Najbardziej masywną gwiezdną czarną dziurę w naszej galaktyce udało się odkryć, ponieważ posiada ona dziwny ruch „kołysający” krążącej wokół niej gwiazdy towarzyszącej. Dane z Bardzo Dużego Teleskopu (Very Large Telescope, VLT) Europejskiego Obserwatorium Południowego i innych obserwatoriów naziemnych wykorzystano do zweryfikowania masy czarnej dziury, która wykazała imponującą 33-krotność masy Słońca. Astronomowie byli w szoku.

Odkryto największą gwiezdną czarną dziurę w naszej galaktyce Fot: ESO

Czym są „gwiezdne” czarne dziury? Gwiezdne czarne dziury powstają w wyniku zapadania się masywnych gwiazd, a te wcześniej zidentyfikowane w Drodze Mlecznej są średnio około 10 razy masywniejsze od Słońca. Nawet kolejna najbardziej masywna gwiazdowa czarna dziura znana w naszej galaktyce, Cygnus X-1, osiąga zaledwie 21 mas Słońca, co czyni tę nową obserwację o masie 33 mas Słońca wyjątkową.

Redakcja poleca

W Polsce odkryto kolejne „Stonehenge”. Archeolodzy przecierają oczy

Odnaleziono „zaginiony skarb” z Vulci. Archeolodzy nie mogą uwierzyć

Jak powstały Tatry? Niezwykła historia gór

Wielka czarna dziura blisko Ziemi

Co ważne, ta gigantyczna czarna dziura znajduje się także niezwykle blisko planety Ziemi – w odległości zaledwie 2000 lat świetlnych w gwiazdozbiorze Orła. Tym samym jest drugą najbliższą Ziemi znaną czarną dziurą. Obiekt, nazwany w skrócie Gaia BH3 lub po prostu BH3, został odnaleziony podczas przeglądania obserwacji zarejestrowanych w Gai, w ramach przygotowań do nadchodzącej publikacji danych.

Nikt nie spodziewał się znaleźć w pobliżu czającej się czarnej dziury o dużej masie, jak dotąd niezauważonej. Takiego odkrycia dokonuje się raz w życiu naukowym – mówi Pasquale Panuzzo, astronom z Observatoire de Paris.

Tak wygląda placówka VLT w Chile Fot: ESO

Aby potwierdzić swoje odkrycie, wykorzystano dane z obserwatoriów naziemnych, w tym z instrumentu Ultraviolet and Visual Echelle Spectrograph (UVES) na teleskopie VLT należącym do ESO, zlokalizowanym na pustyni Atakama w Chile. Obserwacje te ujawniły kluczowe właściwości gwiazdy towarzyszącej, co wraz z danymi z Gai umożliwiło astronomom precyzyjny pomiar masy BH3.

Redakcja poleca

Archeolodzy odkryli tajne „trasy dla umarłych”. Prowadzą do zaświatów?

Krytykują ożywienie mamutów. "Skazane na samotność"

Archeolodzy odkryli brakteaty, "Skarb w grobie"

Gwiezdne czarne dziury. Czym są i skąd się biorą?

Astronomowie odkryli podobnie masywne czarne dziury poza naszą galaktyką i wysunęli teorię, że mogą one powstawać w wyniku zapadania się gwiazd zawierających w swoim składzie chemicznym bardzo niewiele pierwiastków cięższych od wodoru i helu.

Bardzo Duży Teleskop Fot: ESO

Uważa się, że te gwiazdy ubogie w metale tracą mniej masy w ciągu swojego istnienia, w związku z czym po ich śmierci pozostaje więcej materiału, który może wytworzyć wysoko-masywne czarne dziury. Jednak do tej pory brakowało dowodów bezpośrednio łączących gwiazdy ubogie w metale z czarnymi dziurami o dużej masie.

Gwiazdy w parach mają zazwyczaj podobny skład, co oznacza, że towarzysz BH3 posiada ważne wskazówki na temat gwiazdy, która zapadła się i stworzyła tę czarną dziurę. Dane UVES wykazały, że towarzysz był gwiazdą bardzo ubogą w metale, co wskazuje, że gwiazda, która zapadła się, tworząc BH3, również była uboga w metale – tak jak przewidywano.

Obiekt badawczy Fot: ESO

Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie naukowym „Astronomy & Astrophysics”. „Podjęliśmy wyjątkowy krok i opublikowaliśmy ten artykuł w oparciu o wstępne dane przed nadchodzącym wydaniem Gaia ze względu na wyjątkowy charakter odkrycia”, mówi współautorka artykułu Elisabetta Caffau. Wczesne udostępnienie danych umożliwi innym astronomom rozpoczęcie badań tej czarnej dziury już teraz, bez czekania na publikację pełnych danych, planowaną najwcześniej pod koniec 2025 roku.

Odkryto wielką czarną dziurę Fot: ESO

Badacze pragną jednocześnie zaznaczyć, że nie jest to największa czarna dziura w naszej galaktyce, lecz największa gwiezdna czarna dziura. To zasadnicza różnica.

Źródło: Planeta.pl/ScienceDaily/ESO/Astronomy & Astrophysics

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku.