18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Pająki w Polsce - ciekawostki

Pająk krzyżak gryzie i jest jadowity? Wyjaśniamy

07.06.2024  15:47
pająk krzyżak
fot. KAROL SEREWIS/East News

Czy pająki w Polsce są jadowite? Tak. W Polsce występuje ponad 800 gatunków pająków, i wszystkie są jadowite. Spokojnie, bez paniki, jad żadnego z nich nie stanowi śmiertelnego zagrożenia dla człowieka. Najpopularniejszy jest oczywiście pająk krzyżak – czy jednak jest niebezpieczny i czy gryzie? Jak rozpoznać pająka krzyżaka?

Pająki w Polsce. Jednym z najczęściej występujących i spotykanych jest pająk krzyżak. Tak naprawdę „krzyżak” to zwyczajowa nazwa niektórych gatunków pająków z rodziny krzyżakowatych (Araneidae), zwłaszcza pająków z rodzaju Araneus (krzyżak ogrodowy, krzyżak łąkowy, krzyżak dwubarwny). Znane są z tego, że budują charakterystyczne koliste pajęczyny o promienistym układzie nici. Te pajęcze sieci to istny majstersztyk i wirtuozeria technologiczna. Entomolodzy opisują sieci pająków krzyżaków jako „cud inżynieryjny”. Porównują te skomplikowane konstrukcje do naszych mostów. Pająk implementuje różne typy nici, m.in. nici sygnalizacyjne i nici do przemieszczania się.

Co ważne, pająki  krzyżaki codziennie pożerają swoje sieci, by odzyskać energię. Co więcej, podczas godów samiec za pomocą drgań sieci wyczuwa nastrój samicy (jest znacznie większa). Musi szybko „zrobić swoje”, bo jeśli pani pająk jest w złym nastroju po akcie może pożreć pana pająka niczym czarna wdowa. Sama samica, po złożeniu jaj i tak z reguły ginie z nadejściem zimy, a wiosną świat podbija nowe pokolenie pająków.

Pająki w Polsce. czy krzyżak gryzie i jest jadowity?

Powszechnie w Polsce, jak i na świecie, występuje krzyżak ogrodowy (Araneus diadematus, diadem spider, European garden spider). Spotkamy go w miastach, parkach, na działkach, lasach. To właśnie ten pająk ma na odwłoku charakterystyczną białą plamę w kształcie krzyża. Jak podaje Zielona Interia, jego ubarwienie może być od żółto-brązowego do ciemnobrunatnego.

krzyżak ogrodowy
krzyżak ogrodowy Fot: Sven-Erik Arndt/UIG Nature Environment/East News
Osobniki żeńskie mają od 1 do 1,8 centymetra długości, zaś męskie - zaledwie 7 milimetrów. Jeśli zatem na naszej drodze spotkamy wyjątkowo dużego, około 2-centymetrowego krzyżaka, z dużą dozą pewności będzie to właśnie samica- wyjaśnia Zielona Interia.

Jeden z najpopularniejszych pająków krzyżaków w Polsce to również krzyżak łąkowy (Araneus quadratus). Jak wyjaśnia National Geographic, łatwo tego pająka zauważyć bo rekordowe osobniki osiągają rozmiar 2,5 centymetrów i osiągają wagę 2,5 g. Jednocześnie krzyżaki mają przy takim rozmiarze krótkie odnóża. Oczywiście daleko mu jednak do bagnika przybrzeżnego (Dolomedes fimbriatus) , który uważany jest za największego pająka w Polsce. Może osiągać 2,2 cm długości ciała i 7 cm wraz z odnóżami.

krzyżak łąkowy
krzyżak łąkowy Fot: Bob Gibbons / ardea.com/EAST NEWS

Czy pająki krzyżaki są groźne i jadowite? Ważne informacje

Krzyżaki nie są pająkami agresywnymi. Wolą uciekać przed agresorem. Gdy nie mają wyjścia ugryzą, a ich silne szczękoczółki są w stanie przeciąć ludzką skórę. Na szczęście jad pająka krzyżaka jest dla człowieka niegroźny. Powoduje jedynie, tak jak użądlenie osy, miejscowy ból i obrzęk, na które wystarczy zastosować żel chłodzący. Problem pojawia się jedynie w przypadku uczulenia na jad pająka.

Jeśli dojdzie do ugryzienia przez pająka krzyżaka, zazwyczaj nie ma powodu do niepokoju. Wystarczy zdezynfekować ranę, najlepiej preparatem na bazie oktenidyny, wodą utlenioną lub spirytusem. Gdyby jednak opuchlizna się nie zmniejszała i dolegliwości występują przez dłuższy czas,ugryzienie przez krzyżaka ogrodowego należy skonsultować z lekarzem- radzi zielona Interia.

Dla nas ukąszenie pająka krzyżaka jest generalnie niegroźne, ale dla owadów zabójcze. Krzyżak, tak jak inne pająki, wstrzykują swoim ofiarom neurotoksynę. Rozpuszczają jej układ nerwowy, a później niczym wilczy pająk wsysają jej zawartość niczym pożywne smoothie.

pająk krzyżak kontra osa
pająk krzyżak kontra osa Fot: WOJCIECH STROZYK/REPORTER/East News

Do rodziny krzyżakowatych należy też tygrzyk paskowany (Argiope bruennichi). Jego bliskim krewniakiem jest krzyżak ogrodowy. Jak wyjaśniają Lasy Państwowe, to jedne z największych polskich pająków. Głowotułów tygrzyka pokryty jest gęstym srebrzystym włosem, a na jaskrawożółtym odwłoku posiada czarne poprzeczne prążki niczym u osy

pająk tygrzyk paskowany
pająk tygrzyk paskowany Fot: Krystyna i Aleksander Rabij/REPORTER/East News
Zaniepokojony pająk potrafi wprawić sieć w szybkie drganie. Dzięki czemu paski na ciele i zygzakowate pasmo nici wzmacniające sieć, zlewają się ze sobą a  sam pająk staje się niewidoczny- wyjaśniają Lasy Państwowe.

Pająki krzyżaki są mocno zakorzenione w polskiej kulturze. Niegdyś te stawonogi wykorzystywane były do prognozowania pogody. Jeśli krzyżaki na pajęczynie były ospałe, zwiastować miało to słotę. Ruchliwość i intensywne budowanie dużych pajęczyn zwiastowało słoneczną pogodę. Przed nastaniem silnych wiatrów pająki krzyżaki podobno zaprzestają budowy sieci lub rozciągają jedynie nici boczne. Snucie pajęczyn nici wczesną wiosną miało zwiastować nawrót przymrozków, a zimą wędrowanie po ścianach było prognozą odwilży.

źródło: National Geographic, Planeta.pl, Radio ZET, Zielona Interia, Polskie Radio, British Archanological Society, Lasy Państwowe

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się