. Wicina przez polskich archeologów uważana jest za „kopalnię złota” idealnie zachowanych artefaktów z przeszłości. Czym są „polskie Pompeje”?

Wicina to jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych w Polsce. Dlaczego? Tak jak we włoskich Pompejach, gród zachował się w idealnym stanie, przykryty spalenizną. Tutaj przyczyną nie był jednak wybuch wulkanu, lecz zabójczy napad i spalenie wioski przez scytyjskich zbirów. Co się wydarzyło w Wicinie?

Bransoleta z brązu odkryta w Wicinie
Bransoleta z brązu odkryta w Wicinie Fot: Wisniowy/Wikimedia Commons

Obecnie trwają plany, aby stworzyć w tym miejscu – w województwie lubuskim, w powiecie żarskim – park kulturowy. „Powołaliśmy fundację, którą ma zarządzać Centrum Naukowo-Badawczo-Edukacyjno-Turystyczne. Uważamy bowiem, że naszym obowiązkiem jest nie tylko zachowanie tego skarbu, ale przede wszystkim pokazanie go ludziom, Lubuszanom, gościom”, mówi dla Gazety Lubuskiej archeolog Alina Jaszewska, prezes Fundacji Archeologicznej.

Lubuskie Pompeje w Wicinie. Co odkryli archeolodzy?

Co zobaczyć w województwie lubuskim? Jednodniowe i weekendowe wycieczki turystyczne, a także podróże po okolicach Zielonej Góry oraz Gorzowa Wielkopolskiego, to np. Wicina, która nazywana „polskimi Pompejami” lub „lubuskimi Pompejami”. Dlaczego to jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych w Polsce?

Króliczek z brązu, Wicina
Króliczek z brązu, Wicina Fot: Wisniowy/Wikimedia Commons

Wicina była grodem ludzi kultury łużyckiej, który został spalony przez Scytów. W warownym, umocnionym osiedlu w Wicinie odkryto grube warstwy spalenizny, a pod nią wiele prastarych artefaktów życia codziennego. Archeolodzy sądzą więc, że ta osada padła ofiarą scytyjskiego napadu. Znaleziono bowiem również ogrom szkieletów zamordowanych mieszkańców, a w niektórych z nich wciąż tkwią groty strzał. Przez to, że Wicina zniknęła nagle, niespodziewanie i zachowała się w doskonałym stanie z powodu spalenia grodu, mówi się o niej jako o „polskich Pompejach”. Są plany stworzenia parku kulturowego, który przyciągnie do Wiciny tłumy turystów.

Młot kowalski z okresu halsztackiego
Młot kowalski z okresu halsztackiego Fot: Wisniowy/Wikimedia Commons
Park uwypukla wartość obiektu i sprawia, że staje się on atrakcją turystyczną. Oczywiście wymaga to pewnych przygotowań. Pieniądze? Cóż, wiadomo, że jest to słaby punkt, ale widząc konsekwencję ludzi w ten projekt zaangażowanych, fundusze się znajdą. To bardzo cenny projekt, chociażby ze względów edukacyjnych. - mówi Barbara Bielinis-Kopeć, lubuska wojewódzka konserwator zabytków.

Historia Wiciny, czyli „lubuskich Pompejów”. Osada starsza niż włoski odpowiednik

Park, w którym znajdują się pozostałości łużyckiej osady, zajmuje 35,7 ha, a gród jest w północnej jego części. W całości podlega ścisłej ochronie konserwatorskiej. Park Kulturowy Grodzisko uważany jest za lokalnych naukowców za wielki narodowy skarb, równoważny z Biskupinem. Teraz zadaniem jest rozsławienie zabytku, konserwacja i edukacja Polaków o tym, jakie skarby odkryli polscy archeolodzy.

Paciorki szklane z Wiciny
Paciorki szklane z Wiciny Fot: Wisniowy/Wikimedia Commons

Kiedy miał miejsce atak Scytów na Wycinę? Gród powstał mniej więcej w 754 r. p.n.e., a najazd scytyjski miał miejsce po roku 571 p.n.e. Wciąż wiadomo jednak niewiele, a przed naukowcami jeszcze wiele odkryć i badań. Ustalono jednak, że początkowo osada była niewielka i nieznacząca. Wraz z rozwojem produkcji brązu, Wicina bogaciła się i była odwiedzana przez kupców. Z obawy przez atakiem koczowników z południa, stworzono wał drewniano-ziemny. Z czasem powstała cała forteca – mury mierzyły 6 metrów wysokości i 10 metrów szerokości.

Co odkryto w Wicinie? Znaleziono m.in. ozdoby, które miały też chronić mieszkańców przed zagrożeniem. Poświęcone były one kultowi Słońca. Ozdoby miały więc przede wszystkim wartość duchową. Znaleziono oczywiście również narzędzia służące od obróbki brązu – gliniane łyżki, tygle, formy, młotki oraz przecinaki czy dłuta. Na miejscu odkryto ponadto gotowe przedmioty z brązu i żelaza.

Jak upadła Wicina? Niespodziewany atak Scytów

Archeolodzy sądzą, że gród był w pewnym momencie niemal bezbronny. Zapewne trwały wówczas obchody jakiegoś święta, a zarazem trwała przebudowa umocnień. Mieszkańcy nie byli przygotowani do obrony przed atakiem. Nie widać śladów walki z najeźdźcą. Byli to najpewniej Scytowie, którzy żyli na Zakarpaciu. Świadczą o tym obecne groty do strzał oraz czekany w stylu scytyjskim.

Ludność została uprowadzona do niewoli, a częściowo wymordowana. Poza tym wzięto bydło. Brąz nie stanowił szczególnej wartości dla Scytów, ponieważ z metali liczyło się dla nich jedynie złoto. Osada została całkowicie spalona, ale dzięki temu zachowała się w idealnym stanie.

Źródło: Planeta.pl/Gazeta Lubuska/Wikipedia/Ziemia Lubuska/Raport Archeologiczny

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku.

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się